Categorie: Food and Wine

Chardonnay Revisited
By in

Chardonnay Revisited

Wanneer ik naar boven wil lopen bij Jan van Besouw overleggen twee vrouwen welke witte wijn te drinken. Chardon-NEE!, zegt de een, ze heeft trek in chenin blanc. Ik kan het niet laten om te zeggen: “Wij gaan de hele avond chardonnay proeven”. De dame in kwestie vertrekt geen spier. Ze zegt: “Ja, maar dat is denk ik beter dan de chardonnay hier beneden.” Helemaal waar, al is die van het cultureel centrum ook niet te versmaden. Aan het begin van deze proeverij tovert Eric 180 synoniemen van chardonnay op het projectiescherm.

Hij zet ons tien wijnen van chardonnay voor. De landen waar de wijnen vandaan komen, schrijft hij op het schoolbord. Wij proeven blind en kunnen dus volop determineren … of raden.

Indrinker

2018 Graham Beck Blanc de Blancs Robertson Zuid Afrika


5 jaar sur lie. Interessante smaak, zegt MartijnU. Heel romig en mondvullend. Valerie proeft rijp fruit. De bellen van de mousse zijn groot (geen champagne?), limoen en een botertje in de smaak met hoge zuren.

Chardonnay gedetermineerd

2022 Kumeu Village Chardonnay Nieuw Zeeland


Stuivende neus, zegt Kees, met tropisch fruit, mango en hazelnoot. Mineralig met een klein stinkertje (Annemiek). Heel expressieve neus met mineralen, strakke smaak met een bittertje. Knappe instapwijn van Kumeu.

2018 Sattlerhof Ried Kapellen Weingarten Südsteiermark Oostenrijk


Hartendief van Eric. Deze wijn is van de Morillon. Annemiek én Kees ruiken perzik in de wijn. Een romige smaak met zoet fruit in de mond, zegt Annemiek. Ik vond de wijn introvert en strak met limoen in de smaak.

2022 Peter Zemmer Chardonnay Alto Adige Italië


Ananas, perzik en peper in de geur, zegt Toos. Hoog in de zuren. Gekonfijte citroen, passievrucht, ananas, vanille, mineraal-impressie, licht ziltig, zegt RobK. Ik proef licht vuursteen, medium vet en een goede balans. Tikje smal.

2021 Neil Ellis Chardonnay Elgin Zuid-Afrika


Caramel, honing, drop en heel veel hout, zegt Willem Jan. Romig en mooi fris, aldus Ingrid, die vanille ruikt, gedroogde kamille en geel fruit. Mijn aantekeningen: introvert, vuursteen/zwavel, in de geur ook meloen, licht passiefruit, goede zuren, hangt lang na.

2022 Bernard Huber Chardonnay Malterdinger Baden Duitsland


Hartendief van Eric. De geur heeft enorm veel dimensies: geel fruit, sigarendoosje (Ingrid), leverworst, appel, salmiak, hazelnoot (Willem Jan), tropisch fruit (Gerard), kruiden en petrol-achtig (Cees), rubber (Annemiek). De expressieve geur doet mij vooral aan turf denken. Je kunt je afvragen wáárom we zo verschillend denken over die geur, proeven we dan wel goed? De bitters in de wijn zijn heel hoog, dan ga ik altijd fantaseren wat je erbij kan eten.

2019 Mainqué Chardonnay Patagonia Bodega Chacra Argentinië


Verdorie, dit is een van de mooiste wijnen van de proeverij. Prachtige elegantie, zeer verfijnd, marsepein en bloemen in de geur. Ook de smaak is heel verfijnd, uitstekende balans, mooie afdronk. Deze wijn met hoge zuren heeft de delicaatheid van een chablis, zegt Valerie. Een complexe en subtiele wijn. MartijnU benoemt anijs, amandel, ziltigheid, boter en vanille.

2020 La Masia Chardonnay Marimar Estate Russian River Verenigde Staten

Snoepjesgeur, vanille en citrus, heel charmante wijn. Ook een heel complete wijn met mooie botertonen in de smaak. Bij goed door-ruiken krijg ik ook nog een kokos-impressie. Nico benoemt boter en hout en constateert dat de wijn veel body heeft. MartijnU benoemt brioche, boter, honing en hooi, caramel, toffee en zoethout. De wijn heeft van alles, zegt Valerie, kruidnagel en perzik, heel goed in balans.

2023 Bourgogne Jacques Bavard Frankrijk


Haaa, daar is-ie! De hele proeverij zit ik al te denken aan bourgogne – ook dus bij de wijnen uit Nieuw-Zeeland, Oostenrijk en Argentinië. En bij deze wijn komt ineens naar voren hoe bijzonder bourgogne is … bloemige geur, goede balans, zo’n wijn waaraan alles klopt. Maar wel op een verfijnde manier, dit is bepaald geen op-de-borst-klopper. Knappe wijn.

Uitdrinker

Baud Macvin du Jura Chardonnay Frankrijk


We pijnigen onze hersens wát dit kan zijn. Een enkeling denkt aan Jura, ik ruik een grappa-neus, dit is hoe grappa van Moscato-most ruikt. Turks fruit. Ik hoor ook krentjes. De wijn is een verrijkte wijn met in de mond een heel goede balans. Het blijkt een 36 maanden gerijpte chardonnay te zijn: Macvin du Jura van Baud.

Tot slot

Eric Hoepelman constateert dat hij chardonnay een lastige druif blijft vinden. Instemming bij de proevers. Vaak is de druif wel te determineren, maar ik dacht bij een stuk of vier, vijf wijnen chablis of bourgogne te proeven – die zal Eric wel in het begin zetten, dacht ik. Maar Eric deed precies andersom, de bourgogne op het eind. Ik vind het enorm lastig om het land te benoemen waar de wijn vandaan komt. Opvallend in deze proeverij is ook de enorme diversiteit van smaakimpressies in de wijnen, waarbij iedereen iets anders lijkt te proeven.
Chardon-NEE? Néé, we kunnen echt nog vaker chardonnay proeven, dat blijft spannend en boeiend. Iedere keer weer.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Grosses Gewächs-wijnen en Grand Cru-wijnen uit Europa
By in

Grosses Gewächs-wijnen en Grand Cru-wijnen uit Europa

Mooi idee van Rob van Ginneken. Hij laat ons blind Grosses Gewächs-wijnen uit Duitsland proeven met steeds een Grand Cru tegenhanger uit een ander land. Waar veel Europese topclassificaties hun kracht ontlenen aan geschiedenis en reputatie (denk aan de 1855 classificatie in Bordeaux of het classificatie systeem in Bourgogne), Grosses Gewächs-eisen baseren zich op moderne, strikte kwaliteitscriteria die terroir en precisie centraal stellen.
Grosses Gewächs (GG)-wijnen zijn het hoogste kwaliteitsniveau van droge wijnen van de Verband Deutscher Prädikatsweingüter (VDP). Het zijn wijnen met precisie, spanning en bewaarpotentieel. Wijnen moeten een pure expressie zijn van de wingerd en het terroir. Wat dat betreft streven verschillende classificatiesystemen vaak hetzelfde na.

Wat maakt een Grosses Gewächs?
Een Grosses Gewächs komt uitsluitend van VDP Grosse Lage: historisch erkende topwijngaarden met een bewezen reputatie. De eisen voor de droge wijn zijn streng en transparant:
– herkomst: afkomstig uit één exact afgebakende topwijngaard met alleen rassen die traditioneel bij het terroir passen – in deze proeverij riesling en Spätburgunder
– opbrengstbeperking: vaak is de opbrengst 30 à 40 hl/ha of lager, maximaal is 50 hl/ha toegestaan
– oogst & selectie: handmatige oogst, strenge selectie van rijpe druiven
– kwaliteitscontrole: extra keuring vóór toelating tot de markt
– rijping: minimale rijpingstijden om harmonie te garanderen.
Het resultaat zijn wijnen die imponeren op structuur, mineraliteit en terroir-expressie.

Europese Grand Cru wijnen
In Frankrijk is een Grand Cru vaak gedefinieerd op een historische classificatie of een wijngaardhiërarchie. Dus ook eisen qua herkomst en opbrengstbeperking, de regels rond stijl (bijvoorbeeld droogheid) zijn minder uniform dan bij GG. In Spanje ligt een groeiende nadruk op single vineyards en herkomst, veel minder historisch vastgelegd en minder strenge standaarden. In Italië focussen de regels op druif en herkomst en niet op één vaste stijldefinitie zoals bij GG.

Alle wijnen zijn blind geserveerd.

Indrinker

Paul Bara Grand Rosé Brut Champagne Bouzy Grand Cru


De champagne krijgt positieve kritieken: lekkere aardbeien, granny smith, goede balans met zowel zoetje als bittertje.

