Invloed van muziek op geur en smaak van de wijn
By in

Invloed van muziek op geur en smaak van de wijn

In wetenschappelijk onderzoek is vastgesteld dat de beleving van wijn wordt beïnvloed door muziek. Laten we dat maar eens testen, dacht ik. De opzet is om in twee groepen blind te proeven, waarbij iedere groep drie wijnen mét en drie wijnen zonder muziek proefde. Het leverde sowieso bijzondere momenten op. Claartje die in twee seconden de muziek van Satie herkent. Maarten die zonder aarzelen Puccini voorstelt als passende muziek bij Brunello. Ingrid die de focus op het proeven zegt te verliezen bij het horen van de Rolling Stones. Kati die de hele weg naar huis fietst met The girl from Ipanema en de zwoele stem van Astrud Gilberto in haar hoofd.

Hieronder lees je welke zes wijnen blind werden geschonken, met welke muziek en welke rapportcijfers de wijnen kregen van groep 1 en groep 2. Het was een van de wonderlijkste proeverijen, net als die waarin we de invloed van de kleur licht op wijn probeerden vast te stellen.

2022 Lenz M. Moser en Markus Huber – New Chapter Grüner Veltliner – Oostenrijk


Muziek: Lente uit De Vier Jaargetijden van Vivaldi
Geur: 7,8 met muziek, 6,6 zonder muziek
Smaak: 7,6 met muziek, 7,2 zonder muziek
Totaaloordeel: 7,6 met muziek, 7,4 zonder muziek

2001 Domaine Paul Blanck – Fürstentum Riesling Grand Cru – Elzas – Frankrijk


Muziek: Gymnopédie No. 1 van Erik Satie
Geur: 7,2 zonder muziek, 5,8 met muziek
Smaak: 6,8 zonder muziek, 6,6 met muziek
Totaaloordeel: 7,0 zonder muziek, 6,2 met muziek

2019 Château Siran – Margaux – Bordeaux – Frankrijk (46% merlot, 44% cabernet sauvignon, 9% petit verdot, 1% cabernet franc)


Muziek: Boléro van Maurice Ravel
Geur: 7,2 met muziek, 5,6 zonder muziek
Smaak: 6,8 met muziek, 5,0 zonder muziek
Totaaloordeel: 6,8 met muziek, 5,0 zonder muziek

2014 Couly Dutheil – Clos de l’Echo – Chinon – Loire (cabernet franc)


Muziek: Take Five van Dave Brubeck Quartet
Geur: 7,0 zonder muziek, 6,0 met muziek
Smaak: 7,2 zonder muziek, 5,8 met muziek
Totaaloordeel: 7,0 zonder muziek, 6,0 met muziek

2020 Machoman – Tierra de Murcia – Jumilla – Spanje (monastrell)


Muziek: Paint It Black van The Rolling Stones
Geur: 7,8 met muziek, 7,0 zonder muziek
Smaak: 7,8 met muziek, 6,8 zonder muziek
Totaaloordeel: 7,6 met muziek, 7,2 zonder muziek

2014 Marquis de Montdoyen – Monbazillac – Frankrijk (70% sauvignon blanc, 25% sémillon, 5% sauvignon gris)


Muziek: The Girl From Ipanema van Stan Getz
Geur: 7,8 zonder muziek, 7,6 met muziek
Smaak: 8,0 zonder muziek, 7,8 met muziek
Totaaloordeel: 7,8 zonder muziek, 7,6 met muziek

Priming

Muziek beïnvloedt de smaak door priming: de hersenen gebruiken de sfeer van de muziek om smaken te interpreteren. Hoge tonen versterken de beleving van zoetheid/frisheid, terwijl lage tonen bitterheid of zwaarte benadrukken. De smaakperceptie van wijn kan verschuiven in de richting van de emotie van de muziek. Bij klassieke muziek verwachten mensen een duurdere wijn. Klassieke muziek beïnvloedt de perceptie van champagne positief. En rockmuziek maakt de smaakervaring van wijnen van stoere druiven krachtiger.
Let wel, deze test is niet valide. Daarvoor zijn honderden proevers nodig. De proevers van groep 1 waardeerden consequent hoger: 0,2 hoger, 0,8 hoger, 1,8 hoger, 1,0 hoger, 0,4 hoger en 0,2 hoger bij het totaaloordeel. Heeft het nog iets te maken met man/vrouw, vroeg Claartje. Dat was een goede bespiegeling, groep 1 was vrouwen gedomineerd, groep 2 juist mannen gedomineerd. Heeft muziek nou invloed? De score is 3 –3, drie keer wél en drie keer niet.

Evaluatie

De onthulde wijnen bespraken we met een wonderschone Brunello di Montalcino 2004 van Donatella Cinelli Colombini, waarvan zelfs werd gezegd dat die wijn nog wel langer
bewaard kan worden. Bijpassende muziek: Nessun Dorma van Puccini.

New Chapter Grüner Veltliner 2022 heeft frisse zuren, is elegant én complex, zei Claartje.

We proeven niet zo vaak écht oude rieslings. De Fürstentum Grand Cru 2001 Riesling Domaine Paul Blanck werd niet als riesling herkend. Deze vijfentwintig jaar oude wijn had een mahoniebruine kleur, wat honing in de gebalanceerde neus en smaak.

Ik kreeg een vermaning dat ik Château Siran 2019 Margaux op tafel zette: kindermoord! Sorry, proevers! Het kwart dat nog in de fles zat bloesemde helemaal op na zo’n 30 uur luchten. Schitterend klassieke wijn, maar in onze proeverij dicht in de geur en tanninerijk.

De twaalf jaar oude Clos de l’Echo 2014 Chinon Couly Dutheil is een beetje een wijn voor de cabernet franc acquired taste proevers. Ik vind die geweldig. Annemiek is genuanceerd: kruidigheid, den en vanille in de geur, zachte smaak, weinig zuren en waterige afdronk.

Groot contrast met de zes jaar oude Machoman 2020 Monastrell Tierra de Murcia die met Rolling Stones muziek nog aan kracht won. Gastproever Peter: bramen in de geur, stroeve en wat groene tannines, krachtig en elegant met veel potentieel.

MartijnU roemde de dessertwijn Marquis de Montdoyen 2014 Monbazillac waarin hij sinaasappelschil, rabarber, citrus en noottonen proefde. Hij vond die wijn complexer dan de Rittersberg 2018 Pinot Gris Selection de Grains Nobles van Jean Paul Schmitt, een zoete nectar.

Bijpassende muziek: Franse Chansons. Ach ja, die ‘kleine’ dessertwijnen uit Monbazillac, Loupiac, Ste Croix du Mont worden na een jaar of tien grote wonderen.

Verslag Peter van den Besselaar

Kelderopruiming van jaargang 2012
By in

Kelderopruiming van jaargang 2012

Berry Marinussen kiest het thema Kelderopruiming. Hij wijst op eerdere kelderopruimingproeverijen. Zijn voorbeeld is een 2004 proeverij, toen hij net lid was geworden. Het was een proeverij van de dit jaar overleden Kees Mutsaers, waarvan hij de line-up laat rondgaan. Een geweldige line-up die nu – met de huidige wijnprijzen – nauwelijks meer mogelijk is, maar een prachtige benchmark. Berry onthult ook nog een onderliggend thema, het jaar 2012. Voor hem erg betekenisvol, zijn trouwjaar en eerste kind. Ik verheug me enorm op wat komen gaat, want hoe vaak proeven we mooie, uitgerijpte wijnen? We proeven vaak te jonge wijnen, stelt Berry. In de proefnotities staan meningen over de wijnen soms diametraal op elkaar. De een vindt dat een wijn jonger gedronken had moeten worden, de ander weet dat de wijnen vlot twintig jaar ouderdom kunnen bereiken. Lees maar!

Alle flessen zijn overgegoten in een karaf en dus blind geproefd. In dit verslag staat steeds een korte karakteristiek van het jaar en het gebied (voor de leesbaarheid), maar bij het proeven weten we dus nog niet uit welk land, welke druif of welke streek we proeven.

Champagne 2012

2012 geldt als een groots champagnewijnjaar ondanks een turbulent groeiseizoen. In het voorjaar was er vorst, regen en hagel, die leidde tot zeer lage opbrengsten. De zomer bracht warme, droge condities die de rijping spectaculair herstelden. Druiven waren uitzonderlijk geconcentreerd met hoge zuren en perfecte fenolische rijpheid. Vooral pinot noir excelleerde, met krachtige structuur en diepte. De wijnen tonen spanning, precisie en een lang bewaarpotentieel.

Thierry Grandin millésime 2012 champagne


Veel huizen beschouwen 2012 als een van de beste jaargangen van het decennium. De wijn heeft grove bubbels die bij walsen snel verdwijnen. Gist in de neus, goudreinet. Enorm mooie zuren en prachtige balans. Textbook Champagne! Gestoofde appel (Just), heel rijpe appels (Toos), belegen (RobG). Waar veel proevers vraagtekens zetten bij de leeftijd, de wijn al te oud noemden, prijst MaartenD de champagne vanwege concentraat en afdronk.

Brunello di Montalcino 2012

Het jaar kende een zeer hete en droge zomer in Toscame, wat leidde tot lage opbrengsten. Dankzij koele nachten bleven de zuren verrassend goed behouden. De sangiovese toont rijp, donker fruit en stevige, maar rijpe tannines. De wijnen uit dit jaar zijn krachtig, warm en vol, met duidelijke zonexpressie. Maar niet overal volledig homogeen: goede selectie speelde een grote rol. De topproducenten maakten wijnen met goede balans en lange levensduur.

Predella 2012 Brunello di Montalcino


Berry nam mij met deze lichtgekleurde wijnen bij de neus, ik determineerde Piëmonte. We halen nebbiolo en sangiovese op leeftijd snel door elkaar, zei Berry. Kreupelhout in de geur,  diepgang in de smaak, maar met forse bitters en aardsheid. Zuur wijntje (Gerard), slank en finesse, prachtig! (Valerie), zwarte bessen en laurier (Kees), munt, zoethout en mooie balans (MaartenD).

Val di Suga 2012 Brunello di Montalcino


Rijke wijn, tuilé kleur, licht, tonen van paddenstoelen en klein zoetje in de smaak. Mooi belegen tonen, schreeuwt wat mij betreft om te combineren met voedsel. Mooier dan de Predella. Ronde bitters (Gerard), chocoladeneus (Kees), valt al uit elkaar, had eerder gedronken mogen worden (Valerie), framboos, zwarte kers, braam, chocolade en tannines om op te kauwen (Just), iets meer ‘bite’ dan de vorige (MaartenD).

Haut-Médoc 2012

Een koel, regenachtig voorjaar zorgde in 2012 voor een trage start en ongelijke vruchtzetting. De zonnige septembermaand redde het jaar, vooral voor de cabernet sauvignon. De merlot presteerde wisselend; betere resultaten op goed gedraineerde bodems. De stijl van het jaar is klassiek Bordeaux, met medium kracht en energieke zuren. Niet het rijkste jaar, maar wel charmant en betrouwbaar. Goede domeinen leverden elegante, uitgebalanceerde wijnen met mooi bewaarpotentieel.

Château Chasse-Spleen 2012 Moulis


In deze serie staan twee wijnen die vaak op Grand Cru Classé-niveau presteren. Ik werd heel blij van deze wijn, die ik ook als klassieke Bordeaux determineerde: ceder, laurier en tabak in de geur, mooi bouquet, sappige smaak met goede zuren en balans. Jammig en gedroogd fruit, rijpe tannines (Ingrid), potlood, animaal, leer, framboos en ronde tannines (Eric), spannende tannines (MaartenD), prachtig en lief (Just).

Château Gloria 2012 Saint Julien


Diepe kleur met nog wat kardinaalrode rand, smaak met munt en veel aardsheid, boers, mist wat charme in vergelijking met de Chasse-Spleen. Pruimen en winegums, steviger, droppiger (Ingrid), koffie en een Haags hopje (Just), rozijnen en gedroogd fruit (MaartenD), zoethout, lucifer, boers (Eric).

Rioja 2012

Een warm en droog groeiseizoen met weinig ziektedruk. De druiven bereikten goede fenolische rijpheid zonder overrijping. De wijnen zijn vol, rijp en gestructureerd, maar behouden een frisse kern. De tempranillo toont donker fruit, kruiden en zijdezachte tannines. De kwaliteit is hoog en verrassend consistent in de hele regio. Vatrijping integreert mooi dankzij de solide fruitbasis.

Luis Cañas 2012 Reserva Selección de Familia, Rioja


Berry vertelt dat dit de eerste fles is die hij uit het kistje haalde. Vanille, morelkers, een volle aandronk en goede balans, tikje drogend. Fritjof noemt de wijn van tempranillo, robijnrood, chocolade, kruidigheid en drogende tannines. Het jaar 2012 is een van de sterkere Rioja-jaren van het begin van de jaren 2010. Deze wijn doet het heel goed, zeker met de wetenschap dat de volgende wijn vier keer zo duur is.

Ribera del Duero 2012

Heet, droog en extreem continentale omstandigheden. Lage opbrengsten leverden zeer geconcentreerde druiven op. De tinto fino (synoniem voor tempranillo) presenteert intens zwart fruit, krachtige structuur en stevige tannines. De alcoholpercentages zijn vaak hoog, maar topwijnen blijven in balans. Wijnen hebben indrukwekkende diepte met groot rijpingspotentieel. Een robuust, langlevend jaar, vooral geschikt voor crianza en reserva-stijlen.

Aalto 2012 tempranillo, Ribera del Duero


Wat een mooie wijn! Mokka in de geur, gebrand hout, dikke smaak, what you see is what you get: chocolade, vijg en pruimen. Iets donkerder, rijp fruit en gebrand (Fritjof), de wijnen hebben allebei een klein zoetje dat mij stoort bij de eerste wijn en dat ik lekker vind in de tweede wijn, veel body, zwart fruit en chocolade (Hans).

Moezel 2012

Een koele, natte start gevolgd door een warme, gouden nazomer. De optimale rijping vond laat in het seizoen plaats, maar zeer gelijkmatig. De riesling ontwikkelde hoge zuren én prachtige fruitzuiverheid. De wijnen zijn exact, mineraal en elegant met typisch lage alcohol. 2012 geldt als een klassiek, verfijnd en zeer geslaagd Moezeljaar. Zowel droge als zoetere stijlen presteerden uitstekend.

Bernkasteler alte Badstube am Doctorberg 2012 Dr Pauly Bergweiler Kabinett


Berry serveert de witte wijnen één voor één. En dat komt deze wijn absoluut ten goede. Abrikoos, spiritus, heel levendig met een geweldige zoet/zuur balans. Heerlijk. Sinaasappelzeste (Valerie), exotisch fruit, concentraat, elegant (Toos).

Ürziger Würzgarten Karl Erbes Riesling Auslese *


Citrus, leisteenmineraliteit en heerlijke ronde smaak. Petrolneus, citrus, abrikoos, sinaasappel, het zoet komt vooral in de afdronk (Annemiek).

Mooie proeverij! Berry heeft nog een tip in petto: koop 12 flessen voor de kelder, zodat je een wijn kan blijven volgen in zijn ontwikkeling.

Proefnotities Peter van den Besselaar

Buiten de gebaande paden
By in

Buiten de gebaande paden

Van bekende klassiekers houden is gemakkelijk. Een elegante Bourgogne, een prachtig gerijpte Bordeaux, een vertrouwde Barolo … Gerard van Avendonk vindt dat andere wijnlanden ook een kans verdienen én geniet ervan om ons te pushen onze smaakgrenzen te verleggen. Zo gezegd, zo gedaan.
Wat begon als een zoektocht naar een Deense wijn op vakantie, mondde uiteindelijk uit in een serie van stijlen uit Engeland, Zwitserland, Denemarken, Zweden, Israël, Canada, Libanon, Cyprus en Marokko. Zowel met bekende als minder bekende druiven. En dat leverde geen standaard proefnotities op, maar wel iets met uilen, peterselie, een klappertjespistool en een bonbonfabriek.
Adventure time!

We beginnen de avond bruisend met twee mousserende wijnen.

1. Gusbourne Blanc de Blancs 2018 – Sussex, Engeland

Allereerst een Engelse bubbel, gemaakt volgens de traditionele methode. Duidelijk chardonnay, vindt Annemiek, vanwege de tonen van gist, appels, frisse citruszuren en een bittertje in de afdronk. Zelfs onze ‘ik-ben-geen-bubbeldrinker’- Cees is erover te spreken: strogeel, mooie gistige neus, fijne mousse, lekker zuurtje en een zacht zoetje.

2. Mauler Cordon Rosé Brut – Neuchâtel, Zwitserland

Dan volgt een blend van pinot noir en cabernet sauvignon uit een huis dat al sinds 1829 uitsluitend mousserende wijnen maakt. Deze is duidelijk een beetje funky. Zelf ruik ik iets van zeep en rood fruit zoals rode bessen, aardbeien en kersen. Het is in eerste instantie een flinke hap mousse, maar daarna is-ie toch fijntjes en met zachte bitters. Annemiek vult aan met steenfruit en peterselie, Fritjof vindt dat er een luchtje aan zit, Just noemt het boenwas en metaal, en Cees moet aan tomaten denken. Volgens mij is het avontuur is begonnen.

Er volgen twee witte flights met in totaal vijf wijnen.

3. Solaris Rös 2021 – Dyrehøj Vingaard, Denemarken

Dyrehøj is de grootste wijngaard van Denemarken, schitterend gelegen op het schiereiland Røsnæs met een uniek microklimaat op zo’n 2 uur rijden naar het westen vanaf Kopenhagen. Eric vindt deze solaris een frivole wijn, met fruitsnoepjes, honing, bloemen, fruityoghurt, behoorlijke zuren en aardbei. Ik ontdek snoepjes en lychee – maar vind ‘m niet heel fris, eerder vlak en licht olieachtig. Toos benoemt de mineraliteit, het zoetje en lage zuren. Geen grote diepgang in dit glas, maar wel een mooi visitekaartje van wat er in het hoge noorden op 55,7° NB (!) mogelijk is.