Serie 1

We determineren snel de riesling in glas 1 en breken ons het hoofd over de wijn in glas 2, knap bij elkaar gezet door Rob.

2022 Forstmeister Geltz Zilliken, Rausch Riesling

Rausch is een iconische, steil hellende wijngaard aan de Saar, beroemd om zijn uiterst precieze, koele en mineraalgedreven rieslings. De wijnen combineren hoge zuurgraad met finesse, kruidigheid en een uitgesproken zoutige leisteenexpressie, vaak met groot rijpingspotentieel. De bodem bestaat uit leisteen. Wijnstokken van 30 jaar oud. Mooi complex, herkenbare schieffer, meloen en turks fruit, enigszins zoete geur, een sappige wijn met veel spanning en goede balans. Appel, walnoten en meleon in de geur, zegt Toos, die spreekt van een práchtige wijn. Willem Jan ruikt ook petrol.

2019 Tenuta delle Terre Nere, Etna Bianco Calderara Sottana

Deze wijn heeft het aanvankelijk wat moeilijk na de Rausch. Toos heeft moeite met de in haar woorden boerse wijn. Tenuta delle Terre maakt zijn Etna Bianco van carricante, een druif die op grote hoogte haar maximale precisie toont. Limoen en goudreinet, sappige goede balans. Bij tweede en derde beoordeling, denk ik: wow, heel elegant en verfijnd. De wijn is strak, zilt en citrusgedreven, met florale tonen en hoge natuurlijke zuren. Toch ook wat honing, zegt MaartenD. De combinatie van koele ligging (tot ca. 900 m) en arme vulkanische bodems van lava en as geeft deze witte wijn spanning.

Serie 2

Oef, in deze serie is lastiger vast te stellen welke de Riesling is? Aaaah, een GG Riesling én een Elzasser Riesling, blijkt na onthulling.

2019 Trimbach, Frédéric Emile Riesling
MaartenR zegt: dit is niet míjn wijn, de geur doet hem denken aan een luchtbed, de smaak benoemt hij als ingetogen, mineraal, citrus en limoen, zure aanzet. Eric ruikt iets verbrands en noemt de zuurgraad érg hoog. Wel merkt hij op: heel lange afdronk, altijd een goed teken.

In het zuiden en zuidoosten hebben de terroirs Grands Crus Geisberg en Osterberg van Ribeauvillé, die uitkijken over het landgoed, al generaties lang deze wijn voortgebracht. De gemiddelde leeftijd van de wijnstokken, ongeveer 45 jaar, biedt beperkte opbrengsten. De mergel-kalksteen-zandsteen- en schelpkalksteensamenstelling van het terroir (Muschelkalk) en rijpe druiven geven deze wijn een opmerkelijke persoonlijkheid: een droge en krachtige Riesling, geaccentueerd door een minerale toon en een fijn bewerkte zuurgraad. Ik ruik mineralen en suikermeloen, de smaak is vol en rond en opmerkelijk krachtig met heel hoge zuren.

2017 Wagner Stempel, Heerkretz Riesling
Eric ruikt staal en steen en noemt de wijn minder verfijnd dan de vorige. Louter enthousiasme in míjn aantekeningen: citroengras in de rijke geur, fijne zuren met een limoenimpressie, prachtige balans, elegant en verfijnd. De Heerkretz en Höllberg zijn de enige wijngaardnamen die op etiketten van Wagner-Stempel gebuikt worden en dan nog mondjesmaat, namelijk alleen op flessen van het allerhoogste niveau. De druiven voor de Heerkretz rijpen langzaam en de Heerkretz is een gereserveerde en ‘intellectuele’ wijn. Voor zijn Grosse Gewächse gebruikt het domein druiven uit percelen op het midden van de steile hellingen, afkomstig van stokken met een leeftijd van 25 jaar of ouder en ligt de opbrengst op maximaal 30 hl/ha. Vuursteen en petrol, zegt MaartenR, die de mooie afdronk prijst en duidelijk een voorkeur heeft voor deze wijn.

Serie 3

Rob waarschuwt dat in deze serie de wijnen meer uit elkaar lopen; dat is meteen te zien in de kleur, heel licht en donker.

2021 Jean Stodden, Ahr, Hardtberg Spätburgunder
Liselotte benoemt wierrook en zure kersen, de wijn heeft in haar ogen iets groens (niet positief). De lichte kleur is een indicatie voor Spätburgunder, de geur heeft dat lekkere toffeezoetje. Vanille en kruidigheid, héél lichtvoetig en een wat vluchtige smaak. Hardtberg is een beroemde wijngaard in de Ahr-vallei, bekend om zijn steile hellingen en ideale omstandigheden voor Spätburgunder (pinot noir). De bodem bestaat uit rode en blauwe leisteen, wat de wijnen hun typische elegantie, fijne tannines en minerale spanning geeft. Dankzij de koele klimaatomstandigheden en optimale zuidwestelijke ligging ontstaan wijnen met geconcentreerde kersenaroma’s, subtiliteit en een groot bewaarpotentieel.

2016 Château Grand Mayne, Saint-Emilion Grand Cru Classé
Roosvicee, inkt, potloodslijpsel en zwarte olijven, ruikt Liselotte. De rijke geur heeft duidelijk kers en een vanille-zoetje, de volrode smaak heeft souplesse, verfijning en de slikfactor. Deze Saint‑Émilion Grand Cru is gemaakt van 85% merlot en 15% cabernet franc. Rijk fruit gedragen door elegantie en structuur.

Serie 4

Twee wijnen van de 2018-jaargang.

2018 J.J. Adeneuer, Ahr Kräuterberg Spätburgunder
Mooie geur met verfijning, toffeezoetje, goede balans, later ook rozen in de geur. Aantrekkelijke smaak met lange afdronk. Er worden jaarlijks maar 800 flessen gemaakt van deze wijn. Kräuterberg is een steile, zuidwestelijk georiënteerde wijngaard in de Ahr-vallei, ideaal voor de teelt van Spätburgunder dankzij de optimale zoninval en koele klimatologische omstandigheden. De bodem bestaat voornamelijk uit roodbruine en blauwe leisteen.

2018 Bodegas La Horra, CORIMBO I, Ribera del Duero
Een project van RODA. De CORIMBO I wijngaard produceert een krachtige, elegante wijn die de expressie van de Ribera del Duero laat zien. De wijngaarden liggen op kalkrijke, steenachtige bodems met uitstekende drainage, wat de tempranillo-druiven concentratie en fijne structuur geeft. Dankzij de hoge ligging en optimale zonblootstelling ontstaan wijnen met intense donkere bessen, kruidigheid en rijpe, zachte tannines, gecombineerd met een groot bewaarpotentieel. De kruiden die ik ruik zijn laurier en pruimen.

Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar

Werkavond voorjaar 2026
By in

Werkavond voorjaar 2026

“Plus ça change, plus c’est st la même chose,” schreef Fransman Jean-Baptiste Alphonse Karr in 1848. Verandering lijkt groot, maar het wezenlijke blijft vaak hetzelfde. Het was tijd voor onze halfjaarlijkse werkavond en dus hadden de leden traditiegetrouw een hele reeks verpakte flessen bij elkaar verzameld. Wat we kunnen verwachten voor de komende maanden is duidelijk: binnen hetzelfde kader, stiekem toch weer wat nieuws.

Dit zijn de gespotte BWS trends voor het voorjaar van 2026:
– Collabs: een heuse Battle of the Wines, Bolgheri vs. Bordeaux en een driekoppig wijn-spijsteam (is het al mei?).
– Gouwe ouwe klassiekers: zoals wijnlanden (Australië en Hongarije), onderbelichte appellaties uit klassieke landen (Umbrië, Molise, Calabrië en meer), druivenrassen die we weinig proeven (sémillon, pinotage) of die we veel proeven maar door de veelzijdigheid lastig herkennen (chenin blanc).
– Kelder- en wijnkameropruimingen: Bordeaux 2005-2009 & Europa.

Gedurende deze dinsdagavond en de dagen die volgen ontvouwt zich een klassiek patroon dat rondom elke werkavond weer terugkomt. Hierbij een greep uit de behind the scenes en ‘tussen de regels door’.
– Bij de start is het aan voorzitter Eric om alle geblindeerde wijnen op de juiste volgorde te zetten, op basis van kreten als ‘licht wit’ en ‘ergens in het midden van rood’. Dat gaat meestal erg goed. Gelukkig zat er dit keer een duo tussen dat omgekeerd gemakkelijker te proeven was geweest en daar klagen we dan graag over. Samen wijn-mopperen verbindt.
– Secretaris Peter maakt de planning en noemt één voor één alle aankomende beschikbare data. Bij minder populaire dagen kijken we hoopvol naar de ander en als we aan het einde van het seizoen zijn beland, halen we gezamenlijk opgelucht adem.
– Sommige leden weten altijd al precies hoe hun proeverij eruit gaat zien. Weet je dat niet, dan kom je weg met ‘Thema volgt’. In de dagen en weken die volgen, mag je je ook nog bedenken. Zo is onze planning nooit dezelfde avond al helemaal af.
– Officieel mag je voorafgaand aan de werkavond niet alvast je favoriete datum claimen, maar dat gebeurt toch en dat vinden we dan ook weer goed.
– Indien je bent vergeten dat het werkavond is, is er gelukkig altijd nog een medelid dat je vlak voor aanvang hieraan herinnert, zodat je snel nog een graai in je verzameling kunt doen. Pfew!
– Als je zelf niet aanwezig bent op de werkavond, stuur je gewoon een foto van je persoonlijke ‘voorproefsessie’ naar de andere leden. Zo houd je de wijn voor jezelf, maar heb je in elk geval
wel je proeverij aangekondigd. Teaser!
– Rob van Ginneken redt ons met het organiseren van de proeverij voor de eerstvolgende avond, zodat de rest van de leden extra tijd hebben voor eigen voorbereiding. Rob komt het liefst met thema’s waarbij je in eerste instantie een wenkbrauw optrekt. Volgende week op de planning dus ‘Wo ist der Bahnhof?’.

Er zijn wijnen en gewoontes die steeds blijven terugkomen. Zo zet Peter weer de Sabaté i Coca 2021 Corpinnat Brut Nature van Josep Coca op tafel (xarel·lo en macabeo). Uiteraard door ons meest belezen lid verpakt in een krant, want stel je voor dat je niets te lezen hebt. Fijne, persistente mousse, levendig en met tonen van goudreinet, brioche en amandel.
Er zijn quotes die steeds terug blijven komen. Harry roept: “Doe maar een flesje!” bij de Zuid-Afrikaanse ‘Ghost Corner’ semillon die door Maarten is meegebracht.
Het ontdekken van inheemse Italiaanse druivenrassen blijft terugkomen. MartijnU verrast ons met een Trebbiano Spoletino uit Umbrië. Vol en romig met rijp tropisch fruit, honing, venkel en veel vanille.
Het niet herkennen van klassieke druiven blijft terugkomen. Zo wordt de noodzaak voor het thema van Annemiek ‘Chenin en iets anders’ weer bevestigd bij het proeven – maar niet identificeren- van de Vouvray Les Argiles van Domaine François Chidaine.
Twisten over smaak blijft terugkomen. Zo verdedigt Peter de ‘schitterende lunchwijn’ Pineau d’Aunis (ook wel: Chenin Noir) van Domaine Gigou uit de Loire, waarmee Hans ons weer eens op het verkeerde been zet. Geen trousseau, geen Beaujolais, geen pinot noir. Maar wel heel transparant robijnrood, ingetogen, kersen, kruidnagel en lichtvoetig. Mooi!
Oude tradities blijven terugkomen. Marsala is toch altijd versterkt? Niet allemaal, aangezien huizen zoals Tenuta Gorghi Tondi deze iconische wijn uit Sicilië ook weer blijken te maken zonder toegevoegde alcohol, dus in een ‘pre-Britse’ stijl. Dankzij Eric proeven we Ziller 47: 100% grillo, oude stokken en minstens 11 jaar op vat onder een laagje flor.
Ook het uitkijken naar proeverijen van nieuwe leden blijft terugkomen. Welkom Nico! Zijn GSM-blend van Torbreck is een knipoog naar zijn aankomende Australië proeverij.

En tot slot blijven de woordkunstwerken van onze sociëteitsdichter Just Krijn terugkomen.

Werkavond op de wijnsociëteit 

Blaufränkisch ligt in Europa
en een Champagne
is een Corpinnat 

Zoet dat is soms
héél zoet
dus snel een trousseau gevat

Oh nee, dat was ‘m toch niet
we proeven alles door elkaar

een chenin en iets anders
want of, dat wordt wat raar

Zo akkeren wij de wijnen door
Bolgheri versus Bordeaux
met 15 wijn de avond door
was het elke dag maar zo.

Op naar het nieuwe seizoen! Met veel binnen hetzelfde kader en stiekem toch weer wat nieuws.

Verslag en proefnotities Valerie Bollen

Bijzondere Spaanse wijnen
By in

Bijzondere Spaanse wijnen

Spanje staat voor de uitdaging van de klimaatveranderingen, beoordelen welke druiven passen bij de opwarming, andere manieren om te gaan snoeien en ervaring opdoen met wijngaarden op grotere hoogte. Fritjof Berenbak is goed thuis in- en heeft liefde voor Spaanse wijnen. Bijzondere Spaanse wijnen is zijn thema van de proeverij. Wij proeven kriskras door het land – open wijnen, niet geblindeerd. Er is dus invloed van de naam, het gebied, de reputatie op ons brein en onze waardering. Confirmation bias bijvoorbeeld, als je weet dat je de icoonwijn Clos Magador proeft, dan geef je een hogere beoordeling. Of juist een lagere beoordeling met de wetenschap dat je een supermarktwijn drinkt. Fritjof weet “dat Spanjaarden wijn drinken tot tien euro, dus alles daarboven is vooral exportgericht.” Daarmee gaan we aan de slag!

Indrinker

2016 Gramona Lustros III Grand Reserva Brut Nature

Gramona is gespecialiseerd in lang rijpende wijnen. Lustros III is een goed voorbeeld, de wijn heeft 80 maanden gerijpt op zijn lie, dosage 3 gram. Druiven zijn xarel-lo 64%, macabeu 36%. Xarel-lo geeft structuur, zuren en bewaarpotentieel, waar macabeu zorgt voor een aromatische lift. Biodynamisch.
Gramona is een van de oprichters van Corpinnat. Dit is een fraaie wijn, heel fris met tonen van citrus en galia meloen, heel vrolijke geur. Mooie zuren en een goede structuur. Claartje benoemt gist en brioche. Grote klasse.

Serie 1 Witte wijnen

2023 Granbazán Albariño Ambar, Rias Baixas


Liselotte benoemt perzik en wit fruit. Ik ruik meloen en proef een elegante, frisse en aangename wijn. Mooi herkenbaar etiket. De wijngaarden liggen vlakbij de Atlantische Oceaan op veelal granietbodems. Van geselecteerde clonen albariño die kleine geconcentreerde bessen leveren. De wijn onderscheidt zich van de frisse stijl Albariño en heeft meer gastronomisch potentieel.

2020 Ultreia La Claudina, Godello, Bierzo


Ultreia = de Latijnse groet van de pelgrims op weg naar Santiago de Compostella en betekent “vervolg uw weg”. Deze witte wijn is gemaakt met schilcontact. Raúl Pérez is een van de bekendste wijnmakers van Spanje, die ook gevraagd wordt voor advies in tal van landen. Eric noemt de wijn interessant, in dit geval een eufemisme, want hij heeft geen waardering voor de verbrande rubbersmaak. Mijn aantekeningen: enorme houtbak, vette wijn, mooie zuren. Ik vind de wijn uitermate plezierig en een van de sterren van de proeverij. Dit is een single vineyard wijn waar jaarlijks 1500 flessen van worden gemaakt. De wijngaard ligt op 500 meter hoogte. Deze wijn heeft 11 maanden vatrijping op eiken gehad.

Serie 2 Witte wijnen

2023 Planetes, Carinyena Blanca, Priorat, Nin I Ortez


MaartenD benoemt bloemigheid en appelcider. Mooie elegante en liefelijke wijn, introverte geur, licht amandel, zachte aandronk. Wijngaard gelegen op 500 meter hoogte, oude stokken.  ‘s Middags verkoelende wind vanaf de Middellandse zee. Gemaakt van carinyena blanca druiven die een lang groeiseizoen nodig hebben.

2020 Monticara, Malaga


MaartenD is geen liefhebber van deze oude stijl droge Moscatel: haribo-perzik in de geur, Maarten proeft toch zoet. MartijnG noemt het daarentegen een lekker glas: dikke zuren, niet scherp. Mijn aantekeningen: heerlijk geurig, licht muscat, rondeur en sap, goede balans. Van deze wijn worden 2000 flessen gemaakt van een oude wijngaard (aangelegd in 1932) op 800 meter hoogte. Moscatel-druiven, gisting op Frans eiken van 600 liter, rijping op de lie met battonage. Dit is een van de weinige Moscatels die op hout zijn gerijpt. Heel lage opbrengst van 10 hl/ha.

Serie 3 Witte wijn

2024 Ponce de Albayda, Rioja


Jammer dat Fritjof zó snel zei dat de wijn uit de supermarkt komt, voor een luttel bedrag. Ik waardeerde de wijn hoog: amandel in de geur, héél zuiver, elegantie, hoge zuren en prominente bitters. Tempranillo blanco is in 1988 ontdekt als spontane mutatie van de bekende tempranillo-druif.