4. Askesäng White 2022 – Zweden

We blijven nog even in Scandinavië voor een opvallende verschijning: een blend van souvignier gris en solaris van het Zweedse Kullabergs Vingård uit Nyhamsaläge in het zuidwesten van het land. Askesäng vertaalt grofweg naar “het veld van de es”. Zou de wijngaard omringt zijn met esbomen? Aan hout ontbreekt het in elk geval niet in deze wijn. Ik ruik malo (boter en room), hij is rond, vol, met citrus, mango en vanille, hoog in de alcohol en met zachte bitters. Een kratje met Granny Smith appels, aldus Toos. Een stevige, mondvullende en aparte wijn. En veel hout, zegt Eric. Heel veel hout.

5. Gamla Riesling 2023 – Golan Hoogvlakte, Israël

De rieslingdruif wordt herkend door Just – hij benoemt de ananas en perzik tonen. Toch vindt hij deze wijn wat dun en vlak. RobvK vult nog aan met gras, hooi, frisse appel en een rubbertoontje.

6. Burrowing Owl Chardonnay 2021 – Okanagan Valley, Canada

Just schrikt van deze wijn. Een klappertjespistool dat je vlakbij een baksteen afschiet! Daarna volgde een vleugje van kruisbloemen, rabarber, bleekselderij en gras. Alsof hij bijna kon proeven op welke boerderij deze uil zich ingegraven heeft. Ik vind het knap. Volgens RobvK is er stevig aan keldermanagement gedaan: veel malolactische omzetting, karamel, vanille en tonen van ananas.

7. Chateau Musar White 2017 – Libanon

Het was alweer even geleden dat de witte Chateau Musar bij ons op tafel stond. Medium goudgeel in het glas, en meteen een complexe geur die me meeneemt naar een kruidige souk: peperkoek, kruidnagel, steranijs, nootmuskaat, kaneel – alsof je neus door een kruidenlade rolt. Hij is vol, met een prettig zuurtje en duidelijke tonen van eiken en oxidatie. Echt een wijn om over na te denken en waar je eindeloos aan kunt blijven ruiken. Word ik blij van. Deze witte wijn uit de Bekaa Vallei fermenteert en rijpt ruim een half jaar in Frans eiken vaten, waarna nog 6 jaar extra rijping volgt.
Kati ruikt vanille en wat laurier, maar mist het fruit en noemt de enorm hoge zuren, waardoor ze het geen aangename wijn vindt. Fruitig is de wijn zeker niet. Toos benoemt de ontwikkeling in de kleur, herkent koriander, rabarber en hout, maar vindt ’m wat rubberachtig en eendimensionaal. Eric noemt ‘m stoffig, beendroog, sinaasappelzest en zilt, terwijl Willem-Jan weer denkt aan oosterse kruiden en lijm, noten, honing, doorgebrande karamel, met ranzige appels, maar wél een mooie, lange afdronk. Een wijn die dus uitstekend bij het thema past. Afijn, tijd voor rood.

Hierna volgen drie rode wijnen.

8. Tsiakkas Yiannoudin 2020 – Cyprus

Een herkenbaar etiket met een uil; een van de vogels die op het eiland leeft. Bramen, drop, kers, zoethout en chocolade duiken op in de neus, afgewisseld met zwartebessenstroop, pruim en een vleugje rook. Sommigen proeven getoast hout, vanille, zelfs wat potlood en inkt – wat Willem Jan meteen aan Bordeaux doet denken. De tannines worden omschreven als korrelig, met een redelijk knisperend zuurprofiel dat mooi in balans is met de rijpe, zoetige fruittonen. 13 maanden houtrijping geeft ‘m die herkenbare smaak van cacao en een flinke bite.

9. Yarden 2T 2020 – Galilea, Israël

We vervolgen de reis naar een diep robijnrode en uitgesproken blend van touriga nacional en tinta cão. Willem Jan waant zich in een kersenboomgaard vol met honing, drop en chocolade. RobvK vindt de wijn een Zuid-Franse kruidigheid hebben. In de neus zwoele tonen, kersenbonbons, drop en kaneel, koriander en koffie. Hoog in de alcohol. Een mooi glas, een beetje een pleaser, aldus Kati. Just zegt: een bonbonfabriek in je neus, met wat hout en een hoestdrankaccentje. Ook rood en zwart fruit, aardig wat zuurtjes, een prettig glas.

10. Domaine de Baccari Rouge 2016 – Marokko

Nee, dat las je verkeerd. Géén Bacardi, maar een mix van cabernet sauvignon en syrah uit het noorden van Marokko waar wij erg over te spreken zijn. Een diep granaatrode kleur, sappig rood en zwart fruit, chocolade en drop. Helaas is-ie snel op… Harry doet nog even een boekje open over deze blend: stalletje in de neus, inkt, laurier, rode kersen, nog wat tannines en een redelijk lange afdronk. Willem Jan vult aan met bramen in de neus (ik beeld me even in hoe dat eruit zou zien), wat ceder, nougat (hazelnoot met wat vanille) en een beetje stalig. Kersen, rood fruit, laurier, een zoete aanzet en drogend in je mond.

Tot slot de uitdrinker

11. Burrowing Owl Coruja 2022 – Canada

Afsluiten doen we met deze versterkte wijn, gemaakt van shiraz via het solera-systeem. Een krachtige uitdrinker vol gestoofd fruit, rozijnen, cacao en koffie.

Bedankt Gerard, je krijgt van ons 100 Adventure punten.

Verslag en proefnotities Valerie Bollen

Oude en nieuwe wereld verschillen zijn steeds meer achterhaald
By in

Oude en nieuwe wereld verschillen zijn steeds meer achterhaald

Bij het blind wijnproeven is een standaard vraag: oude of nieuwe wereld? Wijn uit een koud of warm gebied? Oude wereldwijnen zijn subtiel, mineraal, aards en elegant met hogere zuurgraad. Nieuwe wereldwijnen zijn rijper, fruitiger, voller en vaak hoger in alcohol, met meer eikenhout en zachtere tannines. Maar klopt dat nog wel? Annemiek Vermeijlen brengt vijf keer twee wijnen blind geproefd op tafel. Steeds een oude en nieuwe wereldwijn. Een onderzoek, gepubliceerd in Food Research International, stelt dat het traditionele onderscheid tussen wijnen uit de oude en nieuwe wereld minder uitgesproken wordt. De sensorische differentiatie tussen deze wijncategorieën is moeilijker geworden. Dat blijkt ook uit deze proeverij

Meer dan ooit is sprake van een wereldwijde wijnmarkt. Consumenten kunnen zowel bij vakman als in de supermarkt ‘from all over the world’ kiezen. Europese wijnmakers vliegen over de hele wereld en maken net zo gemakkelijk wijn in de VS, Australië of Nieuw Zeeland. Wijnmakers uit de nieuwe wereld volgen opleidingen in de oude wereld. De waarde die wijnbouwers hechten aan terroir, ook van niet Franse wijnbouwers, is groot. De wijnbereidingstechnieken in verschillende regio’s zijn vergelijkbaar. Steeds meer raken de traditionele etiketten “oude wereld” en “nieuwe wereld” achterhaald. De termen zijn niet meer accuraat om de verschillen weer te geven. Er is een verschuiving naar een geïntegreerde wereldwijde wijnindustrie, waar traditionele grenzen minder vastomlijnd zijn en wijnmakers wereldwijd kennis en technieken gebruiken om de kwaliteit van hun wijnen te verbeteren.

Serie 1 blind geproefd riesling

 

2023 Riesling, Jordan Stellenbosch, The Real McCoy, Zuid Afrika
2019 Riesling Rittersberg, Jean Paul Schmit, Elzas, Frankrijk demeter bio

De wijnen brengen ons wat in verwarring. Just proeft in de eerste wijn citrus en lemon met hoge zuren, in de tweede appel, tropisch fruit en meer zoetheid. Als je dat vergelijkt met de karakteristieken hierboven genoemd, zou je de wijnen verkeerd plaatsen. Eric doet het goed. Hij spreekt het vermoeden uit dat de eerste wijn uit Australië komt, vuursteen, mineralen, riesling met getoast hout. De tweede wijn plaatst hij in de Elzas, vanwege minder zuren en acacia honing. Ik ben vooral gecharmeerd van de eerste wijn, goede zuren, licht mineralen en prachtig fruit. Wat later de Elzasser blijkt, is een strengere wijn, veel kracht en bitters, echt een wijn om te combineren met een diner.

Serie 2 blind geproefd chardonnay

 

2020 Domaine La Soufrandise, Clos Marie, Pouilly-Fuisse, Frankrijk
2019 CRU Chardonnay, Smith & Sheth, Hawke’s Bay, Nieuw-Zeeland

Allebei mooie wijnen, de eerste heel elegant: wat kruiden in de geur, hap sap fruit, volle wijn met een bittertje. De tweede krachtig en complex: aards, mineraal, heel complete wijn – ik kreeg een Meursault associatie. Maar dat is dus fout, want 1 is oude wereld en 2 nieuwe wereld. Maarten noemt de eerste wijn strak, Valerie benoemt peer, citrus en grapefruit. In de tweede wijn proeft ze kamille, floraliteit, tropisch fruit en verse boter. Maarten benoemt vanille, munt en eucalyptus in de tweede wijn.