Serie 4 Lichte rode wijnen

2022 Gorgolassa, Mallorca


De lokale druif gorgolassa was bijna verdwenen. Herontdekt in 2011. Deze wijn wordt alleen in goede jaren gemaakt. Biodynamische wijnbouw van Bárbara Mesquido Mora. Dit is het type wijn dat bij onze proevers niet veel waardering krijgt. Lichte kleur, vrolijke framboos in de geur, echt een spring in ‘t veld, heeft meer body dan je op grond van kleur en geur zou  verwachten.

2019 Gorvia, Monterei (Galicië)


Licht gestoofd fruit, zegt RobK, amandelspijs en wat drogende tannines. Mijn aantekeningen: geen allemansvriend, kardinaalrode kleur met gestoofde morelkers, nog streng voor een zeven jaar oude wijn, karaktervol. Single vineyard, zuidelijke expositie. 95% mencia, 4% bastardo (voor zijn hoge zuren) en 1% caino redondo (voor zijn kruidigheid). Wijnmaker is Jose Luis Mateo, een bescheiden man. Hier zijn maar 1998 flessen van gemaakt. Na vergisting heeft deze wijn nog 9 maanden schilcontact met als doel om de textuur te verbeteren.

Serie 5 Rode wijnen

2022 PSI, Ribera del Duero


90% tinto fino (tempranillo) en 10% garnacha. Gemaakt door de Deense oenoloog Peter Sisseck, bekend van de cultwijnen Pingus en Flor de Pingus. De wijn is genoemd naar zijn maker.
PSI = Peter SIsseck. 18 maanden rijping op groot, oud Frans eiken, gemaakt van 30-70 jaar oude stokken en middels zachte extractie. Annemiek benoemt dat neus en smaak overeen komen, gestoofd fruit, drop en laurier, droge smaak. Mijn aantekeningen: klassieke wijn, streng, nu nog te jong. Diepdonkere kleur, ondoorzichtig. Rijke geur, peperig, framboos ook, volle aandronk, mooie wijn.

2021 Clos Mogador, Priorat


De iconische wijnmaker René Barbier maakte Clos Mogador van 45% garnacha, 29% carinena, 16% syrah en 10% cabernet sauvignon. De druiven worden verspreid over 2 maanden geplukt, op het voor de druif beste moment. Slechts de helft van het sap wordt gebruikt. Natuurlijke vergisting met 30% van de steeltjes. Vergisting tussen de 35-65 dagen afhankelijk van de druivenrassen. 18 maanden rijping op groot hout. Kardinaalrood, kreupelhout en oud hout – wat mij betreft iets overheersend, weinig fruit, terroirexpressie. Kindermoord!, zegt Berry met zijn kenmerkende duidelijkheid. Allebei de wijnen. Annemiek benoemt gestoofd fruit, kruidigheid van kaneel en laurier, half drogend, mag nog liggen.

Uitdrinker

2017 Oremus Tokaji Aszú 3 Puttonyos


Hongaars? Ja, maar van Spaanse eigenaar Vega Sicilia. Goede keuze van Fritjof. Van furmint. Ik hoor een kniesoorderig ‘zou wat meer zuren mogen hebben’. Maar mijn aantekeningen zijn louter positief: enorm veel perzik, goede balans en deels botytris. Kati is zelfs in de zevende hemel: kweepeer, rozijnen, mooi zuurtje (!) en balans. Wat de auteur van dit verslag dan niet snapt: Kati spuwt het uit. Ze legt uit: Dry January. Ach ja. Stoer. Ik zou liever slikken en DJ in februari een dag verlengen. Voor deze prachtwijn.

Dank Fritjof!

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Let's funk: buiten de lijntjes kleuren
By in

Let's funk: buiten de lijntjes kleuren

Leila Wijnhoven heeft Let’s Funk als thema van haar proeverij. Funk is een invloedrijke Amerikaanse muziekstijl, halverwege de jaren 60 ontwikkeld uit soul, jazz en rythm-and-blues. Een van de kenmerken van funk zijn syncopen, veel gebruik van ritmes die ‘tegen de maat ingaan’. Leila bezocht een aantal jaren geleden de vestiging van Chateau Amsterdam, een urban winery. Een bedrijf dat buiten de lijntjes kleurt, in de woorden van Leila. En wij boffen dat we daarmee kennismaken.
We proeven negen wijnen van Chateau Amsterdam met drie ‘piraten’. Urban wineries (er zijn er drie in ons land) kopen druiven in en maken daar wijn van. Ik hoorde vragen ‘waarom zou je dat doen?’ maar hé, als mensen met passie in de stad wijn willen maken … mijn sympathie heb je.

Alle wijnen zijn blind geproefd.

Indrinker

Méthode Traditionelle Blanc des Blancs

Zonder meer prettig, heel fris, aangenaam met bloemetjes, sappige wijn. Voor feestelijke dagen. Grapefruit en lekkere zuren (Harry), gistige neus, abrikoos (Kees), romig met noten van peer (MartijnU).

Serie 1 – Wit

2022 Sauvignon Blanc x Chenin Blanc

Deze heeft een kruidenrekje met een anijsvleug (RobG), eenvoudig schrijf ik op.

2023 The Most Beautiful Girl Riesling

Deze riesling heeft meer karakter en volle rondeur. Veel hout en netjes in balans (RobG).

2024 Moezel Riesling

De riesling van van Weingut Daniel Fries uit Winningen is met veel fruit en zuiverheid net een puntje beter.

Serie 2 Wit

2024 Orange Riesling x Garganega

Een serie van één. Deze orange wijn 2024 van riesling en garganega ruikt zoet en smaakt eenvoudig. Scherpe zuren (Annemiek).

Serie 2 – Rood

2023 Fantastic Mr. Fox

Deze pinot noir uit 2023 pakt mij volkomen in. Wát een leuke wijn! Aardbei in de geur, wat tannine, goede structuur, in mijn hoofd zit ik al in een Parijse bistro, een en al vrolijkheid.

2022 Blissful Marquis

Gemaakt van 60% sangiovese, 30% merlot en 10% cabernet franc valt ons met zijn straffe trekjes minder in de smaak. Eenvoudige smaak. Geen fraaie neus (Claartje), verwarrend (MartijnU).

Serie 3 – Rood

Mayor’s Choice Garnacha Priorat 2022 en 2021

De serie erna proeven we Mayor’s Choice garnacha uit Priorat. Chateau Amsterdam vermeldt de wijnboer en herkomst van de druiven.

De 2022 vind ik introvert. Sinaasappel, caramel, korte afdronk (Claartje). Scherpe afdronk (MartijnU).

Dezelfde wijn van een jaar eerder, 2021, heeft veel cassis en een goede structuur, daarin mis ik alleen wat charme. Weer sinaasappel in de geur, klein zuurtje (Claartje), een niet zo makkelijke wijn (Annemiek).

Serie 4 – Rood

2018 Blackwater Grenache Zuid-Afrika

Leila zet de Blackwater 2018 van grenache uit Zuid Afrika ernaast. Dat is met stip mijn favoriet van de proeverij. Belegen neus, kreupelhout, gerijpte wijn, nogal slank, ik denk er een eendenborst bij, ha! Kati is helemaal enthousiast: framboos, drop, zachte zuren, een fruitbom. Valerie noemt dit de wijn met de meeste elegantie, chocolade in de afdronk.

2023 Sweet Garnacha

Ter afsluiting van rood proeven we een Chateau Amsterdam 2023 Sweet Garnacha: caramel in de geur, aangenaam zoetje, in balans. ‘Verrekes lekker’, fruitig zonder zoet te zijn (Gerard). Lekker zuurtje (Kees).

Uitdrinker

2019 Due Palme Passito

De 2019 Due Palme Passito van de fiona-druif komt voor mij niet tot zijn recht. Ik vind de wijn eenvoudig en ruik een onaangename geur van wolfabrieken. Anderen zijn positiever. Vegetaal (Valerie), five spices (Kees), abrikoos en honing (Gerard).

Urban wineries zijn een mooie toevoeging aan het spectrum van wijnbouwers. Zie je ze op de wijnkaart of in de winkel, ga eens op avontuur!

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Bianco di Veneto: drie kwaliteitsdomeinen onder de loep
By in

Bianco di Veneto: drie kwaliteitsdomeinen onder de loep

Veneto is met 95.000 hectares het grootste wijngebied van Italië. Uit Veneto komen veel wijnen die we graag in de pizzeria drinken: pinot grigio, veilig bij alles maar ook wat karakterloos. En industriële Soave, gemaakt van garganega, gemakkelijke frisse, anonieme wijnen. In zo’n groot gebied is er ook een kwaliteitspiramide. Liselotte Brouwers brengt juist karakterwijnen op tafel van drie wijnhuizen: Monte del Frà, Gini en Pieropan. Alle drie uit de top van de piramide. Een selectie beschrijf ik hieronder.