Serie 3 blind geproefd pinot noir

 

2019 Acrobat, Oregon, pinot noir, Verenigde Staten
2022 Bourgogne, Prosper Maufoux, Frankrijk

Lichte kleur in het glas en aangename aardbeien in de neus, onmiskenbaar pinot noir. De eerste heeft een lichtbruine rand (ouderdom), sappig en lichte tannines, een echt charmante allemansvriend. De tweede heeft nog een kardinaalrode rand (jonger), is intenser qua geur, voller en met meer karakter.

Serie 4 blind geproefd grenache/syrah/mourvedre blends

 

2017 Geoff Merrill Bush Vines GSM MC Laren Vale, South Australië
2022 Maxime, Brunel de la Gardine, GSM, Côtes-du-Rhône, Frankrijk bio

Claartje is blij met de eerste wijn: zwoel, chocolade en een specerijen mix, de tweede wijn noemt ze streng. Gastproever MartijnU doet het meteen goed, hij benoemt syrah, munt en eucalyptus in de eerste wijn, drop en peper in de tweede wijn. Misschien niet helemaal eerlijk om deze wijnen met maar liefst vijf jaar leeftijdsverschil naast elkaar te zetten. De eerste wijn heeft een rand van dat prachtige Italiaanse dakpannenbruin, mooi belegen tonen in de neus, kruidigheid, voleptueus. Géén allemansvriend zo’n oudje maar meer een acquired taste: ook wat rozebottel en een medicinale jodium toets. Rijke wijn. De tweede heeft een lichtrode rand, wel karakter maar toch ook een beetje een-dimensionaal, met wat lucht in het glas een zoetje en ijzertonen.

Serie 5 blind geproefd syrah

 

2018 Côte-Rôtie ‘Promesse’ Christophe Pichon, Frankrijk
2022 Hommage Joep Dielen Barossa Valley, Australie

Laten we eerlijk zijn: dit is de feestdagen wijn serie. Ik zit stil gelukkig te zijn. Ingrid beschrijft de eerste wijn heel adequaat: zuivelneusje met bramen, kersencompote, rijk en complex. Hans zegt kruidigheid en chocolade. Oh man, dit is hap sap: je neemt een slok, slikt die door in plaats van te spuwen en denkt: ik wil méér. Lichtbruine rand, lichte cassis associatie, kruidig, tikje streng nog. De eerste wijn is zwoeler dan de tweede, zegt MaartenD. De tweede wijn heeft een paarse rand (jong dus). Ingrid benoemt dat paars in kleur en benoemt laurier, drop, jam-igger. Hans benoemt de volheid van de wijn en de kruiden. Mijn aantekeningen bij de tweede wijn: rondeur, mocca, chocolade, aardser en een goede balans. Die is curieus, want een Nederlandse maker, de befaamde Dielen broers uit Venlo. Dat moet Annemiek plezieren, ze kon bij de aanschaf ‘plat kallen’ als Venloos mèdje.

Wat een leerzame proeverij!

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Herken de Duitser IV, een interessant blijvend thema
By in

Herken de Duitser IV, een interessant blijvend thema

Herken de Duitser is een thema in de reprise. Berry Marinussen maakte met dit thema interessante proeverijen in 2010, 2015 en 2018. Ook nu getuigt de opzet van zijn kennis en de keuze van wijnen van goede smaak. De meeste proevers bij de neus nemen, dat lukt niet meer. In alle series werd de Duitse wijn door de meeste proevers goed gekozen.
Alle wijnen zijn blind geproefd.

Indrinker

Raumland 2015 sekt cuvee Marie Louise
Gemaakt van pinot noir, 36 maanden rijping, 7 gram dosage. Dit is een lekker glas. RobG benoemt limoen, gist en rijpe appel, Kees goudreinet en abrikoos. De mousserende wijn heeft een goede structuur, goede zuren en mooie bitters in de afdronk. Gek is het dus niet dat ik dit voor champagne aanzie. Dit Rheinhessen wijn huis is de eerste ‘alleen sekt’ producent die lid is geworden van de VDP, een teken van hun kwaliteit.

Serie 1

De wijnen in de eerste serie worden door het merendeel van de proevers als riesling gedetermineerd. Zeven proevers duiden de Duitse wijn, vier proevers niet. Beide wijnen zijn jong. Ze mogen allebei nog zeker tien jaar liggen, aldus Berry.

 

2019 Ratzenberger Bacharacher Wolfshöhle Grosses Gewachs Mittelrhein
Duidelijk iets geler van kleur dan de volgende wijn. Super expressief: boter en tropisch fruit. Veel rijp fruit zoals perzik en ananas, zegt MaartenD. Riesling mineraliteit, zegt MaartenR. Floraal, aldus Liselotte. Prima smaak met duidelijke zuren.

2022 Château Pauque Riesling sous la roche, Luxemburg
Een moezelwijn, maar dan uit Luxemburg. De gepassioneerde Abi Durh maakt hier wijnen met een laag rendement. Dit is het beste dat Luxemburg te bieden heeft. De wijn is veel gereserveerder dan de Duitse wijn met een heel verfijnde geur. De wijn heeft ook iets exotisch en een smaak die veel mensen zal aanspreken. Een charmeur, daar moet je van houden, zegt RobG.

Serie 2

 

De wijnen in de tweede serie is van de chardonnay druif, proeven we. Ook hierbij geeft Berry aan: allebei nog jong, hetzelfde jaar. Zeven van de elf proevers determineerden de Duitse wijn.

2022 Beaune Blanc ‘Les Prevolets’, domaine Barolet-Pernot Père & Fils
De kleuren van de wijnen zijn nagenoeg gelijk. Dit wijnbedrijf beslaat 14 hectare met wij gaarden in Saint-Romain, Auxey-Duresses, Beaune, Puligny Montrachet en Batard Montrachet. Een ‘textbook’ witte Bourgogne. Een enkele proever noemt de wijn té hout gedomineerd. Mijn aantekeningen: geur met mineraliteit, vanille en verfijning. Diepgang in de wijn, die ook fijn nahangt. Een heel complete wijn.

2022 Irhinger Winklerberg, Weingut Dr. Heger
Chardonnay uit Kaiserstuhl, Baden. Just zegt de combinatie van zuren en fruit in deze wijn mooier te vinden. Toos benoemt de steviger zuren. Gerard prefereert de eerste wijn, door de ctirus met stevige bitters en komkommerzuren in deze wijn. Mijn aantekeningen: iets meer zuren en korter dan de eerste wijn. Heeft een mooie ronde geur als de wijn iets langer in het glas is. Proeft een beetje als natuurwijn. Potentie voor de toekomst, kunnen we deze over een jaar of drie nog eens proeven?

Serie 3

 

Bij de rode wijnen herkennen we de Duitse wijnen nog iets beter. Ik vind dat knap. Wat ik al eerder schreef naar aanleiding van dit thema: kies je voor Duitsland omdat de wijn ‘het beste’ is, of juist omdat de ander beter is? In deze serie kies ik voor de tweede wijn als Duits, de mooiste, maar dat is maar één iemand met mij eens. We proeven pinot noir.

2019 Winzergenossenschaft Mayschoss Altenahr Cuvee Trauben XXII

Willem Jan herkent de spätburgunder uit de Ahr: een medicijnkastje, laurier en overdosis eucalyptus. Kees noemt de wijn wat ‘stalig’. De wijn heeft een hele lichte kleur. Ik ruik caramel en zoethout, een licht zoetje in de aandronk, wat bitters en een nog straf trekje tannines. Duidelijk nog te jong. Na het onthullen van de identiteit ben ik overtuigd dat we te jong drinken. We proefden en dronken eerdere jaargangen zoals 2016 en 2018, die vrijwel iedereen blind geschonken voor Bourgogne aanzag.

2020 Sanct-Valentin Pinot Noir Riserva St. Michael-Eppan Alto Adige
Dit is een van de uitblinkers in de proeverij. Er staat al sinds 1850 pinot noir in de Alto Adige, die ze hier Blauburgunder noemen. Een beperkt rendement en druiven uit de oudste wijngaarden zijn redenen  dat hier mooie wijn mogelijk is. Ik ben als een blok gevallen voor deze wijn. Lichte kleur met roodbruine rand. Kreupelhout in de neus. Levendige smaak met verleidelijke bosaardbeitjes in de smaak. Geweldige balans, enorm mooi. Duidelijk met slikfactor. Toos noemt deze wijn eleganter en Willem Jan eleganter. Prachtwijn. Enige opmerking is dat deze wijn twee tot drie keer zo kostbaar is als de wijn uit de Ahr.

Serie 4

 

Na onthullen blijken we een Bordeaux blend te proeven. Dit is de serie waarin alle proevers min één de Duitse wijn goed determineren. In deze serie deed Berry precies het omgekeerde van de vorige serie, nu was de Duitse wijn ruim twee keer zo duur.