Monte del Frà

Monte del Frà is een familiebedrijf uit Custoza in Veneto, opgericht rond 1958. Het domein wordt geleid door de familie Bonomo. Hun naam verwijst naar een heuvel (monte) waar ooit een klooster (frà / fratelli) stond; dit weerspiegelt hun verbondenheid met het terroir. Heel goede kwaliteit, zegt Hugh Johnson. Het domein omvat zo’n 140 hectare eigen wijngaarden en maakt een breed scala aan wijnen – wit, rood, rosé, mousserend én zoet – plus grappa en olijfolie.

Monte del Frà 2024 mousserend

Lichte en plezierige wijn met impressie van kruisbes.

Monte del Frà 2022 Ca’ del Magro Custoza

Gemaakt van trebbiano di Lugana, aan de zuidkant van het Gardameer; wijnen met spanning, ziltigheid en bewaarpotentieel. Lichtgeel, mooi bloemig bouquet, buxus, sappig, de wat dominante bitters verminderen voor mij de charme van de wijn. De houtgerijpte cuvee Sexigante staat bekend als top, maar deze 2015 was helaas overleden.

Gini

Azienda Gini is een van de oudste en meest gerespecteerde wijnhuizen in de Soave-regio van Veneto, met wortels die teruggaan tot de 16e eeuw. De familie Gini werkt al generaties lang in en rond Monteforte d’Alpone, waar ze met aandacht voor terroir, lage opbrengsten en biologisch-biodynamische principes wijnen van hoge kwaliteit produceren. Hun Soave-wijnen – van eenvoudig tot cru-niveau – staan bekend om hun zuiverheid, elegantie en typische garganega-expressie die de unieke vulkanische en kalkhoudende bodems van het Classico-gebied weerspiegelt. Excellent huis, zegt Hugh Johnson.

2021 Gini Salvarenza Vecchie Vigne

Contrada Salvarenza is een specifiek perceel (cru) met oude stokken — 80–100 jaar oud — en dat proef je. Naast klassieke inox-gisting ondergaat deze wijn een malolactische gisting en rijpt ± 9–12 maanden op de fijne lie in kleine eikenhouten fusten en grote houten vaten. Lichtgele wijn, amandel en mineraliteit in de geur, maar ook mooie impressies van meloen en perzik. Een sappig bittertje in de smaak met een goede balans.

Pieropan

Pieropan is een van de meest iconische wijnhuizen in Soave, gesticht in 1880 door Leonildo Pieropan en sindsdien in handen van dezelfde familie. De familie heeft een enorme rol gespeeld in de ontwikkeling van de Soave-appellatie, waaronder de eerste keer dat een wijn als Soave werd geëtiketteerd in de jaren 1930. Tegenwoordig zetten Andrea en Dario Pieropan de traditie voort met een sterke nadruk op kwaliteit, biologisch beheer en terroir-expressie. De wijngaarden liggen op de vulkanische en kalkhoudende heuvels van de Soave Classico-zone rond Monteforte d’Alpone en zijn organisch gecertificeerd. Uitmuntend, overtuigend, schrijft Hugh Johnson over Pieropan, in het rood, wat zoveel betekent als bijzonder goed in zijn prijsrange.

2023 Pieropan La Rocca

La Rocca is een historisch perceel op Monte Rocchetta, vernoemd naar het middeleeuwse kasteel (Rocca di Soave). De ligging biedt een uniek microklimaat dat intensiteit en aromatische rijkdom stimuleert. De wijn komt dus van één wijngaard. Kalkhoudende bodem, rijk aan klei. De garganega-druiven komen van stokken van 10–50 jaar oud.
De wijn lag 15 maanden op barriques. Goudzweem in de kleur, mineraliteit en vanille in de geur, goede zuren en bitters, wijn met rondeur en charme. Annemiek weet pakkend aan te geven waaróm we deze wijn zo goed vinden: de wijn heeft van álles net een beetje meer. Fritjof benoemt de sappigheid, broodimpressie en móóie bitters. Met perzik en grapefruit zuren en een mooie lengte. Gastronomische wijn die ook kan rijpen. Liselotte heeft in haar documentatie zelfs wat combinaties staan: risotto’s met paddenstoelen, truffel. Pasta met rijke sauzen en ragù van eend. Vette vis zoals zalm, paling of coquilles.

2020 Pieropan Recioto

De Recioto 2020 van Pieropan maakt dat we met een gelukzalig gevoel de proeverij afsluiten.

Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar

Nieuwjaarsreceptie 2026: duurzamer, bewuster en kennisgerichter
By in

Nieuwjaarsreceptie 2026: duurzamer, bewuster en kennisgerichter

Op de genoeglijke nieuwjaarsreceptie genoten we van een keuze tussen mousserende wijnen om te toosten op het nieuwe jaar. Dat was nieuw, een keuze tussen Duitse, Belgische of Spaanse bubbels.
Twee winnaars wisten het jaar van de raadmagnum goed te benoemen: 2018. De magnum was een Secret de Vincent 2018 van Domaine du Bon Remède, Ventoux uit het Franse Rhônegebied. Gemaakt van 90% syrah. Toos en Harry wonnen een fles Chinon.

Duurzamer

Voorzitter Eric Hoepelman spiegelde ons voor dat we met de wijnwereld meebewegen naar duurzamer, bewuster en kennisgerichter. Duurzamer. Wij kiezen niet meer alleen met onze smaak, maar ook met onze waarden. We mopperen bij heel zware flessen, die het milieu belasten. Duurzaam was vijftien jaar geleden een niche, maar is nu een norm geworden. We proefden in 2012 biologische wijnen en toen bleven er leden voor thuis (*want dat kan niks zijn*). Acht jaar later staat in 2020 bij een proeverij van Gerard dat biodynamische wijnen helemaal geaccepteerd zijn. We zien het nu vaak pas als we de achteretiketten bekijken.
Voor een wijnbouwer is dat nog niet zo simpel. We hoorden al eens dat het geen zin heeft om biologisch te werken als de buurman wél spuit. Biologisch werken kan ik niet opleggen, zei Kathleen van den Berge, de Master of Wine in Valeries proeverij. Dus doet één team op een domein het wel, en een team op een ander domein nog niet. De medewerkers moeten zelf overtuigd zijn dat er een beter eindproduct ontstaat. Het vergt extra inspanningen. Kathleen gaf als voorbeeld dat er om 4 uur in de ochtend werkzaamheden worden gedaan in de wijngaard. Ongetwijfeld gebaseerd op de kalender van Maria Thun.

Bewuster

In de Brabantse Wijnsociëteit app stond op 15 december een foto van wat een Fransman maandelijks dronk in 1952. Het waren 225 glazen, zo’n 7,5 glas per dag. Dat is drastisch veranderd. We drinken veel minder, maar beter. De alcoholvrije wijnen zetten écht door – daar maken wij géén studie van. Wij zien wijn veel meer als een way of life, een onderdeel van onze levensstijl.
Langzaam maar zeker krijgt ook natuurwijn meer voet aan de grond, spontane gisting, weinig of geen sulfiet. Deze wijn zijn ongefilterd, soms nog troebel. We zien ze in hippe bars en ook in serieuze restaurants.

Kennisgerichter

We krijgen bij onze proeverijen achteraf vaak geen lijstje meer van de wijnen die we proefden. Maar er zijn prachtige powerpoint presentaties, waar úren werk in zit. Die zijn als pdf te vinden bij het verslag op de website. Wat de deelnemers níet zien, is hoeveel documentatie er is waarmee vragen worden beantwoord. De vragen in onze proeverijen worden steeds specialistischer. Natuurlijk de druivensamenstelling, maar ook de grondsoort waarop de stokken staan, het rendement in de wijngaard, het aantal stokken in de wijngaard. Zuurgraad en restsuiker, noem maar op. Voor het verslag zijn vaak 15 tot (dit jaar) 39 pagina’s beschikbaar. We worden kennisgerichter.

Tot slot

De hoogtepunten van het afgelopen jaar zijn vertoond in een diavoostelling. Scheidend penningmeester Maarten Drop is met veel dank voor zijn inspanningen uitgezwaaid met een fraaie Madeira.

Syrah/Shiraz
By in

Syrah/Shiraz

Syrah / Shiraz proeverij: twee namen, één druif, wereld van verschil in het glas. De proeverijen van één druif behoren tot de meest leerzame. Maarten Drop laat ons dezelfde druif proeven, maar dan van syrah en shiraz. Twee namen voor één en dezelfde druif, maar met een wereld aan verschillen in het glas. Een druif die laat zien hoe veelzijdig de wijn ervan kan zijn, afhankelijk van de klimaatzone, het terroir, de stijl van de maker.
Syrah vindt zijn oorsprong in de Rhônevallei in Frankrijk, bekend om zijn elegantie, kruidigheid en structuur. We herkennen aroma’s van zwarte peper, viooltjes, donkere bessen en soms een aardse, rokerige toon. Een goede Rhônewijn is om van te dromen, zoals in deze proeverij de Saint Joseph. In warmere gebieden, zoals Australië, krijgt dezelfde druif vaak de naam shiraz en zijn de wijnen rijper en krachtiger: met sappig zwart fruit, chocolade, zoethout en specerijen, met een vollere body en zachtere tannines. In deze proeverij zijn de Penfolds mooie voorbeelden.
Tijdens deze proeverij vergelijken we verschillende interpretaties van syrah en shiraz. De wijnen liggen qua smaak best dicht bij elkaar. Alle wijnen zijn blind geserveerd.

Serie 1

Twee wijnen uit Australië

2020 Penfolds Max Shiraz


De hele proeverij zien we diepe en vaak ondoorzichtige kleuren, deze wijn heeft een lichtbruine rand. In de geur mokka, ingetogen kruidigheid en kreupelhout. Sappige aandronk, vlotte drinker, goede balans. Pruim, tabak en koffie (MaartenR), zwoel, zoethout en braam (Kees), gemberkoek en geïntegreerde tannines (Eric).

2022 Penfolds BIN 28 Shiraz


Wat Penfolds in Australië doet – het blenden van druiven uit verschillende wijnstreken -, is in Europa niet zo goed denkbaar. Een stijl van het huis is belangrijker. Daarmee maken ze indrukwekkend mooie wijnen. Deze wijn heeft een expressievere geur: warme kruidigheid. Veel karakter, meer vlees op de botten, mineraliteit, soepele tannines, maar iets minder charme op dit moment dan de vorige wijn. Wat minder balans (MaartenR), strenger en intenser (Kees), stroeve tannines, laten liggen (Eric). Maar ja … hoe lang laten liggen dan? Ik zie een wijnvriend op mijn Delectable app die 2007 proeft en zegt: eindelijk na 18 jaar nemen de tannines wat af …

Serie 2

Mooi om in deze tweede serie totaal tegengestelde meningen te zien: dát is karakteristiek voor onze sociëteit. Dat je het bovendien kan zeggen, zonder dat iemand je op de vingers tikt.

2019 L’Astrolab, Domaine Duseigneur, Lirac

Ondoorzichtig. Kleine neus. Sappig met veel body, maar wat mij betreft ook nu nog een kindermoordje want tanninerijk. Belegen neus (Harry), anijs, chocolade en braam (Just),zoethout, licht peper, mist zuren (Annemiek), sinaasappelzeste, gember en lekkere tannines (Willem Jan).

2019 Cliff Edge Shiraz, Mount Langi Ghiran, Victoria

Ondoorzichtig. Ik vind het helemaal niet zo duidelijk dat deze wijn uit Australië komt. Dat komt misschien wel door het koele klimaat in Victoria. Heerlijke amarena kersen in de geur, wat tabak, iets warmer dan de Lirac, fruitrijk in de mond en meer rondeur in de smaak. Kersen (Willem Jan), Mon Chérie en chocolade van 50% (Just), zuren, chocolade, stroef, mist iets (Annemiek), bramen, stevig tannines, een feestje (Harry).

2019 Marqués de Grinón Valdepusa Syrah, Dominio de Valdepusa, Castilla-La Mancha

Enigszins doorzichtig. Gestoofde morellenkersen, sappige rondeur en karakter. Drinkt vrolijk weg, misschien iets te commercieel voor mijn gevoel. Kruidigheid, speels en licht (Harry), stallucht, kool en een vegetale smaak (Willem Jan), wijnbal, iets chemisch, niet aangenaam (Annemiek), bloesemachtig, braam, sherry-cola toets, de mooiste wijn (Just).

Serie 3

Twee wijnen uit Frankrijk

2019 “Silène” Jean-Louis Chave Sélection, Crozes-Hermitage


Een verkeerde fles. De neus is nog geparfumeerd en prettig met wat pruim. Maar zodra een slok op de tong komt is metéén duidelijk: afschuwelijk.

2019 “Les Barcillans” Cornas, Les Vins de Vienne


Les Vins de Vienne is opgericht door drie iconische Rhône-wijnmakers: Yves Cuilleron, Pierre Gaillard en François Villard. Hun gezamenlijke visie is om historische terroirs van de noordelijke Rhône nieuw leven in te blazen met moderne precisie én respect voor traditie. Steek je neus in het glas en je stapt op een boerderij-erf. Stallucht, vanille, pruim. De smaak is vol, goede zuren en lekkere bitters. Karaktervol. Kersen. Kruidig. In mijn aantekeningen: ‘schreeuwt om een blokje kaas.’ Rijke wijn, stinkertje, kersen en milde zuren (Gerard), stroeve, drogende tannines (Fritjof), kruidig en prettig drinkbaar (Kees).

Serie 4

2016 The Dead Arm Shiraz, d’Arenberg, McLaren Vale

Ondoorzichtig. Ik vind dit een geweldige wijn – ik dacht aan een oude stijl Châteauneuf-du-Pape. Complexe geur met Schotse pijptabak, donkere peper, leer, tabak, pruimen. Heel veel karakter in de smaak en die boeiende ogenschijnlijke tegenstelling: rondeur én ontoegeeflijke trekjes. Gedroogde bloemen, drop en cacao (Ingrid), Kers, zoethout, chocolade en peper (MartijnU).
The Dead Arm Shiraz is de iconische topwijn van d’Arenberg, gevestigd in McLaren Vale, Zuid-Australië. Deze cuvée behoort tot de meest onderscheidende en karaktervolle shiraz-wijnen van Australië, beroemd om zijn kracht, complexiteit en uitzonderlijk bewaarpotentieel. d’Arenberg, opgericht in 1912, is een familiebedrijf dat nu onder leiding staat van Chester Osborn, bekend om zijn eclectische stijl, onconventionele aanpak en focus op traditie gecombineerd met experiment. Het domein werkt vrijwel volledig biologisch en biodynamisch, met een sterke nadruk op minimale interventie. De naam “The Dead Arm” verwijst naar een schimmelziekte (Eutypa Lata) die één arm van een wijnstok ‘dood’ maakt.
De andere arm blijft leven en produceert extreem geconcentreerde druiven, met lage opbrengsten. Deze druiven vormen de basis van de intensiteit en diepte van The Dead Arm. De druiven komen uit verschillende oude shiraz-percelen in McLaren Vale, een kustgebied met uitzonderlijke diversiteit aan bodems en microklimaten. Curieus detail: de druiven worden met de voeten getreden, een klassieke techniek die zachte extractie geeft. Rijping 18 tot 24 maanden.

2012 Shiraz, Porseleinberg, Swartland

Ondoorzichtig, fantastische geur met morellenkersen parfum. Kruidkoek. De mooiste geur van de hele serie, met veel fruit. Zeer karaktertevolle smaak met nog duidelijke tannines. Moet een feest zijn met wild. Veel bouillon in de geur, paddenstoelen, over de top (MartijnU), moutig karakter, doet denken aan bockbier en karamel (Ingrid).
Porseleinberg is een iconische Zuid-Afrikaanse wijn die wordt beschouwd als een van de puurste en meest terroirgedreven uitingen van shiraz. Porseleinberg ligt in de Swartland-regio, op een afgelegen berghelling die zijn naam ontleent aan de kenmerkende blauwe leisteen (porseleinsteen) in de schistbodem. Het project werd in 2009 opgericht door Marc Kent (Boekenhoutskloof). De wijnmaker Callie Louw is zeer gerespecteerd. Rijping in grote foeders en deels in cement, vrijwel geen nieuw eiken. De wijn is bedoeld om meer elegant dan krachtig te zijn.

2009 Esprit de Granit, St. Joseph, Cave de Tain, St. Joseph

Als je nog geen wijnliefhebber bent, zou je het om deze wijn absoluut worden. Ondoorzichtig. Gesloten neus aanvankelijk met wat karnemelkzuren. Maar dan alsof een pauwenstaart zich opent: kersen, pruimen, leer. En dat op een heel voorname manier. Rondeur en een zijdezachte smaak met een fluweeltoets. Laurier, peper, lichte zuren, verfwinkel (MartijnU), balsamico, veroudering (Ingrid). Met The Dead Arm de mooiste wijn van de proeverij. Maar smaken verschillen.
Te bedenken dat dit een coöperatiewijn is! Opgericht in 1933 is dit een van de belangrijkste wijnproducenten uit de regio en maakt wijnen uit appellations zoals Saint-Joseph, Hermitage, Crozes-Hermitage en Cornas. De wijngaarden liggen op terrassen met granietbodems aan de rechteroever van de Rhône, waar de diep-doorlatende granietgrond zorgt voor een uitgesproken mineraliteit, frisheid en terroirexpressie in de druiven. Na de gisting op beton gaat de wijn 12 maanden in 400 liter eikenhouten vaten.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Pinot en zo: liefdesverklaring aan de sociëteit
By in

Pinot en zo: liefdesverklaring aan de sociëteit

Kati Bujdosó formuleert zorgvuldig de leerdoelen van deze proeverij. Ze kiest voor pinot blanc als een moeilijk te typeren druif, die lastig te herkennen is in blindproeverijen. De wijn van pinot blanc is culinair breed inzetbaar. Kati drinkt geen pinot blanc, reden om dat nu eens op tafel te zetten. In deze proeverij ook muurbloempje pinot gris. En de rode wijn van pinot noir. Alle wijnen zijn geblindeerd geserveerd.