2019 Knipser Cuvee X Pfalz
Domein Knipser ligt in Laumersheim en bezit 40 hectare wijngaarden. Deze wijn is gemaakt van de typische Bordeaux druiven: Cabernet Sauvigon, Cabernet Franc en Merlot. Rijping in nieuwe houten vaten gedurende 18 à 20 maanden. Diep donkere kleur met tuilé rand. Cederhout in de geur, vaag wat kers, tannines en een volronde smaak. Ik vind het kindermoord, maar je proeft dat deze wijn zich zal ontwikkelen tot een fluwelig geheel. RobG determineert currykruiden en zwart fruit. Just leer, zwarte bes, rode besjes, chocolade en praliné. Duidelijk een wijn feestwijn.

2018 Sarget de Gruaud Larose, Saint Julien
De Sarget de Gruaud Larose is samengesteld uit 49% Merlot, 39% Cabernet Sauvignon, 11% Petit Verdot en 1% Cabernet Franc. Het is de tweede wijn van chateau Gruadu Larose, tweede Grand Cru Classé 1855. Ook een diepdonkere kleur met een kardinaalrood randje. Ik ruik en proef hier een karrevracht kersen. Rijke smaak, trekkend nog en met een hoog charme-gehalte. Just determineert pruim en bramenjam, rokerigheid en tabak, tikje log.

Uitdrinker

2001 Piesporter Goldtröpchen, Auslese ***, Weingut Breit
Dit is een imposante wijngaard met prachtige ligging met veel zon. Niemand kan bevroeden dat we een 24 jaar oude wijn proeven, nog zó levendig en vitaal. Geur met honing, fijne zuren, abrikoos en een lange afdronk. En die geweldige Mosel balans tussen zoet en zuur. Pracht afsluiter bij het applaus.

 

Verslag en proefnotitie Peter van den Besselaar

De magie van oude wijnstokken: bron van bijzonder mooie wijnen
By in

De magie van oude wijnstokken: bron van bijzonder mooie wijnen

Is een wijn gemaakt van oude stokken, dan schept dat bij mij (en veel andere wijndrinkers) hoge verwachtingen. Rob van Ginneken geeft een proeverij met wijnen van oude wijnstokken. Het idee leeft dat bij oude wijnstokken een lagere opbrengst een betere wijn geeft. Vanaf 35 jaar worden wijnstokken gezien als ‘oud’. Waarom tenminste 35 jaar? Omdat rond die leeftijd in de praktijk stokken meestal al vervangen zijn. Na een jaar of 20 neemt de productiviteit van stokken af, en na een jaar of 50 is de opbrengst over het algemeen niet meer voldoende voor een rendabele bedrijfsvoering. Na de proeverij concludeert Rob dat een directe relatie leggen tussen oude stokken en hogere kwaliteit te simpel is.

Het is zo rond 2009 als Jancis Robinson over oude wijnstokken gaat schrijven. Samen met Tamlin Currin maakte ze een spreadsheet van oude stokken. De spreadsheet werd enorm uitgebreid door een schrijfwedstrijd in 2021 bij de opening van de Old Vine Conference. Deze non-profitorganisatie werd mede opgericht door Sarah Abbott MW, die besloot dat er genoeg gepraat was over oude wijnstokken en dat het, zoals Abbott het uitdrukte, tijd was ‘om een wereldwijde beweging op gang te brengen’ om oude wijngaarden te redden door hun waarde te benadrukken en ze daardoor economisch levensvatbaar te maken. Nu is er een Old Vine Registry , waar wijngaarden met oude stokken staan geregistreerd. Ik zag zelfs een wijngaard erin staan (Armenië) die in 1820 is aangeplant. Dat register is een mooie informatiebron over de zin van oude wijnstokken.

Waarom doen oude stokken ertoe? En hoe beschermen we ze?

Er zijn twee antwoorden op de eerste vraag. In de eerste plaats is het redden van oude wijnstokken duurzaam. Deze wijnstokken hebben zich decennialang en zelfs eeuwenlang aangepast aan stress. Ze hebben geleerd om te leven met droogte, hittegolven; voor platen en ziektes hebben ze immuniteit ontwikkeld. Oude wijnstokken zijn aangepast aan de grond waarop ze staan en zijn daarom veerkrachtiger. In tegenstelling tot jonge wijnstokken hoeven ze niet geïrrigeerd te worden en hebben ze minder of helemaal geen chemische middelen nodig om te overleven. Oude wijngaarden zitten ook vaak vol met klonale diversiteit en zeldzame variëteiten. De genen van oude wijnstokken kunnen bestudeerd worden en materiaal van oude wijnstokken kan vermeerderd worden voor meer veerkrachtige jonge wijnstokken. Bovendien zijn deze grote, knoestige wijnstokken belangrijke reservoirs van biomassa en koolstof; hun oude, diepe en brede wortelnetwerken houden bodems in stand, voeden en beschermen. Oude wijnstokken zijn ook verbonden met het behouden, bewaren, vieren, erkennen, respecteren en waarderen van traditie, oude wijsheid, overgeleverde kennis, ervaring en de mensen die daar integraal deel van uitmaken.

Het tweede antwoord is romantischer. Ze zijn de bron van bijzonder mooie wijnen. Deze wijngaarden brengen de wijnen voort waarmee we geboortes, verlovingen, huwelijken, jubilea en verjaardagen vieren. Of we herinneren ze omdat ze ons tijdens het proeven en drinken even optilden, we heel even een bovenaardse ervaring hadden. De wijnen en wijngaarden veroveren ons hart.

Hoe beschermen we ze? Oude wijnstokken kosten meer. Het simpele antwoord is ‘te gelde maken’, ze vertegenwoordigen meer waarde. We moeten oude wijnstokken meer waarderen dan we doen. Regeringen financieren nu rooiregelingen die oudere wijnstokken vervangen door jonge wijnstokken, die jarenlang geïrrigeerd moeten worden (irrigatiesystemen die in de toekomst misschien niet meer levensvatbaar zijn). Regeringen, bedrijven, organisaties en academische instellingen moeten beschermingsprogramma’s, belastingvoordelen, ondersteunend onderwijs en training voor wijnboeren, proeven en onderzoek financieren. We kunnen wijnen van oude stokken alleen blijven proeven en drinken als importeurs, distributeurs, retailers en consumenten bereid zijn meer te betalen voor de wijnen van oude stokken.

Proeven!

We hebben alle wijnen geblindeerd geproefd, van commentaar voorzien en pas daarna uitgepakt.

Champagne Janisson-Baradon, Toulette Extra Brut 2010
Stokken van gemiddeld 60 jaar oud. Een mooie en herkenbare champagne. Droog, gist, appel en brood, zegt Harrie. Álle karakteristieken van Champagne. Levendige en mooie zuren, staat in mijn aantekeningen, een heel zuivere Blanc de Blancs van chardonnay.

 

2023 Vignobles de la Foliette, Vieilles Vignes La Fontaine Muscadet de Sèvre et Maine sur Lie
Stokken van 40 tot 50 jaar oud. Melon de Bourgogne. Een enorme charmeur, alleen al het expressieve bouquet, met peer, banaan, snoepjes. Mango en ananas, zegt Annemiek. Volronde smaak. Ik hoor bij de proeverij ‘kan overal vandaan komen’ en als je een punt van kritiek wilt hebben, is het deze. Niet super typisch voor Muscadet. Mooie wijn.

2021 Mâcon-Vinzelles, Les Morandes, C. & L. Tripoz
Stokken van 40 jaar oud. Deze wijn van chardonnay krijgt de handen niet op elkaar. Geen zwavel toegevoegd. Gistig, zegt Annemiek. Ik geef toe, de wijn heeft een stinkertje, veel mineralen en is geen allemansvriend. Maar daarom wel héél intéressant, want enorm veel karakter en een lange afdronk.

 

2019 Meyer-Näkel, Edition Old Vines Ahr, Duitsland
Stokken van 30 tot 35 jaar oud. Deze spätburgunder ruikt naar vuursteen en kersen, zegt Kees. Subtiele wijn met pruimen, aldus Valerie. Wijn met karakter, staat in mijn aantekeningen: mineraliteit, zachte aandronk, fijne en pittige smaak.

2015 Papaioannou, Ktima Old Vines, Nemea, Griekenland
Stokken van 45 jaar oud. Deze agiorgitiko uit Griekenland is een van de mooiste wijnen van Griekenland, naar mijn overtuiging. Pruim, braam, vol en krachtig, zegt Kees. Valerie benoemt ook pruimen en roemt de subtiliteit van de wijn. De geur ontwikkelt zich in het glas, eerst after eight mint en chocolade, later ook bessen. Veel power heeft deze dinerwijn en veel karakter.

 

2021 Moulin-à-Vent, Cuvee Héritage, Paul Janin
Stokken van gemiddeld 50 jaar oud, met stokken tot 100 jaar in de wingerd. Bloedmooie Beaujolais met een schitterende geur die zich langzaam opent als een pauwenstaart. Echt waanzinnig mooi. Maarten benoemt munt, Just zwarte bes, drop en chocolade. Je kan niet alles hebben, de smaak is wat rank na die prachtgeur. Veel bitters, een goede dinerwijn.

2021 Alvaro Palacios, Les Terrasses Priorat, Spanje
Stokken in de wingerd van 60 tot 90 jaar oud. Naast de expressieve Beaujolais is deze Priorat elegant introvert. Ik ruik bessen en chocolade, Just ruikt zwarte kers, tijm céder, koffie. Goed gebalanceerde wijn met geïntegreerde tannines.

 

2019  Vigno Valle del Maule, De Martino, Chili
Stokken van 60 jaar oud.  Gemaakt van 85% carignan, aangevuld met malbec en cinsault. Deze wijn heeft bijna alles : mooie geur met morelkers, heel rijke geur. Pepertje. Sappige en ronde smaak, klassewijn.

2019 Ridge, Geyserville, Alexander Valley, Californië
Stokken die variëren van 15 tot maar liefst 125 jaar en ouder, gemiddeld is 60% ouder dan 50 jaar. Caramel in de geur, zachte wijn, zegt Eric. Ik ben liefhebber van álle wijnen van Ridge. Deze wijn van 71% zinfandel, 19% carignan, 7% petite sirah en 3% alicante bouschet combineert strengheid én vrolijkheid. Heel bijzondere klassewijn.

 

2023 Schonfels No 111 Kabinett, Peter Lauer, Saar
Gemaakt van 111 jaar oude stokken. Piepjonge klassewijn met die adembenemende spanning tussen het zoet en de zuren.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Wijnen van Masters of Wine II
By in

Wijnen van Masters of Wine II

We genieten nog even mee van de fascinatie van Valerie Bollen voor Masters of Wine. Haar deepdive in het instituut is de inspiratie voor een tweede proeverij “Wijnen van Masters of Wine”, een heel fijn begin van het nieuwe jaar. In deze proeverij staan drie Masters of Wine centraal.

Olivier Humbrecht is geboren met een gouden lepel in de mond. De familie Humbrecht is sinds 1620 actief in de wijnbouw. Zijn vader Leonard Humbrecht huwde in 1959 Geneviève Zind en zo ontstond Zind Humbrecht. Vader Leonard is een Elzas legende die een groot pleitbezorger was voor lage rendementen. Een generatie terug was in Grand Cru wijngaarden 70 hectoliter per hectare toegestaan, nu is dat 55 hectoliter. Vader Leonard pleitte voor 35 hectoliter. Olivier is een gepassioneerd ambassadeur voor het biodynamische wijnmaken. In 1989 was Olivier de állereerste Fransman die de Masters of Wine titel haalde. Hij is dus óók gezegend met een enorm goed smaakvermogen. De wijnen van Zind Humbrecht excelleren en vormen een klasse op zich. Ieder glas dat je van Zind Humbrecht proeft is genieten.

 

Riesling 2023, Zind-Humbrecht, Turckheim, Alsace
Mooie wijn met zuivere geur, buxus impressie, hint van mango, frisse aandronk, mooie zuurgraad.  Eric benoemt dat de wijn ruikt naar druif, en dat is niet vaak zo, voegt hij eraan toe. Bloemig, kruidig, honing, tijm, prikkelt wat. Just determineert vuursteen, kalk, komt terug in de mond, citrus, vanille en peer.

Gewürztraminer 2020 Zind-Humbrecht
Leila proeft tonen van lychees, honing, zacht in de mond, peer en een bittertje. Toos benoemt de stuivende neus met tropisch fruit, maar noemt het geen typische gewürztraminer. Mijn aantekeningen: enorme expressie, muscat-achtig, erg brede geur, parfum, volle smaak, goede ruggengraat, gebalanceerde wijn. Fijn zoetje in de afdronk. Fijne uitgesproken wijn.

 

Muscat 2021 Grand Cru Goldert, Zind-Humbrecht
De Goldert Grand Cru wijngaard, gelegen in het dorp Gueberschwihr, heeft een oppervlakte van  45,35 hectare. Deze Grand Cru staat bekend om zijn klei-kalksteenbodems, heel geschikt voor de gewürztraminer en muscat. Annemiek ruikt veel kruidigheid en frisse citrustonen. Leila benoemt een rozengeur (=muscat), venkel, rijpe banaan, venkel, beetje mineralig in de smaak en licht kruidig. Mijn aantekeningen: heel andere wijn dan de gewürztraminer, meer ingetogen, lichte hint van citrus, elegante kruidentoets, als je beter proeft en de wijn iets langer in het glas hebt worden de kruiden prominenter. Ik ben al gelukkig met wat ik proef en denk er een zuurkool met patrijs bij.

Pinot Gris 2015 Vendanges Tardives Clos Jebsal, Zind-Humbrecht
Clos Jebsal is 1,4 hectare groot en ligt met steile terrassen naast Grand Cru Brand. Beschermd tegen noordelijke wind en helemaal gericht op het zuiden. Het hete micro klimaat zorgt met de rijke bodem voor wijnen met zowel een hoge zoetheid als zuurgraad. De wijngaard werd in 1983 geplant, de stokken zijn nu ruim veertig jaar oud. Pinot gris doet het hier het beste. Een zachte wijn met een mooie balans en niet plakkerig zoet. Ik ruik een hele lichte impressie van oxydatie.

Michael Brajkovich is in Nieuw Zeeland de eerste die de titel Master of Wine behaalde. Hij ontving deze kwalificatie – net als Olivier Humbrecht – in 1989, wat hem een pionier maakt in de Nieuw-Zeelandse wijnindustrie. Na zijn studie oenologie aan het Roseworthy College in South Australia, keerde Michael in 1981 terug naar de wijngaard en het familiedomein in Kumeu om de verantwoordelijkheid voor de wijnproductie op zich te nemen. Sindsdien heeft hij veel gereisd door de wijngebieden van de wereld. Kumeu River Wines, net buiten Auckland, staat bekend om zijn hoogwaardige, Bourgogne-achtige Chardonnay-wijnen. Michael Brajkovich wordt vaak geprezen voor zijn technische expertise, zijn toewijding aan kwaliteit en zijn vermogen om traditionele wijnmaaktechnieken aan te passen aan de unieke omstandigheden in Nieuw-Zeeland. Michael staat bekend om zijn nadruk op precisie in wijnmaken, met een focus op terroir en minimale interventie.

Fijn dat Valerie ons in de gelegenheid stelt om vier wijnen van Kumeu naast elkaar te proeven.

 

Kumue River 2022 estate chardonnay
Hartendiefje van Valerie. De druiven van de basis estatewijn komt van zes wijngaarden. Het is een adembenemend goede wijn voor een aantrekkelijke prijs: rokerig, true to type chardonnay, citrus in aandronk, uitstekende balans, lekker en levendig! Toos benoemt ananas, peer, zachte zuren, fijne bitters, en roemt de mooie balans. Gerard zegt dat de wijn nog wat groenig is, een krachtige aanzet met zuren en eiken.

Kumeu River 2022 Hunting Hill
De wijn is vergist in eiken, ook hier weer een duidelijke true to type chardonnay, rokerig en heel intens, geweldig mooie balans, goede zuren, heel mooie wijn, fantastisch spel tussen zuren en mineralen. Harrie proeft peer, grapefruit, boterige smaak, room in afdronk. RobG benoemt de houtbitters (moet je van houden) en de strengheid. Annemiek ruikt stallucht, gras en mineralen, proeft citrus en ananas.

 

Kumeu River 2022 Rays Road
Ook  bij deze wijn is de chardonnay  fermentatie én rijping op Frans eikenhout. Ik vind dit een geweldige wijn: true to type chardonnay, maar met verfijning, vanille, levendige smaak, heel sprekende zuren, hap sap met duidelijke slikfactor. Prachtig. Eric merkt op dat de wijn héél lang nahangt en dus veel karakter heeft. Annemiek benoemt banaan en caramel, romige vanille. RobG waardeert het fruit in deze wijn.

Kumeu River 2021 Mate’s Vineyard
Dit is een van de grote wijnen in de wijnwereld. Laat dat maar gezegd zijn. Rokerig, true to type  chardonnay, vettig, duidelijk meer hout, vanille, sappig, Meursault kwaliteiten, boterig. Langer in het glas heeft de wijn geweldige minerale toetsen. Toos waardeert het typisch stinkertje, de elegantie en de mooie balans. Gerard zegt een rijke complexe wijn met eiken, citrus, vetje, mooie bitters. Eric benoemt salie kruiden, boter, veel diepgang, verbrande smaak van haardvuur, volle wijn en toch charmant.

Job de Swart | Sinds 2018 is Job de Swart de derde Nederlander met de Master of Wine titel. Job studeerde aan de Nederlandse Wijnacademie en liep stage aan de faculteit Wijnbouw en Oenologie van UC Davis. Ook werkte hij als keldermeester op Château Giscours en De Toren. In 2010 behaalde hij zijn WSET-diploma en in 2011 werd hij Weinakademiker. Momenteel werkt Job als wijninkoper en marketeer voor Les Généreux – een vereniging van 42 onafhankelijke wijnwinkels in Nederland en Vlaanderen. Voor zijn onderzoekspaper was hij medeoprichter van Grape Compass, een online beslissingsondersteunend systeem dat schimmelziektedruk in wijngaarden voorspelt. Hij geeft les, begeleidt wijnproeverijen en schrijft voor professionals en liefhebbers.

Job de Swart maakte de cuvee À gauche van Yardstick samen met wijnmaker Adam Mason in Zuid Afrika.

Yardstick 2022 Cuvee À Gauche
De naam is een knipoog naar Bordeaux, de linkeroever. De blend van druiven is helemaal Bordeaux :  cabernet sauvignon, merlot, cabernet franc en petit verdot. Met een mespuntje syrah, verklapte Valerie. Hans is positief : soepele, gemakkelijke wijn, met kers en chocolade in de geur, komt terug in de smaak, drinkt lekker weg, aan de zoetige kant. Just proeft gedroogde pruimen. Toos noemt À gauche een wijn met potentie: kersen, laurier, chocolade en lichte tannines. De wijn zal nóg mooier worden. De 14,5 % alcohol zijn goed geïntegreerd. Mijn aantekeningen zijn louter positief: kardinaalrood met paarse rand, zuivere en open geur met zoete kersen, laurier, cassistoets, heel sappig, prikkelend op de tong, rondeur.

 

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Moezel (maidenproeverij)
By in

Moezel (maidenproeverij)

Maarten hield zijn maidenproeverij, een deep dive om de Moezel te doorgronden.

Hoe maak je een eerste proeverij? Er zijn talloze manieren om een proeverij op te zetten. Veel keuzes. Bijvoorbeeld wijnbouwers bezoeken en ons deelgenoot maken van het assortiment en de ervaringen van de wijnmakers. Of verschillen laten proeven, bijvoorbeeld tussen de Beaujolais Crus, tussen de gemeentes in Haut-Médoc, tussen Noord-Rhône en Zuid-Rhône etc. Het blind herkennen van druiven, is een keuze. Maarten Roos hoort dat het bevredigend is om een gebied te kiezen dat je helemaal níet kent. Want de deep dive om een proeverij te organiseren, maakt dat je het gebied gaat doorgronden. Zo gezegd, zo gedaan. De keuze valt op de Moezel, waar Maarten nooit is geweest. Maar nu wel naar toe wil!
Maarten duikt in boeken, tijdschriften, spreekt met ‘onze’ eigen Moezelspecialist en gaat naar leveranciers met hart voor de streek. Tweederde van de aanplant is riesling, en dús laat Maarten ons ook iets van die eenderde proeven.

Caves Gales & Cie. Brut Blanc de Blancs
Deze mousserende wijn als indrinker komt uit de Luxemburgse Moezel: Caves Gales & Cie. Brut Blanc de Blancs. Kruisbes, appel, peer en grapefruit worden genoemd als geur. Sappige, mooie bubbel.

Apostelhoeve Riesling 2023
In de eerste serie staat een piraat: Apostelhoeve Riesling 2023. Blijft die overeind tegenover een Moezel riesling: Von Der Leyen Riesling Trocken? Mijn aantekeningen zeggen dat beide wijnen nogal bescheiden en introvert zijn. De Duitse moezel heeft frisse zuren, ik vind deze nogal eendimensionaal. De Maastrichtse wijn heeft wat mineralen in de neus, iets ziltigs en vooral veel bitters die verschillende proevers noemen. Nog enkele jaren wegleggen en dan nog eens proeven.

In een serie van drie, betwijfel ik of de eerste en tweede wijn wel riesling zijn, vooral, omdat de derde wijn zó typisch riesling-karakteristieken heeft.

Phillipps Eckstein Spätlese Trocken 2022
Goede producent uit Graach. Floraal ingetogen geur, bij beluchting komen mineralen vrij, frisse en sappige wijn. Niet heel gelaagd. Annemiek benoemt bloemigheid, grapefruit en bitters.

Markus Molitor Riesling Alte Reben 2021
Goede producent uit Bernkastel-Wehlen. Ingetogen geur met amandel, frisse zuren. Willem Jan benoemt ananas, buxus en een beetje was en benzinelucht. Annemiek ruikt ook wat petrol, appels en meloen.

Franzen Zeit 2019

Minder bekende producent uit Bremm. Maar wat een wijn! Ook een hartendief van Maarten. Typische riesling-neus met schiefer. Een klein zoetje, mooie balans en… de slikfactor, moeilijk te spuwen. Annemiek benoemt romigheid en een filmend karakter. Willem Jan determineert een hele fruitschaal: lychees, appel, banaan, mango en ananas. In deze serie geef ik veruit de voorkeur aan deze wijn. Maarten kent de reden. Deze wijn heeft 552 dagen ’sur lie’ gelegen, op de droesem. Deze wijn is hét bewijs dat je prachtige wijnen kan vinden aan de Moezal buiten de bekende producenten.

In serie vier proeven we – zonder dat te weten – twee pinot blancs. Correcte en prettige wijnen, maar geen wijnen waar onze harten sneller van gaan kloppen. Als je wéét wat riesling kan voortbrengen aan de Moezel, moet je wel een goede reden hebben om daar andere druiven te planten.

Caves Gales Pinot Blanc 2022 Luxemburg
Ziltig, zegt Maarten. Valerie zegt heel bondig niet veel kleur, niet veel geur, niet veel smaak. Nogal introverte wijn met hoge zuren, staat in mijn aantekeningen.

Ludwig 2020 Thornischer Weissburgunder Trocken Barrique
En verdorie, het zit niet mee. De proevers begrijpen niet goed waarom deze wijn houtrijping heeft gehad. Valerie benoemt onrijpheid en zwavel, Willem Jan noemt de wijn groen. Hij vergelijkt de geur met niet afgebakken deeg voor stroopwafelkoekjes. En MaartenD ruikt sulfiet en munt. Mijn aantekeningen: bloemig en mineralen, vooral veel zuren. Misschien drinken we deze wijn te vroeg, en moeten alle onderdelen nog  samenvallen.

De curieuze druif

Lotz Roter Riesling Feinherb 2023
Lekker!, zegt Fritjof. Abrikoos en perzik, een stalig tintje in de geur, mooie balans in de smaak met een klein bittertje. Kruidig en feinherb, zegt Kees. Ook ik val voor deze wijn door dat frivole zoetje. Frisse geur, citrus, sappige aandronk. Deze wijn wil ik jullie laten proeven vanwege de druif, zegt Maarten. Roter riesling is een zeldzame variant met roze druifjes. Alleen kleine percelen in Duitsland en Oostenrijk. Iets krachtiger dan gewone riesling, schrijft Jancis Robinson. En minder gevoelig voor schimmel. Maarten voorspelt de druif een mooie toekomst vanwege de klimaatverandering: de roter riesling is beter resistent tegen veel zon.

De slotserie bevat een opbouw van kwaliteiten en predikaten. Een serie waar iedereen heel blij van gaat kijken. Want ja, we willen véél leren en avontuurlijk proeven, maar vooral genieten…

Lotz Riesling Kabinett 2023
Producent uit Erden. Fraaie wijn met mineralen en perzik in de geur, mooi zoetje in de aandronk. Goede balans met de zuren. Kruidig, zegt Kati, en limoen, peer en meloen. Kati prijst de balans. Eric ruikt peer en perzik, en zegt de spanning in de wijn erg te waarderen.

Kerpen Riesling Spätlese* 2018
Producent uit Bernkastel-Kues, het midden Moezel gebied met de mooiste wijnen. Kati benoemt honing en tropisch fruit. Het is een voortreffelijk glas – zeker bij warm zomerweer – met abrikozen, een expressieve geur. En een romige butterscotsch-smaak. Zalig!

Meulenhof Erdener Treppchen Riesling Beerenauslese 2009
Hartendief van Maarten. Producent uit Erden. Kleur staat in mijn aantekeningen als mahonie, amber zegt Willem Jan. Verleidelijke neus, glimlacht Kati, met kweepeer, tabak en vijgen in de neus. Caramel en walnoot, zegt MaartenD. Lavendelhoning in de geur, prachtig. De smaak is nectar, alsof een engeltje over je tong plast.

Heerlijke én educatieve proeverij! Een proeverij met verrassingen, curieuze druif, piraat én edele feestwijnen. Met lof geslaagd! Bedankt, Maarten.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Alto Adige biedt een fantastische diversiteit (Maidenproeverij)
By in

Alto Adige biedt een fantastische diversiteit (Maidenproeverij)

Alto Adige is een gebied met een fantastische diversiteit, van fragiele, elegante riesling tot vette chardonnay, van lieflijke vernatsch tot stevige cabernet sauvignon, en bovendien met mooie bubbels. Dit zegt Berry over de keuze van het thema van deze maidenproeverij van Fritjof Berenbak. Het Noord-Italiaanse gebied dat grenst aan Oostenrijk kent jaarlijks 1800 zonuren en heeft ca. 5600 hectare wijngaard. 70% van de wijnen in dit gebied wordt gemaakt door coöperaties. En het gebied heeft bijna vijftig variëteiten aan wijn, lees ik in Hugh Johnson. Die zich afvraagt: is het misschien zo dat deze regio de mooiste witte wijnen van Italië maakt? Fritjof zet een mooie selectie op tafel. Als liefhebber van curieuze druifjes spreekt het mij aan dat Fritjof de wijn van de bescheiden vernatsch als hartendiefje kiest. Niet een wijn van Alois Lageder of Tieffenbrunner, gevestigde namen. Niet de kostbare cabernet sauvignons, maar “een wijn waar ik goed de zomer mee door kan komen”. Een authentieke druif bovendien.

Indrinker

Mus XX van Alois Lageder
Pet-Nat met expressieve mineralen, een bloemtoets. Met de hoge zuren van een natuurwijn. Een lustopwekkende wijn, oordeelt Just, met iets van sinaasappel en een klein bittertje.

Serie 1

Riesling Laimburg 2021
Mineraal, licht citrus en amandel in de geur. Frisse aandronk, bittertje, een serieus glas strakke wijn. Zuivere wijn, zegt Berry, met hint van brooddeeg.

Pinot Grigio Riserva 2021 Peter Zemmer
Zachte aandronk, milde zuren en goede balans. Vuursteen. Zoetige kruiden, zegt Berry.

Hohenstein Gewürztraminer 2021 Baron Longo
Hartendief van Fritjof. Volstrekt begrijpelijk, geweldig spel tussen zoet en zuur, zegt Berry. Hij ruikt lychees en florale tonen. Ik proef kruiden en ruik bloemetjes, citrus. Een vrolijke wijn, hap-sap én de slikreflex. Prachtig.

Serie 2

Friedberg Lagrein 2019 Baron Longo
Paarse kleur nog, cacao, stal, bramen en vanille, ruikt Kati. Sappige en soepele wijn, erg aangenaam, aldus Kati. Ik heb wat moeite met de straffe bitters, het zoetige neusje spreekt mij dan weer wel aan. Een eetwijn voor bij de maaltijd.

Vernatsch Mediaevum 2022 Markus Prackwieser
Hartendief van Fritjof. Mineralen en een zoetje in de geur. Mineralen, nog vrij ontoegankelijk maar wel met duidelijk potentieel in deze wijn die is geoogst in een zeer steile wijngaard. Niet complex, wel héél aangenaam, aldus Valerie. Kati prijst de elegantie in deze wijn, met aardbei -en frambozensap-associatie. In het Duits heet de druif vernatsch, in het Italiaans is dit de schiava-druif. Jancis Robinson maakt een onderscheid tussen vier soorten schiava: gentile, grigia, grossa en lombarda. De schiava grossa is synoniem voor trollinger.

Serie 3

Pinot Noir Linticlarus Riserva 2016 Tiefenbrunner
Een warme, rijpere pinot noir, zegt MaartenD. Met leer en tabak in de neus, aldus MaartenR. Deze op barriques gerijpte wijn heeft licht aardbei in de geur, hoge zuren en een mooie balans.

Pinot Nero 2019 Franz Haas
Deze pinot noir is spannender dan die van Tiefenbrunner, zegt MaartenD. Elegante wijn met eucalyptus en kruiden. Mijn aantekeningen: lichte kleur, geparfumeerde geur, zachte aandronk, soepele wijn waarbij ik meteen de slikreflex krijg, elegant en verfijnd.

Serie 4

Amistar 2021 Peter Sölva
Een van de mooiere wijnen van de proeverij. Gemaakt van 60% cabernet sauvignon, 35% merlot en 5% lagrein. Veel potentieel, maar nu een kindermoord. Want nog veel tannines. Claartje roemt het dikke, rode fruit, Gerard benoemt eikenhout en frambozentoets.

Wellenburg 2019 Baron Longo
Donkere kleur met expressieve neus, ik ruik ijzer en staal. Gemaakt van 80% cabernet sauvignon en 20% merlot. Kersen in de geur, aldus Claartje, meteen korte afdronk. Theetonen, zegt Gerard. Eikengeur en soepele zuren in de smaak. Een mooi gerijpte, complexe wijn.

Uitdrinker

Moscato Rosa 2022 Franz Haas
Mooie rozengeur en aangename rondeur. Kees proeft fijne zuren, kruiden en verfijndheid. Dit is fijn zoet, zegt Kees, niet dat mierzoete. Een geweldig mooie maidenproeverij, dank Fritjof!

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Markus Molitor wijnen doorgeproefd
By in

Markus Molitor wijnen doorgeproefd

Ron Visser laat ons een selectie van Markus Molitor wijnen proeven. Op het wijngoed van Markus Molitor wordt uiterst zorgvuldig gewerkt. Handmatige druivenselectie door plukteams. Eenmaal geplukt volgt nog een selectie met verwijdering van door zieke aangetaste druiven en steeltjes. De druiventeelt op louter leisteen – Rotschieffer – en gering gebruik van bestrijdingsmiddelen. Door late oogst vormt zich de extract rijkdom. De laatste twintig jaar werden wijngaarden verworven in een uitgerekt gebied van Brauneberg tot Traben Trarbach. De soms maandenlange ligging op gist zorgt voor elegantie en volheid. Door rijping ontstaat balans, extract dichtheid en struktuur. Molitor Riesling hebben gekleurde capsules die het karakter van de wijn aangeeft: wit = droog, groen = halfdroog en goud = zoet.


In de eerste serie
Riesling Haus Klosterberg 2020
Heerlijk mineraal, true to type met een zweem van petrol

Riesling Alte Reben 2020
Bloemetjes. Zweem van perzik. De meeste proevers prefereerden deze wijn, waarin ik de bitters iets te dominant vond.

Het mysterie van twee gelijke flessen.
Twee flessen uit hetzelfde jaar en dezelfde wijngaard én dezelfde kwalificatie. Alleen de capsule heeft een andere kleur: wit en goudkleurig. Dan moet je maar net weten dat wit betekent droog en goud betekent zoet. Gelukkig heeft Markus Molitor ook een achteretiket en daar staat een graad van zoetheid op. Zelfs de prijzen van de twee flessen zijn gelijk. Wie goed kijkt, ziet wel dat het alcoholpercentage verschilt.
Riesling Ürziger Würzgarten Spätlese 2019 11%
Bloemetjes in de geur. Mineraal. Goede balans en mooie zuren. Wat meloen in de smaak, bitters in de afdronk. Claartje determineert petrol, citrus en peer.

Riesling Ürziger Würzgarten Spätlese 2019 7.5%
Ik ruik wat ui, andere proevers betitelen het als zwavel. Dat gaat er nog af, zegt Berry overtuigend. Hij noemt het ‘een typisch riesling stinkertje’. Veel te jong om nu te drinken, oordeelt Berry. Ik vind dat de wijn een adembenemende balans heeft, mooie mineralen en hap sap smaak. Mooi spel tussen zoet en zuur.

Riesling Kinheimer Hubertuslay Auslese 2018
Pittig aan de prijs, hoewel ik ter plekke altijd denk: niet zeuren over de prijs, met die steile hellingen. Droog gevinifieerd. Deze wijn kreeg met twee anderen de hoogste score van de proeverij van mij.
Peer en meloen in mijn aantekeningen. Claartje voegt daar perzik en abrikoos aan toe. Zeste van citrus. Wijn die excelleert door een uitstekende balans.

Riesling Ürziger Würzgarten Kabinett 2016
Korte woordenwisseling: mag je een Kabinett een dessertwijn noemen? Ach, ik zie het vaker. Ik ben ook van de oude stempel, die ‘nee’ denkt. Voor mij is een dessertwijn vanaf auslese. Een kabinett wijn mag speels zijn, frivool. Deze wijn heeft ook dat fijne spel tussen zuren en een klein zoetje. Honing ook in de geur.

Pinot Blanc Wehlener Klosterberg 2017
Hartendief van Ron, en dat is goed te begrijpen. Gastronomische dinerwijn in mijn ogen, vanille impressie, rondeur en uitgesproken goede balans. Vlezige wijn, zegt Claartje. Aards en mineraal, zegt Valerie, die in deze witte wijn frambozenaroma’s ruikt.


We sluiten af met twee rode wijnen, die níet als spätburgunder maar als pinot noir op de markt worden gebracht.
Pinot Noir Haus Klosterberg 2018
Lichte kleur, zoetige geur met vijg en koekkruiden, prachtige balans met een prominent bittertje in de afdronk. Zou een schitterende lunchwijn zijn. Kati ruikt bramen en cacao, ze noemt de pinot noir een zachte wijn in balans.

Pinot Noir Brauneberger Mandelgraben 2017
In álles net mooier dan de vorige pinot noir. Prachtig uitwaaierende pauwestaart qua geur, kreupelhout en cacaco. Kiezelstenen en rode besjes, zegt Valerie. Goede zuren, mooie balans en mooi nahangend.
Wie in een restaurant Markus Molitor op de kaart ziet staan… twijfel niet.

Peter van den Besselaar