Indrinker

2019 Champagne Lété Vautrain, Echo , Extra Brut Blanc de Noirs

Gemaakt van 75% pinot meunier en 25% pinot noir uit Montagne de Reims-wijngaarden met vinificatie in amforen en roestvrijstaal. Deze witte wijn van blauwe druiven roept de volgende smaaksensaties op: gist, gele appel, kruidigheid en putjeslucht (Claartje), walnoot, gist, appel en wat verouderingstonen (Toos), anijs, abrikoos, grapefruit en honing (Just), kweepeer en mint (Eric). Sappige wijn met milde zuren en een lichte oxitoon, prettig bittertje in de afdronk. De restsuikers zijn 2 g/l.

Serie 1

2023 Weninger Fehérburgundi, Sopron, Hongarije

Deze wijn komt uit Sopron, een wijngebied in Hongarije dat tegen de Oostenrijkse grens aan ligt. Burgenland behoorde tot 1921 tot Hongarije en maakte deel uit van twee Hongaarse provincies (Vas en Sopron). Na de Eerste Wereldoorlog werd het gebied aan Oostenrijk toebedeeld. Na de val van de muur reisde de vader van de Oostenrijker Franz Weninger door Hongarije en raakte geïnteresseerd in de Hongaarse wijnbouw, waarop hij samen met zijn zoon de Hongaarse tak van het wijndomein in Hongarije startte. Weninger werkt biologisch en biodynamisch.
Beperkte opbrengst van 30hl/ha, wijnstokken zijn 25 jaar oud en 11 maanden rijping sur lie. Deze wijn staat naast een charmerende Thörle. Deze wijn is interessanter, zegt RobG, die ook speculaaskruiden herkent. Dit is een natuurwijn-stijl, zegt MaartenD. Spannender dan de tweede wijn. De wijn krijgt meer intensiteit naarmate de wijn langer in het glas is. Een uitwaaierende geur met viooltjes. Snoepjes in de geur, sappige smaak.

2022 Thörle Kalk & Kreide, Saulheim, Rheinhessen Duitsland

Deze wijn heeft citrussnoepjes in de geur, een zoetje in de aandronk en een frivole charmerende smaak met frivoliteit. Voor mij bovendien: de slikfactor. Prachtig! MaartenD: fonkelende kleur, fruitige wijn, sappig, mollig. Een crowdpleaser, zegt RobG. Rijp tropisch fruit, aldus Gerard. Banaan, lobbig, stevige zuren die voor hem te dominant zijn. De wijn is gemaakt van 55% chardonnay en 45% weissburgunder (pinot blanc) in een Bourgogne-stijl.

Serie 2

2022 Bründlmayer Grauburgunder/Weissburgender, Ried Spiegel Kamptal, Oostenrijk

Hartendiefje van Kati. Bründlmayer is een familiebedrijf, waar ook Master of Wine Andreas Wickhoff meehelpt. Het domein werkt biologisch. Mooie wijn, zegt Hans. Peer, citrusfruit en rondeur. MartijnU benoemt mineraliteit, buskruit en vuursteen. Mijn aantekeningen: rijpe peer, mango en banaan. Sappige wijn met diepgang, wel kortaf.

2018 Marcel Deiss, Pinot Gris, Elzas Frankrijk

Marcel Deiss werkt biodynamisch. Hij is met zijn druiven en wijngaarden gecertificeerd door o.a. Demeter. Dit houdt het volgende in: de wijnen worden geproduceerd met minimale menselijke interventie, zonder het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest. De wijngaarden worden behandeld als een levend ecosysteem waarin alles verbonden is. De pinot gris-stokken zijn gemiddeld 40 jaar. De wijn heeft een goudzweem en heerlijke geur met muscat, honing en perzik. Bijzondere culinaire wijn met een zoet-filmende smaak.

Serie 3

Is het al buitengewoon sympathiek om een proeverij te doen om te leren over een druif die je nooit drinkt … Kati geeft aan dat ze pinot noir pas in de loop der tijd is gaan waarderen. Hier realiseerde ik mij ineens dat de proeverij een liefdesverklaringis aan de sociëteit. Waar we immers allemáál ons repertoire van wijnen die we drinken en waarderen vergroten en verbreden. Geluk vergroten door geluk te delen. Mooi.

2022 Colterenzio Schreckbichl, Pinot Nero Riserva, St. Daniel, Alto Adige, Italië

Deze wijn komt van een coöperatiewijn met 300 partnerwijnbouwers.. Deze pinot nero komt van wijngaard St. Daniel (tussen de dorpjes Montagna en Ora, iets ten zuidwesten van Bolzano). Houtopvoeding: 2/3 van de wijn ondergaat een malo op foeders van 3500 liter en 1/3 op barriques. De wijn rijpt twaalf maanden op vaten, daarna nog 12 maanden op fles. Sappige, elegante wijn met aardbei in de geur en een zekere verfijning.

2023 Cederberg David Nieuwoudt, Ghost Corner Pinot Noir, Elim, Zuid-Afrika

De wijn komt uit Elim, waar Nieuwoudt ook wijngaarden heeft. Dit gebied ligt in het zuidelijkste puntje van Cape South Coast. Elim is sterk opkomend als het gaat om zogenaamde koel-klimaatwijnen. Het ligt heel zuidelijk en koel aan de oceaan. Krachtige wijn (Annemiek), amarena kers en tabak (Just), meer body dan de vorige wijn (Maarten). Mijn waardering is hoog: zo’n typische transparante kleur waardoor je aan pinot noir gaat denken. Prachtige elegantie, expressieve en exotische geur met mokka en chocolade. Slikfactor!

Serie 4

2022 Erwin Riske, Dernauer Pfarrwingert, Spätburgunder, Ahr Duitsland

De Dernau Pfarrwingert is een van de topwijngaarden van Duitsland. De wijnstokken staan hier op extreem steile hellingen die precies op het zuiden gericht zijn, waardoor er een uitzonderlijk gunstig microklimaat ontstaat voor de druiven. De bodem is bestaat hier uit mineraalhoudend leisteen en weerkaatst de warmte van de zon. De sociëteit bezocht dit domein op de Ahr-reis, dus een heerlijk weerzien.

Zachte tannines (Fritjof), concentratie en diepgang (Maarten), kaneel, kruidig, zoetig, inktig-levendig (RobG), kers, rood fruit en paddenstoelen (Toos). Mijn aantekeningen: mooie geur met kreupelhout en melkchocolade, wat straffe aandronk met prominente bitters. Ik geef de voorkeur aan de volgende wijn. Bij het voorproeven herkent Kati dat de Ahr wijn wat schraler is dan de Bourgogne, maar dit is háár hartendiefje.

2018 Domaine Rapet, Les Belles Filles Pinot Noir, Pernand-Vergelesses, Bourgogne, Frankrijk

De kiezelachtige kalkbodem is zeer geschikt voor pinot noir, die hier door de klimaatverandering inmiddels succesvoller rijpt dan voorheen. Deze Belles Filles komt van een wijngaard die ook aan de voet ligt van de Corton-heuvel. De bodem bestaat uit klei en kalksteen. De vinificatie is traditioneel, met gisting van 15 dagen in open vaten, met onderdompelen van de hoed, en een rijping van 12-15 maanden op eikenhouten vaten. Rijping op vaten, waarvan 20% nieuw is.
Ceder, paddenstoel, fris rijp fruit (Fritjof), rijpe kers en rijpe tannines (Toos), stinkertje, mooi in balans (RobG), sappiger en mooiere balans (Maarten). Kers in de geur, kreupelhout, wijn met veel diepgang en in ieder geval in mijn ogen veel verfijnder.

Uitdrinker

2018 Jean-Baptiste Adam Pinot Gris, Vendanges Tardives, Elzas, Frankrijk

Het domein werkt volgens de biodynamische leer van Rudolf Steiner. Net toen ik mij afvroeg waarom er eigenlijke geen late oogst pinot blanc bestaat, zegt Kati dat late oogst in de Elzas alleen is toegestaan voor riesling, muscat, gewurztraminer of pinot gris. Vendanges Tardives betekent dat de druiven niet per se edele rotting hebben gehad. Dit in tegenstelling tot Sélection de Grains Nobles (SGN), waar de druiven worden geselecteerd die zijn aangetast door botrytis. Deze wijn heeft 165 gram restsuiker per liter.

Kati benoemt heel fraai, elegantie, mooie balans, geen suikerbom. In de smaak tropisch fruit, lychee en honing. Zo’n nectar waarvan we zeggen dat een engeltje over je tong …

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Zuid-Afrika: de moeite waard?
By in

Zuid-Afrika: de moeite waard?

Zuid Afrika: de moeite waard? is het thema van Harry van der Zanden. Hij selecteerde zorgvuldig en proefde de wijnen thuis ook voor. Een voorbereiding zoals velen van ons herkennen. Hugh Johnson schrijft in zijn handige pocket wine book dat Zuid Afrika vele klimaten en terroirs kent, maar ook vele tradities. Voor cabernet liefhebbers is Zuid Afrika Stellenbosch, voor pinot liefhebbers Hemel en Aarde, sauvignon blanc liefhebbers kennen Elim en chenin blanc liefhebbers Swartland. Maar hoewel deze handige hokjes een geheugensteun zijn, is het goed om te onthouden dat de bodemdiversiteit en avontuurlijke telers er ook voor zorgen dat je óók syrah uit Elim en cabernet sauvignon uit Hemel en Aarde kunt kiezen. Harry beperkt zich in deze proeverij tot de klassiekste gebieden. Alle wijnen zijn geblindeerd geproefd.

Indrinker

2022 De Morgenzon Stellenbosch Brut


Wereldwijd zoeken producenten naar mogelijkheden om meer mousserende wijn te maken, want dat is het enige segment met groei. Deze druiven zijn vroeg geoogst, in wijngaarden dicht bij zee. De basiswijn wordt voor een deel op hout vergist. Na de tweede gisting op fles volgt nog een ‘sur lattes’ periode van 18 maanden op fles. De dosage ligt op 5 gram. Wijn van chenin blanc, methode Cap Classique. Deze wijn won de derde prijs in de beste wijnen van 2025 van Perswijn. Héél veel zuren, zegt Annemiek, de wijnonderdelen zuren en bitters zijn niet in balans. Bitters zijn niet verweven. MartijnU is veel positiever, al benoemt ook hij hoge zuren. Heel mineralig, stro, groene appel en wat abrikoos. Mijn aantekeningen: goede zuren, eenvoudig, lekker.

Serie 1 – Welke druiven?

2023 Ghost Corner Wild Fermented Sauvignon Blanc

Gerard benoemt ‘groen’ en voor hem is dat sauvignon blanc. Mijn aantekeningen zeggen: leuke wijn, brandnetel en mineraal, sappig en venkel in de smaak. De neus heeft een stinkertje. Veel proevers herkennen de sauvignon blanc. Van sauvignon blanc zijn liefhebbers en haters. Vegetaal en onrijp, zegt Berry, de wijnmaker moet een ander beroep kiezen.

2023 Cederberg Sandpoort Sauvignon Gris


De tweede wijn krijgt positiever commentaar, sauvignon gris (hier met een verfijndere geur) herkennen we niet. Gerard: kruidigheid en tropisch fruit. Berry benoemt brooddeeg, witgeel fruit, een tropisch zoetje en fijne zuren. Mijn aantekeningen: smakelijke wijn, met een wat introverte geur, hooi, snoepjes in de smaak, zuren en bitters zijn licht.

Serie 2 – Welke druiven?

2023 De Morgenzon – Reserve Chenin Blanc


Waar geloof je in? De een gelooft in de maanstand, de ander in muziek in wijngaarden en kelder. De Morgenzon is zo’n domein waar muziek klinkt in de wijngaarden. RobK is positief: ananas en geconfijt fruit, prima balans tussen zoet/zuur/bitters met subtiele bitters. Liselotte prijst het fijne mondgevoel. Mijn aantekeningen: tropisch fruit, citrus, mango en meloen. Mooie rondeur en sappige wijn.

2020 De Grendel Wines – Wooded Sauvignon Blanc


De duurste wijn van de proeverij en die valt voor mij dan in de categorie feestwijn. De meningen lopen sterk uiteen. Goudgele kleur, geur met overrijp fruit, mineraliteit, expressief met een  stinktoon. Sappige ronde smaak. Buiten de prettige smaak heeft RobK geen goed woord voor deze wijn: rubbertonen die álles wegdrukken in de geur, groen en onrijp. Liselotte is ook niet positief en gebruikt woorden die we niet zo vaak horen op onze proeverijen: terpentijn, stopverf, groene paprika en hars in de geur. Teleurstellend voor een wijn in de categorie feestwijn.

Op dit moment in de proeverij kijk ik naar de When Wine app. Veel wijn liefhebbers die biodynamische wijnen waarderen, kijken naar de kalender van Maria Thun om het optimale moment te bepalen voor het proeven van wijn. Je hebt bijvoorbeeld dagen waarop de maan door een aardeteken (Stier, Maagd, Steenbok) gaat. Op deze worteldagen zou een wijn gesloten, vlak of saai smaken, met weinig fruit en aroma. We proeven op een vruchtdag, dit zijn dagen waarop de maan door een vuurteken (Ram, Leeuw, Boogschutter) gaat. Op deze dagen tonen wijnen zich het best met veel balans en de meeste fruittonen. Hier kunnen we dus geen verklaring vinden – zo je al gelooft in zo’n kalender – voor kritische feedback op de wijnen.

Serie 3 – Welke druiven?

2017 Kershaw Klein River Syrah

Half transparant, Italiaans dakpannenbruin aan de rand, zoethout in de geur, sappige wijn met gemiddelde zuren. Toos benoemt laurier, drop, peperigheid en een klein zoetje. Kees fruitigheid, kers. Willem Jan ruikt kersen en rode bes, een zure neus, mokka en brandnetel, zwart fruit, laurier, zoet aanzet en dropachtig.

2019 Ronnie Melck Family Selection Syrah

Half transparant, geur van kersen op brandewijn, introverte geur, moeilijke straffe smaak met veel tannines, wel potentieel denk ik. Nu een eetwijn. Toos benoemt zoet fruit en strakke tannines, ze noemt de wijn “gemaakt’. Kees noemt beide wijnen geen toppers, de tweede wijn steviger met pruimen en laurier. Willem Jan noemt deze wijn iets bruiner, leer, tabak en ceder. De onderdelen van de wijn, kersen, bramen, drop en bitters zijn niet goed geïntegreerd. Totaal oninteressant, noemt Willem Jan de wijn.
Huh, wat is er aan de hand? Het kan niet aan de dag liggen (ze hierboven). Hebben we slechte flessen? Ik denk nog even aan het informational cascade effect: mensen baseren hun oordeel op het gedrag van anderen. Als iemand kritiek geeft, nemen anderen aan dat die persoon goede redenen heeft, en volgen ze die lijn zonder zelf alles te evalueren. Alléén … op onze proefavonden maken we mee dat proevers diametraal tegenover elkaar staan met meningen. Dit effect treedt eigenlijk nooit op in onze proeverijen. Die totaal tegengestelde meningen vind ik een van de charmes van de sociëteit.

Serie 4 – Welke druif?

We eindigen met twee wijnen die zonder meer tot de beste van de proeverij horen. Na onthulling blijkt het twee keer Boekenhoutskloof te zijn, beide gemaakt van cabernet sauvignon. Dit zijn twee wijnen die imponeren, wat mij betreft.

2022 Boekenhoutskloof Cabernet Sauvignon

4/5 donkerkleurig, paars, klassieke geur met cassis, ceder. Héél veel karakter, vroeger zouden ze dit een pastoorswijn noemen, want nog veel te hard, zo’n wijn die je minstens tien jaar weglegt. Leuke wijn. Schreeuwt nú om eten. Claartje benoemt zwart fruit, chocolade en ze noemt de wijn … lekker ongecompliceerd (…). MartijnU ruikt zoethout, laurier, tabak, pure chocolade en veel hout. In één woord: een blockbuster.

2014 Boekenhoutskloof Cabernet Sauvignon

Die dekselse Harry, wat ik hierboven wens (tien jaar wegleggen), krijg ik dus gewoon… zonder het te weten. 5/5 ondoorzichtig donkere kleur, donkerroodbruin. Laurier, tabak, zoethout, soepele aandronk met enorm veel karakter. Toch nog barse tonen. Claartje benoemt droge tannines, subtiel hout en drop en laurier in de geur. MartijnU ruikt rozebottel, roosvicee, tabak, stroef door te veel hout, droppig en laurier.

Het kan verkeren. Wijn is een levend product. Het komt voor dat je een wijn proeft en in de hemel bent. En dat die wijn een volgende keer dat je proeft tegenvalt. Het komt voor dat een wijn zich sluit en na enkele jaren weer opengaat. Dat maakt het wijnproeven reuze interessant.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar