Tag: italie

Kelderopruiming leidt tot dieper besef van oplegwijnen
By in

Kelderopruiming leidt tot dieper besef van oplegwijnen

Geniet, geniet, geniet! En stel genieten niet uit! Dat is de boodschap die ik meeneem uit de kelderopruimingsproeverij van Just Krijn. De proeverij die leidt tot een dieper besef van
oplegwijnen. Trek mooie wijnen op tijd open! Een oplegwijn of bewaarwijn is een wijn die specifiek geschikt is om enkele jaren tot decennia in een kelder of klimaatkast te bewaren. Het doel van opleggen is om de wijn te laten rijpen totdat deze op dronk is – altijd mooier en completer dan in de jaren daarvoor. Just selecteerde wijnen uit de jaren 2002 tot 2009 voor deze proeverij. Als ik de balans opmaak, waren zes wijnen te oud en vermoeid, twee wijnen gerijpt maar met beperkt potentieel, en drie wijnen zeer de moeite waard, de echte oplegwijnen.
Hoe zit dat ? Van alle wijnen die worden gemaakt zijn negen van de tien flessen bedoeld om direct te drinken. Stel dus het genieten niet uit! Het is jammer als we wijnen te lang bewaren. Naar schatting wordt 1 tot 5% van alle geproduceerde wijnen beter bij rijping. De wijnen die 10 jaar of langer bewaard kunnen worden, zeg maar de wijnhemel, dat is 1 op de 100 flessen.

Alle wijnen van deze avond werden open geproefd.

Te oud en vermoeid

2005 Domaine René Monnier Chardonnay Bourgogne Frankrijk

Geen fruit meer te proeven, zeggen Eric en Toos. Snel weg, aldus Eric. Oxidatief en kort staat in mijn aantekeningen, Heeft betere tijden gekend, nog wat paddenstoelen, bitters overheersen. Doet mij denken aan sommige chardonnay-wijnen uit de Jura. En laat Just daar nou net liefhebber van zijn. Ook Gerard is positief, hij zou de wijn niet uitspuwen.

2009 Domaine Saint-Apollinaire Vieilles Vignes Côtes du Rhône Villages Frankrijk

De wijnbouwer geeft een bewaartermijn aan van drie jaar. “Ik wil eens zien of dat te stretchen is”, zei Just. Niet dus. Een warme en kruidige geur, zet mij op het verkeerde been. De smaak  is onaangenaam met te straffe afbraakbitters.

2009 Emeraude Vinsobres Côtes du Rhône  Frankrijk

Het historische Vinsobres verkreeg in 2006 haar Cru-status. Een rode Vinsobres dient een assemblage te zijn van minimaal 50% grenache noir en sinds 2015 minimaal 25% syrah en/of mourvèdre. Stoffige neus met morelkers. Zachte aandronk, wat romigheid. Aardig, maar heeft ingeleverd op vitaliteit.

2009 Domaine La Monardiere Vacqueyras Vieilles Vignes Côtes du Rhône Frankrijk

70% grenache, 15% syrah and 15% mourvèdre.  “Terrific fruit”, schrijft Robert Parker in 2011, met de suggestie om deze wijn de komende acht jaar te drinken. Deze wijn leeft dus zeven jaar in extra tijd. De mooiste neus van de Rhône: kreupelhout, stallucht en warme stenen. Het karakter proef je nog. Fritjof zegt weinig fruit, eerder drinken en Toos droge tannines.

2002 Château Siran Margaux Frankrijk

Al 160 jaar in de Miailhe-familie. De 2019 stond twee weken geleden op tafel en werd gezien als kindermoord, want nog helemaal dicht. Milde commentaren bij deze vermoeide wijn, want de meeste elementen houden stand, zei Valerie. Bijvoorbeeld de geparfumeerde neus. Klassiek, staat in mijn aantekeningen: leer, vanille en kreupelhout. Zachte aandronk zonder fruit, kortaf in de finale met afbraakbitters. Annemiek determineert munt en wat zure, zwarte kers. Hier moet je echt wat bij eten, is haar conclusie.

Gerijpt met beperkt potentieel

2009 Cantina Tollo Cagiòlo Riserva Montepulciano Abruzzo Italië

Deze 2009 werd in 2013 gewaardeerd met Tre Bicchieri Gambero Rosso, dus top. Zo’n 700 producenten leveren hun druiven aan deze coöperatie. Stoffige neus, zegt Liselotte, moeilijk om te proeven, gestoofde pruim, zit op het randje. Eric vindt dit een fijne wijn: ruikt naar karamel, mooie neus, diksap, heel rond. Behalve de bijna zwarte kleur determineer ik karamel en mokka in de smaak. Volle smaak, nauwelijks tannines, milde zuren. Op zich niks mis mee, maar die 17 jaar in de kelder, is dat nou de moeite waard geweest?

2009 Guiseppe Camapagnola Amarone di Valpolicella Italië

Een van de allerallerbeste Amarone-jaren. Valerie is enthousiast, ze proeft complexiteit, dadels, vijg, kruidnagel, gember met als conclusie: heel gaaf. Annemiek valt bij: zoethout, vol fruit, alles zit erin. Daar staan andere meningen tegenover. Liselotte vindt de wijn weinig genereus. Eric benoemt schoenpoets en donkere karamel, met als conclusie: mwah. Berry: zoet, zoet, krentjes, niet lekker. Ik vind de wijn zelf nogal vluchtig, mist wat body en ruggengraat.

De wijnhemel: de moeite van het rijpen waard

2004 Akutain Rioja Gran Reserva Spanje

Tweeëntwintig jaar oude droomwijn. Van 93% tempranillo, 5% garnacha, 2% viura. Van kalkhoudende kleigrond. Bodega Akutain heeft 6,5 hectare wijngaarden vlak bij Haro. Ambachtelijk gemaakt: oogst met de hand, fermentatie met natuurlijke gisten, rijping op oud eiken vaten, alcohol 12.5 tot 13%. 28 maanden rijping in gebruikte Amerikaans eiken vaten, gebotteld zonder filtering, daarna nog tenminste 30 maanden flesrijping. Akutain maakt maar twee à drie Gran Reserva’s per decennium. Fijne wijn, oordeelt Berry, kers, leer, cederhout. Ik schreef aanvankelijk nog wat gereserveerd: donkere kleur, vijg en vanille, veel karakter en klassiek, mist wat charme. Maar och … deze wijn – direct geopend voor het proeven – blijft zich in het glas ontwikkelen. Schotse pijptabak en pruim. De wijn uit dit mooie Rioja-jaar drinken we nu op de top. Interessant detail: de bodega zelf adviseert 15 tot 20 jaar toekomst.

2009 La Guinardena Priorat Spanje

Zestien jaar oud hartendiefje van Just. Van garnacha-druiven van de La Guinardena-wijngaard, 2 hectares groot. 12 maanden in 2-3 jaar oude Franse eikenhouten vaten gerijpt. Kleine productie. Fritjof is kritisch op het alcoholpercentage. Berry prijst de zoete aanzet, frisheid en kersen. Mijn aantekeningen zijn louter positief: toffee, karamel en mokka in geur. Aangenaam elegante wijn, sappig en compleet. Veel rondeur. Valerie vindt de wijn helemaal geweldig: subtiel, mooi geïntegreerd, anijskruiden, dadel en zwarte chocolade.

2009 Dominio del Bendito El Titan del Bendito Castilla y León Spanje

Zestien jaar oud hartendiefje van Just. Gemaakt van tinta de toro, vijftig jaar oude stokken, 14 maanden gerijpt op eiken vaten. Heel mooi, zegt Berry, een krachtige dikke wijn, blockbuster. Gekookte zwarte kers en veel aarde, aldus Valerie. Donkere, bijna zwarte kleur. Een rijke, chique geur van sigarenkistjes. Heel veel rondeur, een dikke wijn, heel karaktervol.

Bij deze drie wijnen zie je dat bewaren beslist zin heeft, dat het de wijn echt mooier maakt.

Verslag Peter van den Besselaar

Onbekende druiven en regio’s uit Italië
By in

Onbekende druiven en regio’s uit Italië

Martijn Uijtendaal vertelt dat Italië het enige land is waar in iedere regio wijn wordt gemaakt. Italië heeft meer eigen druiven dan welk land ook, in totaal naar schatting 600 soorten (rood 350, wit 250). Sommige druiven bestaan onder meerdere namen; met nieuwe DNA-analyses worden nog nieuwe druivensoorten ontdekt of rassen opnieuw geclassificeerd.
Druiven zoals aglianico, nerello mascalese of nascetta geven wijnen die je nergens anders vindt. Autochtone druiven zijn meestal perfect aangepast aan de omstandigheden in de eigen regio (bijv. vulkanische bodems, hitte, hoogte). Voor de wijnbouwer is het niet altijd gemakkelijk om deze wijnen te verkopen; je ontdekt soms ook topkwaliteit voor een lagere prijs.
De biodiversiteit is steeds belangrijker gezien de klimaatverandering. Onbekende druiven hebben soms wisselende kwaliteit, want niet iedere producent beheerst het maken van wijn met deze druiven. Dat de wijnen in kleine hoeveelheden worden geproduceerd, is lastig voor de prijsstelling en verkrijgbaarheid. Daarom is Martijns proeverij interessant voor ons.

Indrinker

Belcolle 2021 Cuvée Valentina, Metodo Classico, Alta Langa DOCG, Piemonte


Voor mousserende wijnproducenten blijft champagne het Walhalla. Belcolle maakt zelf melding op de website dat ze een champagne-waardig alternatief willen maken. Valerie houdt een pleidooi om de wijnen niet te vergelijken, maar te beoordelen op eigen merites. Is mij uit het hart gegrepen. De wijn kreeg 36 maanden sur lattes rijping en geen dosage. Mooie wijn, fris, veel kracht en goede structuur, impressies van citroen en gist. Alta Langa is een DOCG in Piemonte.

Serie 1: pecorino, greco di tufa, zibbibo

2024 Montemisio Offida DOCG Pecorino, Castignano


Hartendief van Martijn. Licht limoen, sappige en levendige wijn. Perzik, lychees en abrikoos, zegt Just.

2022 Origini Greco di Tufo, Agricole Selvi, Campani


Ragfijne wijn, grapefruit en ananas, hoog in bitters.

2024 Zibbibo, Terre Siciliane, Cantine Selvi


Siciliaanse wijn met vooral mooie impressies in de neus bij een smaak met gemiddelde zuren. In de neus worden genoemd: vanille, tropisch fruit, vuursteen, marsepein, nougat, heftige bloemen, meloen, zoete perzik, tropisch fruit én mandarijn. Wie dat allemaal wel veel voorkomt: we proefden dit keer op een bloemdag in de kalender van Maria Thun. Dat is een goede dag om te proeven.

Serie 2: negroamaro, friulano, nascetta

2024 Podere don Cataldo, Puglia, negroamaro


Curieus, witte negroamaro. Eric spreekt van noten en een snoepje. Bescheiden wijn, sappig, kort.

2022 Torre Rosazza, Friuli Colli Oriental


Wijn van friulano. Annemiek ruikt een stinkertje (zwavel), benoemt de boterigheid. Eric herkent reductieve tonen en wat stoffigheid. Mijn aantekeningen: zacht passiefruit en perzik, later mineraal, bittertje in afdronk. Levendige wijn.

2024 Belcolle, Nascetta, Langhe


Leukste wijn uit deze serie. De druif nascetta dreigde te verdwijnen, maar dit is zo’n druif die is herontdekt. Martijn zelf ruikt anijs. Annemiek mango, kruiden en natte steen. Eric vrolijkheid en bloemen. Dat vind ik dan allemaal heel knap. In mijn aantekeningen staat ronde geur, heel rijk, heel goede balans, alles klopt aan deze wijn maar moeilijk te benoemen. Overduidelijk een wijn met de slikfactor. (Ik heb niet gespuwd.)

Serie 3: pinot nero, aglianico

Vraag me niet waarom, maar ik vind de rode wijnen stuk voor stuk interessanter dan de witte, die – ik doe ze misschien tekort – vooral terraswijnen zijn. We proeven rode wijnen met karakter, die juist níet zo gemakkelijk zijn en een combinatie met een gerecht vragen.

2020 Diadé, Beato Bartolomeo, Pinot Nero Riserva, Veneto


Deze wijn uit Veneto (Breganze) heeft een geur met explosief prachtig fruit: bramen, frambozentonen, vanile. Later ook stallucht – een fijne geur die pinot noir kan ontwikkelen. Ik vind het een mooie wijn, maar nog wel kindermoord. Wijn met karakter. RobG noemt de wijn ‘lekker’ en die is altijd kritisch: intense warme neus met specerijen, rijpe tannines en roos in de geur. Ingrid bevestigt kersen, fijn rood fruit, chocolade.

2019 Origini Taurasi, Agricole Selvi, Campania


Wijn van aglianico. Sappig met een yoghurtgeur. Ingrid benoemt zuivel en sultana-rozijn. De wijn is niet mijn ding. Rob ziet een paarszwarte kleur, frisse muntachtige geur, krachtige smaak met veel alcohol.

Serie 4: sangiovese, sagrantino

2017 Montecucco, L’Addobbo Riserva, Vigni e Medaglini, Sangiovese, Toscana


Toscaanse wijn, zusje van brunello. Dit is voor mij dé wijn van de proeverij: prachtige Italiaanse dakpannenkleur aan de rand, boerenerf, herfstbos, hint van truffel. Boerse wijn met veel karakter, schreeuwt om een vleesgerecht. Mooie, bittere tannines heeft deze krachtige en mooi gerijpte wijn. Deze wijn maakt de spoken word-kwaliteiten van Just los:

Een zwarte kers / zoet, of gekonfijt / en proef ik daar wat / pure chocola.

Onbekend / maakt zeker niet onbemind / Forza Italia!

Liselotte benoemt roosvicee en stevige tannines, Valerie tabak, cederhout en peperkoek.

2018 La Thadee CARLO Re, Montefalco Sagrantino


Wijn met de mooiste geur van de proeverij: veel morellenkersen. Diepdonkere kleur met paarszweem. Veel karakter, veel tannines, elegantie. Fritjof houttonen, donker fruit en chocolade. Liselotte ruikt donkere pruim en eucalyptus. MaartenD mokka en tabak, korte afdronk. Valerie dennenbos-aroma, zwart fruit, zwarte chocolade en een brandtoon.

Uitdrinker

2019 Le Thadee, PIO IX, Sagrantino Passito


De geur vind ik stukken beter dan de smaak: cranberry en chocolade, in de smaak een rare rubbertoon. Kati noemt de passito een heerlijk, portachtig glas, heel aangenaam met kersenbonbon-associatie.

Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar

Vulkanisch Italië
By in

Vulkanisch Italië

Italië is beroemd om zijn vulkanische geologie, die een belangrijke rol speelt in de bodemstructuren van bepaalde wijnregio’s. Vulkanische bodems zijn vaak rijk aan mineralen en bevorderen de ontwikkeling van druiven met intense smaken en hoge zuurgraad. Annemiek Vermeijlen kiest als thema Vulkanische Italië, een verkenningstocht langs mythische kraters, omgevallen vulkanen en slapende schoonheden. Een heel goed voorbereide proeverij, daar zitten veel uren in; ik krijg als auteur van het verslag 25 pagina’s met informatie, petje af. Een groot deel van dit verslag is dus te danken aan Annemiek.
Volgens Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologia INGV zijn er zo’n 70 (!) vulkanische centra geïdentificeerd, veelal boven de grond en soms in de zee. Ze zijn te categoriseren als actief, slapend (dormant) en uitgedoofd (extinct). Er zijn naar schatting meer dan 17.000 hectare wijngaarden op vulkanische bodems in Italië. Bekende vulkanische centra zijn Mount Vesuvius in Campania, Mount Etna in Sicilië, Colli Albani in Lazio, Monte Vulture in Basilicata.

Vulkanen

Etna (Sicilië): De vulkaan Etna heeft grote invloed op de wijnbouw in Sicilië. De as en lavastromen van de Etnazorgen voor een unieke bodemsamenstelling die bijzonder vruchtbaar is. Druivenrassen zoals nerello mascalese en carricante gedijen goed op deze vulkanische gronden, wat resulteert in wijnen met een levendige zuurgraad en een mineraal karakter.
Soave: Er zijn vele restanten van vulkanen aangetroffen langs de Periadriatische lijn. Deze loopt van oost naar west door de Alpen en is de breuklijn tussen de Europese en Adriatische plaat. Hier treffen we uitzonderlijke vulkanische bodems met veel basalt aan.
Vesuvius (Campania): De bodems rond de Vesuvius zijn eveneens vulkanisch, en dit gebied is bekend om wijn zoals de Lacryma Christi, die gemaakt is van druiven die op de hellingen van de vulkaan groeien. De minerale bodems van deze regio zorgen voor wijnen met een bijzondere structuur en smaakintensiteit.
Vulture di Basilicata: De Monte Vulture is een oude vulkaan die al duizenden jaren slapend is. De gronden rond de vulkaan zijn rijk aan vulkanische mineralen, wat een directe impact heeft op de druivenstokken en de wijnen die hier worden geproduceerd.  Vulkanische bodems staan bekend om hun goede drainage, waardoor de wortels van de wijnstokken diep in de aarde kunnen doordringen om water en mineralen op te nemen. De bodems van Vulture bevatten veel basalt, lava en tufsteen, samen met vulkanische as. Deze bodemstructuur is ideaal voor wijnbouw, omdat het een unieke combinatie biedt van mineralen die wijnen een uitgesproken structuur en mineraliteit geven. De diepe wortelgroei zorgt voor druiven met een hogere concentratie van smaak, aroma’s en zuren.

Vulkanische bodems
De vulkanische bodems zijn rijk aan mineralen en zorgen voor een intens aromatisch profiel in wijnen. Ze zijn te vinden in regio’s zoals Sicilië, Campania en Lazio. De wijngaarden op en rond de Etna of de Vesuvius zijn daar bekende voorbeelden van. Er zijn ook gebieden midden in het land waar je een bodem aantreft vol eeuwenoude zeefossielen. Hoe lang geleden was daar dan zee? Vulcano, Stromboli, Etna en Vesuvius zijn zo’n beetje de beroemdste vulkanen op aarde. De eeuwige erupties van Stromboli gaven hem zijn bijnaam “vuurtoren” van de Middellandse Zee, de Etna ligt waarschijnlijk ten grondslag aan het verhaal over Polyphemus in de Odysseus, en nieuws over de uitbarstingen van deze laatste stond in internationale media.
Plinius de Jongere legde in 79 vChr de vernietigende uitbarsting van de Vesuvius vast en sindsdien heeft het dreigende gerommel van deze vulkaan menig zondige Napolitaan tot vrome gelovige weten te bekeren. Meer dan welke andere vulkanen ter wereld ook, leverden de Italiaanse vulkanen de afgelopen 2.000 jaar de westerse wereld hun beeltenissen, angsten, fascinaties en eerste ideeën over de oorsprong van vulkanisme.

Alle wijnen zijn geblindeerd geproefd.

Serie 1 wit

2024 Roero arneis DOCG Nino Costa, Seminari


Arneis is de druif die “ondeugende” heet in het lokale dialect van Piëmonte. Die geeft geen wijn die je omver blaast, maar wijnen met subtiele precisie. Kees prijst het stuivende en fruitige bouquet met lange afdronk. Eric benoemt een volle smaak en ‘steen’. Mijn aantekeningen: lichtgele kleur, frivool bouquet met amandel- en citrusimpressies, smaak is wat tenger met veel aangename bitters.

2022 Sergio Mottura, grechetto “Poggio della Costa”


Sergio Mottura is gevestigd in Lazio op de grens van Toscane en Umbrië. Het is een gebied met bodem van vulkanische tufsteen en versteende as. Er wordt gezegd dat dit de wijnen van Mottura spannend maakt.
Stevige wijn die Eric zelfs aan gedestilleerd doet denken: goudgele kleur, hars, olie, steen. Een strengere wijn, zegt Cees, een liefhebberswijn. Ik zie een goudzweem, ruik meloen en wax, een zachtere aandronk, goede balans, mineraliteit en fijne zuren.

Serie 2 wit

2023 Vincentini Agostino Soave superiore “Il casale”


De oostelijke uitlopers van het Soavegebied, rond het dorpje Colognola ai Colli, maken deel uit van een miljoenen jaren oud vulkanisch landschap. Colognole, ver buiten de Soave Classico-zone, heeft wijngaarden op zwarte basalt en brokkelig tufsteen — overblijfselen van onderzeese vulkanische activiteit uit het Eoceen, zo’n 40 tot 50 miljoen jaar geleden. Claartje proeft geen fruit in deze wijn, maar wel steen, een vetje en bitters met een neus van tropisch fruit. MaartenR zegt de wijn speels te vinden, met sinaasappelzeste en een klein zoetje.
Mijn aantekeningen: goudzweem, rokerig met licht amandel in de geur, recht voor zijn raap in de smaak, sappig en kort. Gemaakt van 100% garganega.

2021 Gini Soave Classico Contrada Salvarenza


De Soave van de broers Sandro en Claudio Gini behoort tot de beste van de streek. Kenmerken zijn de beperkte productie, gezonde wijnstokken tot 80 jaar oud zijn en een vakkundige vinificatie. De Contrada Salverenza is gemaakt van 100% garganegadruiven, met de hand geplukt. De wijn krijgt melkzuurgisting en rijpt 9 maanden lang op de gistcellen in kleine eikenhouten fusten. Vol in de mond, goede balans en mineraliteit, zegt Claartje, die de neus bloemig betitelt. Goudzweem, citrus in de rokerige geur, een klein botertje, sappige smaak met charme.

Serie 1 rood

2019 Carlone Davide, Colline Novaresi “croatina”


Van de lokale croatinadruif maakt Carlone wijn in het noorden van Piëmonte, in Boca. Toos benoemt kers, laurier, drop en kruiden van deze monocepage wijn, die in haar ogen strakdroog is. RobK zegt dat een dierlijke lucht overheerst, hij benoemt verder braam en munt. Ik schrik me wild van de straffe, tannineuze smaak. Kindermoord, denk ik – pas na onthullen blijkt de wijn al zes jaar oud. Ik zou die nu nog zes jaar wegleggen.

2021 Colombera & Garella, vino rosso melascone

Cristiano Garella maakt met deze blend van nebbiolo, croatina en vespolina een pure wijn. Opvoeding op uitsluitend roestvrijstaal. Voor veel wijnmakers in Piëmonte is Colline Novaresi een gebied om te experimenteren, jonge aanplant te benutten of druiven van net buiten de kernzones te vinifiëren. Producenten gebruiken deze appellatie om wijnen te maken die minder gebonden zijn aan DOCG-regels, maar wel de kwaliteit en het karakter van Alto Piemonte weerspiegelen.

Toos herkent milde zuren in deze jammige wijn met snoepjes in de geur. RobK noemt de wijn dun en gesloten, geen gemakkelijke jongen, de wijn heeft wel lengte en kers, pruim en speculaas in de neus. Eerlijk gezegd pakt de geur mij volledig in: schitterend uitwaaierend fruit, frambozen. De smaak is straf, met goede zuren en bitters, heel karaktervol. Een van de mooiste wijnen van de proeverij.

2017 Boca “Adele”, Piëmonte Coline Novaresi


De wijn is gemaakt van nebbiolo en vespolina. De DOC Colline Novaresi wijnen zijn doorgaans wat lichter en fruitiger dan de DOCG’s, minder gebonden aan strenge rijpingseisen, en daardoor vaak toegankelijker — zowel in stijl als prijs. Toch kunnen ook hier verrassend serieuze wijnen vandaan komen, zeker van oude stokken of bijzondere terroirfragmenten. Een charmeur in de mond, zegt RobK, een wijn met lengte. Metaal, bloed en kruiden in de geur. De neus is rijk en mooi met kersen, de smaak tanninerijk. Ik kan er alleen maar mee instemmen: kruidigheid en vanille met kers in de geur. Soepele aanzet en eenmaal in de mond: de slikreflex. Doorslikken in plaats van uitspuwen, altijd een goed teken. Karaktervolle wijn met rondeur en goede balans.

Serie 2 rood

2022 Elena Fucci, Titolo “The Pink Edition”


Als je door Basilicata rijdt, rijst er in het midden ineens een uitgedoofde vulkaan op. Op de hellingen van deze vulkaan, de Monte Vulture, liggen de wijngaarden van Elena Fucci. De aarde bestaat hier uit zwart vulkaanzand en overal liggen brokken lava. Deze rosé wijn maakt de tongen los, we worden het er niet over eens. Hans benoemt bessen en fruitigheid, een licht zoetje en redelijke afdronk. Ingrid herkent dat zoetje en benoemt rijpe kers. Maar haar volgende associatie is minder prettig: plastic in een speelgoedwinkel. Deze wijn van aglianico op 1.300 meter hoogte staat heel goed bekend, misschien is de fles niet goed. De geur vind ik heel fijn met mokka, melkchocolade en zwavel. Maar hij smaakt niet goed. MaartenR noemt de wijn ‘geinig’. Dat wel.

2019 Calafè, Irpinia Aglianico, Campania


Irpinia is het hart van de wijnbouw in Campania. Geen officiële regio, maar een historische landstreek in de provincie Avellino, tussen de Apennijnen, ver weg van de kust. Hier zijn de hoogtes serieus, de bodems vulkanisch, en de nachten fris – een zeldzaam microklimaat in Zuid-Italië dat druiven spanning en bewaarpotentieel meegeeft. MaartenR noemt deze wijn van aglianico een volle bak met braam en pruim. Hans prijst de goede balans en zwarte kers. Ingrid is positief over wine gums in de geur, laurier, een smaak met mooie rijpe tannines en After Eight mint. Mijn aantekeningen: kardinaalrood, morelkers en kruiden in geur, volle aandronk, sappig met karakter, heeft wel wat lucht nodig.

Serie 3 rood

2023 Girolamo Russo etna rosso ‘a rina


Giuseppe Russo is een geschoold klassiek pianist en hij heeft een graad in de letteren. Toch besloot hij in 2004 het wijndomein van zijn vader Girolamo over te nemen toen die overleed. Zijn vader verkocht het fruit nog en liep met de gifspuit rond. Giuseppe is meteen overgestapt naar biologische landbouw. Zijn wijngaarden liggen allevier hoog op de vulkaan tussen de 650 en 800 meter boven zeeniveau.

Deze wijn is heerlijk. De ultiem lichte kleur is een indicatie voor de nerello mascalese druif. Een brede geur met zwavel-associatie, pruimen en rozen. Heel sappig. Vrouwelijk elegante wijn met karaktervolle bitters.

2018 I Suoli, Etna Rosso Piripicchio


Een samenwerkingsproject. In 2018 sloegen Guiseppe Russo, zijn goede vriend Dante Pasquale en Emiliano Falsini de handen verder ineen. Ze werkten al jaren samen in de Cantina van Giuseppe: Falsini als oenoloog, Dante als rechterhand in de kelder en Russo als de kritische Capo. Falsini is consulterend enoloog bij een groot aantal cantina’s in Italië. Ook op Sicilië werkt hij met verschillende producenten. Bij Russo is hij vanaf het begin betrokken en de samenwerking is uitgegroeid tot een hechte vriendschap. Emiliano komt oorspronkelijk uit Toscane, maar heeft zijn hart verloren aan de Etna. Hij is inmiddels ook eigenaar van verschillende wijngaarden. In I Suoli, dat vrij vertaald de bodems of het terroir betekent, brengen ze hun eigen wijngaarden samen in een onderzoek naar de potentie van de Etna, de verschillende wijngaarden, verschillen in fermentatie en oogstmoment.

Het is een glorieuze wijn, de mooiste uit de proeverij. Lichtrood en transparant van kleur. Kreupelhout in de geur met veel mineraliteit. Zeer geconcentreerd, kruidigheid en hout komen terug in de smaak met mooie balans en rondeur. Wow!

Uitdrinker

2022 Agostino Vicentini Recioto di Soave

Zeer gebalanceerde dessertwijn van ingedroogde druiven gargenega en trebbiano. Zachte mokkatonen en impressies van mandarijn. Vergisting en rijping op roestvrijstaal. Voor deze wijn zijn de druiven 5 tot 6 maanden gedroogd.

Een heel leerzame proeverij met enkele van de mooiste Italiaanse wijnen.

Verslag Peter van den Besselaar

Barbera proeverij. We leggen de lat steeds hoger.
By in

Barbera proeverij. We leggen de lat steeds hoger.

Maarten Roos bezocht Piëmonte drie keer. En raakte verslingerd aan… barbera, in de streek die zijn roem dankt aan nebbiolo. Maarten formuleert heel precies wát hem aanspreekt: een wijn met fruitigheid, snel toegankelijk én een beperkte prijsrange van pakweg tien tot tachtig euro. Klinkt tachtig euro duur? Ik toets Conterno Barolo Cru in op google en kom meteen bij 2020 Giacomo Conterno Barolo Francia, die wordt aangeboden voor 325 euro. Dat is niet onbereikbaar voor wie wil, maar klinkt mij toch in de oren als een wijn voor miljonairs die het breed willen laten hangen. Het vinden van de hoogste kwaliteit tegen een aantrekkelijke prijs is een van de voordelen van onze sociëteit. Super deskundige Jancis Robinson zegt het zelf in een filmpje van de Financial Times dat onlangs onder de leden is gedeeld: er is géén relatie tussen prijs en kwaliteit in wijn. Voor die 325 euro kan je ook vijf tot tien keer genieten.

Deze proeverij is voor mij een eye opener dat er twéé te onderscheiden soorten barbera in Piëmonte zijn: Barbera d’Asti en Barbera d’Alba.

Barbera d’Asti DOCG
Omvat wijngaarden met verschillende bodems (van zandig tot mergelachtig) en uiteenlopende klimatologische kenmerken. De wijnen verschillen onderling, maar vertonen meestal een hoge zuurgraad en fruitige aroma’s.  Superiore: hogere kwaliteit (maar vaak te veel houtgelagerd).

Barbera d’Alba DOC
Unieke, weelderige, zwoele Barbera – duidelijk anders dan de nerveuzere, zuurdere versie uit d’Asti.

En ja, Maarten daagt ons dus uit om dat verschil nu maar eens te benoemen. We proeven steeds verfijnder, we leggen de lat steeds hoger.

 

Serie 1

2021 San Silvestro Barbera d’Asti Superiore

Op de heuvels van de Monferrato groeien de barbera-druiven voor de Barbera d’Asti Superiore van San Silvestro. Alleen de beste druiven worden gebruikt om 14 maanden te rijpen, waarvan de wijn 6 maanden spendeert in eikenhouten vaten. Lekker glas: kruidig, licht pruim I  de fruitige smaak, speelse wijn.

2023 San Silvestro Barbera d’Alba Superiore

De Superiore is de beste wijn gemaakt van barbera druiven van San Silvestro. Hiervoor worden de beste druiven afkomstig van de meest gunstig gelegen wijngaarden geselecteerd. Ze rijpen 12 maanden op eikenhouten vaten. Herkenbaar als d’Alba: iets krachtiger, kruidigheid, fruit en mineralen. Braam vooral.

   

Serie 2

2021 Blackwater Wines Barbera – Zuid-Afrika

Deze wijn maakt de tongen nogal los. Berry is overtuigd: dit móet Duits zijn. Hij ruikt bessen. RobK determineert rubber (!) en noemt de wijn elegant, wel met onrijpe tannines. Valerie is kritisch: de wijn is volkomen uit balans. Ja, zo’n experiment met barbera uit Zuid Afrika is leuk om te proeven. Ik ruikt een stinkertje en vanille, best wel rijke geur. Dan verwacht ik wat op de tong, maar hè de smaak is veel vluchtiger dan de geur doet vermoeden.

2022 Vietti – Barbera d’Alba Trevìe

Gisting van 8 dagen in rvs-tanks. Na de malolactische gisting overheveling naar barriques van Frans eikenhout, waarin de wijn een opvoeding van 12 tot 16 maanden geniet. Dan nog 2 maanden op rvs-tanks voor de assemblage en klaring. Ongefilterd gebotteld. Fijne wijn, zegt Berry, lekker sappig. Liselotte benoemt stevige zuren. Valerie benoemt de melkchocolade. Ik proef weer een wijn waar geur en smaak wat schuren. Heerlijke frivole geur met kersen en viooltjes. De smaak vindt ik (nog) straffig en met hoge bitters.

   

Serie 3

2023 Bricco Lagotto Piemonte Barbera Passito Appassimento

Een serie van één. Wat heeft Maarten Roos daarmee bedoeld? De geur is nogal introvert, maar de smaak pakt mij meteen: sappig, frivool, prettig, veel aangenamer dan de kleine geur doet vermoeden. Gelukkig helpen andere proevers mij aan een verklaring. Kees beschrijft de wijn met paarsrood, zacht geurend, klein zoetje, tabak, ceder, elegang met lange afdronk. RobK leidt ons naar de oplossing: zoet, zoet, zoet! Munt, frisse zuren en fijne tannines. RobG vindt dat het zoet wat overheerst naast speculaas en piment kruiden. Ingrid  benoemt zoete kersen, Fritjof kersen zonder meer.

Hert zoet komt van een gedeeltelijke indroging van de druiven in kleine kratten. Na tien dagen hebben de druiven ongeveer een kwart van hun vocht verloren, wat zorgt voor een concentratie van suikers en smaken. Na de gisting en persing rijpt de wijn gedurende zes maanden in eikenhouten vaten. Het resultaat is smakelijk, de wijn dankt zijn naam aan de Lagotto Romagnolo, het Italiaanse truffelhondje, afgebeeld op het etiket.

Serie 4

2023 Achille Viglione, Barbera d’Alba “Ross”

24 maanden rijping in Slavonisch eikenhout. Jodenvet in de geur, zegt Eric. Zure kers ook, lang nahangend. Gerard benoemt dofrode kleur, frambozen, kersen, tabak en concentraat. RobG is kritisch, hij vindt de wijn wat chemisch. Ik ruik kers en dennennaalden, sappige wijn met te hoge bitters in mijn ogen, moet nog in balans komen.

2021 Le Cecche Barbera d’Alba

Twee filosofische vraagjes. Wat is geluk? Hóe draag je het meest bij aan het geluk van de mensheid? Jan de Bruyne droeg als arts bij aan het welbevinden van zijn patiënten. Maar bloed kruipt waar het niet gaan kan en ja… een passie voor wijn én een Italiaanse echtgenote Paola. Ze vonden in 2001 wijndomein Le Cecche, waar de eigenaar geen opvolger had. Ze hebben het wijndomein gemoderniseerd en uitgebreid. Deze wijn behoort bij de mooiste van de proeverij. Een geur die iedereen aanspreekt met zoete pruimenjam. Een uitgesproken wijn met karakter, munt is de smaak en ook een prettige schraalheid. RobK prijst het concentraat. Eric ruikt fudge en zachte tonen in de smaak. Gerard determineert kersen, een lobbig jammig stevige smaak met wat bitters. De wijn rijpte zestien maanden op barriques. Ik heb helemaal niets tegen artsen – ze dragen óók bij aan ons geluk. Maar wijnbouwers… die hebben voorrang in de hemel.

2020 Aldo Conterno – Barbera d’Alba Conca Tre Pile

Drie zonen Franco, Stefano en Giacomo zetten de familietraditie voort van vader Aldo. De druiven komen van een heuvelachtige wijngaard in Bussia Soprana met wijnstokken tot 45 jaar oud. Voor mij is dit dé wijn van de proeverij. Martijn prijst mooie brandy achtige tonen in de wijn. Eric noemt de wijn beschaafd, hij proeft vijg. Gerard is minder positief: oxy in de geur, onrijpe tannines. Mijn aantekeningen: lichte kleur, geouderd, fijne geur met zoete speculaas en kruidkoekkruiden, vanille, cederhout, een rijke geur. De smaak is krachtig én elegant.

     

Serie 5

2020 Vietti – Barbera d’Asti Nizza La Crena

Zeer lage opbrengst van 25 hl/ha, gisting op rvs-tanks bij relatief hoge temperaturen (30 tot 32°C). Dagelijks meerdere onderdompelingen van de schillenhoed. Malolactische gisting in barriques (30% nieuw) en opvoeding op grote vaten, gevolgd door 2 maanden rust in rvs-tanks voor het assembleren en klaren. Ongefilterd gebotteld.

De combinatie van oude stokken (delen uit 1932), goede expositie, naar het zonlicht, kalkrijke bodem en strikte vinificatie zorgen voor een wijn met meer complexiteit dan de gemiddelde Barbera. Mij valt de fors donkere kleur op, een kleine geur, zoetje, ceder, straffe smaak en hoge bitters. Mocca in een hele lange afdronk, De wijn mist wat charme op dit moment, komt wellicht nog. Valerie noemt melkchocolade en caramel, Annemiek chocolade en pruimen, Just braam, marsepein, chocolade, drop en hout.

2021 Vietti – Barbera d’Alba Scarrone Vigna

Vietti heeft in de Scarrone-wijngaard, letterlijk grenzend aan de kelder van het wijnhuis, een deel Barbera aangeplant staan. Deze planten zijn bijna 100 jaar oud en geven bijzonder smaakvolle vruchten af. Na de oogst verblijft de most 8 dagen op RVS op een temperatuur van rond de 27 graden Celsius. Vervolgens wordt de wijn overgestoken op Frans eikenhout, waar het voor 16 maanden blijft. De wijn gaat ongefilterd de fles in. Annemiek benoemt mineraal, munt en pruimen, zuren in de afdronk. Valerie is erg onder de indruk: een barbera superstar. Blockbuster met finesse. Samen met Conterno is deze Vietti dé wijn van de proeverij voor mij. Deze spreekt me aan, mijn aantekeningen: donkere kleur, braam, pruim, hint van viooltjes. Volronde smaak met pit, mooie gebalanceerde wijn. Een tikje hooghartig: playing hard to get!

   

 

Maarten, dit was een prachtige proeverij. Ik hoop dat veel proevers in de komende weken, maanden, nog eens nagenieten. En wie weet voor het kerstmenu… Wat eet je er dan bij? Drie mooie combinaties.

1. Paddenstoelenrisotto met parmezaan & tijm. Gebruik eekhoorntjesbrood of kastanjeboleten, roer op het eind wat boter en parmezaan erdoor. Voor extra diepte: een paar plakjes herfsttruffel.

Waarom het werkt: barbera heeft levendige zuren en rijp rood fruit die perfect contrasteren met de romige, aardse tonen van paddenstoelen en kaas. De wijn “schoont” je mond na elke hap en tilt de umami-smaken op.

2. Stoofpot van rund of wild met polenta of aardappelpuree. De Piëmontese klassieker: Brasato al barbera (rund gestoofd in barbera-wijn zelf). Wildoptie: hert of everzwijnstoof met rozemarijn, laurier en een beetje tomaat. Gebruik dezelfde wijn (of een goedkopere barbera) in de stoof: de smaken lopen dan prachtig parallel.

Waarom het werkt: barbera’s medium body, frisse zuren en zachte tannines maken hem geweldig bij langzaam gegaarde gerechten. De wijn snijdt door het vet van stoofvlees en omarmt de donkere saus en kruidigheid.

 

3. Geroosterde pompoen met salie, spek en oude kaas (of balsamico). Rooster pompoen met salie en hazelnoten, serveer met balsamico en Parmezaanschilfers. Barbera’s frisheid maakt dit gerecht ideaal voor een lichtere herfstmaaltijd. Het roosteren karamelliseert de suikers, het spek voegt zout en vet toe, en de wijn houdt alles levendig. Zonder spek als vegetarisch s keuze.

Waarom het werkt: pompoen en barbera delen die diepe herfstige zoet-zuur balans.

Kaasliefhebbers: kies voor Toma Piemontese of Taleggio, die vormen met barbera wijn absolute harmonie. De romigheid en lichte funk van de kaas past bij het fruitige, frisse karakter van de wijn.

 

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Toscane proeverij: lang leve de regelbrekers
By in

Toscane proeverij: lang leve de regelbrekers

Veel wijnbouwers hebben een haat-liefdeverhouding met regelgeving. Regels beperken de creativiteit. Er staat in de regels welke druiven je mag gebruiken, hoe je moet blenden, hoe lang een wijn moet rijpen. Dat botst met de drang om iets unieks te willen maken. Wijnregelgeving verandert langzaam, vaak tergend langzaam, terwijl ideeën, het klimaat en de markt snel evolueren. De regelbrekers zijn vaak de vernieuwers in een wijnregio. Martijn de Groot brengt Toscane op tafel. In Toscane werden cabernet sauvignon en merlot geïntroduceerd die betere resultaten geven in sommige wijngaarden dan de autochtone druiven.

Het beroemdste voorbeeld van een regelbreker is Marchese Mario Incisa della Rocchetta die in de jaren ’40 cabernet sauvignon plantte in Bolgheri, geïnspireerd door Bordeaux. Sassicaia was de eerste wijn die de gevestigde DOC-regels volledig negeerde (gebruikte Bordeaux-druiven) en toch internationaal werd geroemd. De wijn werd verkocht als vino da tavola. De eerste jaargang is 1968, op de markt gekomen in 1971.

De ultieme erkenning is in 1994 het verkrijgen van de DOC Bolgheri Sassicaia, een unieke sub-appellatie binnen de bredere DOC Bolgheri. Het is de enige Italiaanse wijn met een eigen, individuele DOC die exclusief is toegekend aan één wijn en één producent: Tenuta San Guido. Martijn zet de wijn als afsluiter, in een serie van 1. Sassicaia is een wegbereider geweest voor Tignanello, Ornellaia, Solaia en Masseto.

Ik heb veel waardering voor het feit dat Martijn ook de indrinker en uitdrinker conceptueel inpast in het thema.

 

Witte indrinker

2021 Poggio alle Gazze, Ornellaia

Expressie van brandnetel en buxus, duidend op sauvignon blanc, dat 72% deel uitmaakt van de blend. Ook mooie bitters, groene appels (Berry), amandel en venkel (Maarten), boterig en kruidig (Valerie). Het fruit is bescheiden, de wijn erg lekker (RobG). De wijn is een blend van 72% sauvignon blanc, 16% vermentino, 6% viognier en 6% verdicchio. Dit is de witte wijn van Ornellaia.

 

Serie 1 Super Toscanen

2015 Le Stanze, Poliziano

Gemaakt in de Montepulciano appelatie maar geklassificeerd als IGT want gemaakt met cabernet sauvignon en merlot (90/10) dus een zogeheten Super Tuscan. Minimaal altijd 90 procent cab sauv. 16 maanden op nieuw frans eiken. Meer aardse tonen dan fruittonen, nu tien jaar oud, al is ook kers herkenbaar. Cederhout, leer, potloodslijpsel. Volle aandronk, nog trekkend en dus potentieel om verder te ontwikkelen. Rijk, complex en klassiek.

2015 Solengo, Argiano

Gemaakt van 50% cabernet sauvignon, 30% petit verdot, 15% merlot en 5% sangiovese. Ondanks de productie in Montalcino ook een IGT en Super Tuscan. 18 maanden op Franse barriques waarvan 60 procent nieuw. Ook rijk, complex en klassiek maar toch anders dan Le Stanze. Dezelfde aardsheid, maar een verfijnder cederhout. De wijn is nu net iets liefelijker en vriendelijker, nu ook lekkerder. Veel kracht en lange afdronk.

 

Serie 2 Brunello di Montalcino 2013 (blind geproefd)

2013 Azienda Pertimali (Livio Sassetti)

Verduveld mooie wijn (voor mij mooier dan de volgende) met warme Italiaanse dakpannenkleur, warm en kruidig bouquet, elegant, mooie rondeur, hoge zuren – waardoor ik inderdaad aan Brunello denk. Trekt nog in de mond, maar goed te drinken. Ingrid noemt de wijn complex en elegant, Willem Jan noemt cassis en framboos, met in zijn ogen storende drogende tannines. RobK prijst de balans en een klein frisje. Hij ruikt rozebottel en is kritisch over het toekomstpotentieel: deze wijn komt niet meer tot wasdom, denkt RobK.

2013 Poggio ale Mura, Banfi

Weer die Italiaanse dakpannenkleur, nu iets donkerder, cederhout in de geur, iets leniger, iets meer bitters en trekkende tannines. Heel veel potentieel en op dit moment net iets minder charmant in mijn opvatting. Willem Jan herkent weer drogende tannines in een minder prettige afdronk, maar noemt de wijn complexer, kruiden, specerijen en mocca. Ingrid herkent rijpe tannines, cacao. RobK benoemt, kers, salie, bosgrond en een zoetigheidje. Banfi is zijn favoriet.

Ja, zegt Martijn, ik heb me laten vertellen dat je niet altijd een zes kan gooien. Hij is een tikje teleurgesteld in deze jaargang 2013.

 

Serie 3 Twee jaargangen CastelGiocondo Brunello di Montalcino (blind geproefd).

Van het fameuze huis Frescobaldi. Dit zijn grootste wijnen, behorend tot de wereldtop.

2016 Castelgiocondo

Hier worden we heel vrolijk van. Voor mij een vrouwelijke wijn, verfijnde kersen, elegantie ten top, fruit én kruiden, lang nahangend. De slikfactor, dit spuug je niet. Claartje roemt de lange afdronk en benoemt karamel en chocolade. Valerie de frisse rode kersen, pruimen en een aarde impressie. MartijnU ervaart een stinkertje van natte sokken én zwoele frisse zuren. Just zwarte kers, munt, ceder en graniet.

2004 Castelgiocondo

Donkerder kleur, p-r-a-c-h-t-i-g-e wijn, koppelt elegantie aan kracht. Ik denk nieuw hout te ruiken, wat ik zeker weet: een vrolijke kruidigheid. Verfijnder dan de vorige wijn. Claartje proeft hout in de aandronk en weer karamel en chocolade. MartijnU zegt de wijn iets steviger te vinden, tijm, laurier, kruidnagel. Valerie noemt dit de mooiste wijn: een mooie balans en peperkoek associaties. Just proeft zoals altijd fijnzinnig: de wijn heeft cederhout, eucalyptus, braam en (let op) de geur van zwarte kersen en de smaak van rode kersen.

 

Serie 4 Twee keer Bolgheri

Het is op dit moment in de proeverij dat het vloeibare geluk poëtische ontboezemingen gaat ontlokken aan de proevers. Ik snap dat wel, want geluksgevoel laat zich soms lastig onder woorden brengen.

2016 Guado al tasso, Antinori

Wijn van de avond/proeverij met een wow-factor. Cabernet sauvignon, merlot, cabernet franc en een kleine hoeveelheid petit verdot. Eric slaat de spijker op zijn kop: een voorname wijn. Eric ruikt héél veel: een haard, kers, stof, een zachte smaak met framboos en karamel. Mijn aantekeningen: donkere kleur, bedwelmende geur, kers, eucalyptus, laurier. Heel verfijnd. Uitstekende balans, slikfactor. Een wijn waaraan alles klopt, doet denken aan ‘het mooiste meisje van de klas’, de Bond girl, de spreekwoordelijke hemel. Die ultieme schoonheid vind ik ook altijd wat griezelig. Geconfijte zwarte kers, zegt Just. Liselotte benoemt pruim, cassis, chocolade, potloodslijpsel en een zachte smaak.

2019 Le Gonnare, Fabio Motta

70% merlot, 30% cabernet sauvignon. Prachtwijn, mocca, aardsheid, kruidnagel en een peper impressie. Elegante, liefelijke smaak met heel veel finesse. Wel iets ‘wereldser’ dan de vorige wijn. Just benoemt knarsende tannines en rinse appelstroop. Liselotte rood fruit, roosvicee en rode wijn azijn (vast hele goede), iets van ijzer en zacht in de mond. Eric benoemt kracht, inkt en tannine.

 

Serie 5 Cultwijn

Mooi geïntroduceerd door Martijn met aantekeningen van Fred Nijhuis. We proeven een ingepakte fles maar iedereen weet natuurlijk…

2017 Sassicaia, Tenuta San Guido

Na de malolactische fermentatie werd de wijn in Franse eikenhouten barriques en een klein deel in Amerikaanse eikenhouten vaten gerijpt, 20 maanden. De duur van de rijping wordt technisch bepaald op basis van de oogstkarakteristieken. 83% cabernet sauvignon en 17% cabernet franc. Mijn aantekeningen: donkere kleur, een zekere ingetogenheid in de geur: licht stal, eucalyptus, goede balans, de slikfactor. Berry constateert nuchtertjes: kindermoord. Maarten is uitgesproken voor zijn doen: alles zit erin, vol, rijk, boordevol fruit en met een enorme lengte. Willem Jan noemt de aanzet wat drogend, en roemt de munt (after eight) in de geur. RobK zit op een wolkje. Hier blijf je in ontdekken! Munt, dille, kers, een enorme lengte, bijzonder finesserijk.

 

Witte uitdrinker

2020 Ormus, Ornellaia

Gemaakt van petit manseng. Heel vitale wijn, perzik, roomboterbabbelaar, abrikoos, mandarijn, perfecte balans.

Een memorabele proeverij, ook in andere gebieden kunnen we op zoek naar de regelbrekers.

 

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

 

Link naar de presentatie van Martijn: Presentatie Toscane 10 juni 2025

Donnafugata doorgeproefd, brede range klassewijnen
By in

Donnafugata doorgeproefd, brede range klassewijnen

Valerie Bollen brengt in haar zoektocht naar wijn  gemaakt door Masters of Wine (III) de wijnen van Donnafugata op tafel. Gemaakt door de Italiaan Pietro Russo MW. Donnafugata is een vooraanstaand Siciliaans familiebedrijf in wijn, opgericht in 1983 door Giacomo en Gabriella Rallo, die voortbouwen op een wijntraditie die teruggaat tot 1851. Hun kinderen, José en Antonio, vormen nu de vijfde generatie aan het roer. Het wijnbedrijf onderscheidt zich door duurzame wijnbouw, met wijngaarden verspreid over Sicilië, waaronder Marsala, Contessa Entellina, Pantelleria, Etna en Vittoria.

De naam “Donnafugata”, wat “vrouw op de vlucht” betekent, is geïnspireerd op de roman Il Gattopardo en verwijst naar een koningin die toevlucht zocht in het gebied waar nu de wijngaarden liggen. De flessen zijn heel herkenbaar aan artistieke en kleurrijke etiketten, die de Siciliaanse cultuur en kunst weerspiegelen.

De marketing van dit grote familiedomein is helemaal op orde, zegt Valerie vol bewondering. Er zijn veel instructieve films om informatie over te dragen. Interessant aan zo’n groot domein, is dat ze een heel brede range van wijnen brengen. Wijnen voor alledag én wijnen voor feestelijke momenten. Van een mousserende wijn tot dessertwijnen. We gaan ze proeven.

 

Mousserende wijn

BRUT 2019

Vrolijke mousserende wijn gemaakt van chardonnay en pinot noir. Levendig met frisse citruszuren.

 

 

 

 

 

 

Witte wijnen

PRIO 2023

Heel vriendelijke wijn met licht amandel, snoepjes, sappig en vriendelijk. Gemaakt van cattarato.

 

 

 

 

 

 

PASSIPERDUTI 2023

Wijn met meer body, licht mineraal, toffee, limoen, sappig. Gemaakt van grillo.

 

 

 

 

 

 

SUL VULCANO 2021 ETNA BIANCO

Gemaakt van carricante. Hartedief van Valerie. Voor deze wijnen komen we naar de sociëteit, zegt RobG. Prima wijn die voor mijn gevoel nogal vluchtig is. Willem Jan benoemt wierrook, hij ruikt staal (vulkanische grond).

 

 

 

 

 

CHIARANDÀ 2022

Gemaakt van chardonnay. Stevige wijn met expressieve rokerigheid, true to type chardonnay. Amandel, veel bitters. MartijnU waardeert de mooie balans, benoemt ananas en treft een vreemd soort scherpte in de wijn.

 

 

 

 

 

LIGHEA 2024

Gemaakt van de lokale druif zibbibo, ik vind het een fascinerende druivennaam. Klinkt toch spannender dan de moscato d’Alessandrië (andere naam voor dezelfde druif). Lichte kleur, heel geparfumeerd, bijna bedwelmend. Duidelijk muscat tonen, veel perzik. Je verwacht een zoete smaak, maar die smaak is droog met mineralen.

 

 

 

 

 

Rode wijnen

FLORAMUNDI 2022

Gemaakt van de lokale druiven nero dávola (60) en frappato (40). Licht rodbruine kleur, sappige fijne wijn met wat kersen en toffee. Toos benoemt fruitigheid en kruiden, maar ze heeft wat moeite met de scherpte bij het drinken. Willem Jan ruikt chocolade en proeft kersen: Mon Cherie. Wijn met de DOCG status.

 

 

 

 

 

SUL VULCANO 2020 ETNA ROSSO

Hartendief van Valerie. Van nerello mascalese. Licht bruine rand, mineralen in de geur en jawel: staal! Stevige wijn met body, bitters in de afdronk. Stevige wijn, zegt Toos, met goede zuren. Willem Jan benoemt de zwaveltonen en lijnzaadolie. Frithof bevalt het spel tussen fruit en bitters, het sappige fruit.

 

 

 

 

 

TANCREDI 2020

Dé wijn van de proeverij voor mij. Gemaakt van nero d’avola en cabernet sauvignon. Heel donker in kleur, zwoele geur met kers. Laten liggen, bekkentrekker, staat in mijn aantekeningen. RobG bevestigt: kindermoord. De wijn kreeg 14 maanden houtrijping. Just nuanceert dat de wijn nog moet liggen, nu al goed te genieten, zegt hij terwijl hij zwarte kers en bessen benoemt, een krentenstol en koffie. Zo, deze wijn is mondvullend, oordeelt Eric die ook een fond geur benoemt.

 

 

 

 

MILLE E UNA NOTTE 2020

Paradepaardje van Donnafugata. Gemaakt van nero d’avola, syrah en petit verdot. Wijn met veel karakter, ik vind de wijn wat ontoegeeflijk, charme missend, waardoor ik de voorkeur geef aan de vorige wijn. Deze wijn heeft ceder, kreupelhout en zuren pruim in geur. Eric denkt dat de smaakcomponenten in de wijn nog moeten integreren. Just benoemt pure chocolade en stooffruit, hij heeft wat moeite met de tannines. Claartje prijst de goede balans, fruitige aandronk, mineralen en eucalyptus. 12 maanden houtrijping op nieuwe barriques en twee jaar flesrijping voordat deze wijn op de markt komt.

 

 

 

 

Dessertwijn

BEN RYÉ 2022

Gemaakt van ingedroogde zibbibo druiven. Van Pantellaria. Werkelijk práchtige balans in deze dessertwijn, met abrikoos en perzik in de smaak. Krentjes. Via de passito methode gemaakt. Kostbaar.

 

Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar

Aloïs Lageder doorgeproefd, traditie en innovatie hand in hand
By in

Aloïs Lageder doorgeproefd, traditie en innovatie hand in hand

Liselotte Brouwers brengt het huis Aloïs Lageder op tafel, een huis in Alto Adige waar  traditie en innovatie hand in hand gaan. Het familiebedrijf produceert sinds 1823 hoogwaardige wijnen met nu een sterke focus op duurzaamheid, biodiversiteit en biodynamische wijnbouw. Gelegen in het hart van de Dolomieten combineert Aloïs Lageder het unieke alpine-mediterrane klimaat van Alto Adige met een diep respect voor de natuur.

Biodynamische wijnbouw, demeter-gecertificeerd

Het wijnbedrijf Alois Lageder is een pionier op het gebied van biodynamie in Italië. Het huis werkt uitsluitend met druiven uit biologische en biodynamische teelt, zowel van eigen wijngaarden als aangekochte druiven van partner bedrijven. Demeter gecertificeerd sinds 2004. Dit betekent dat ze werken volgens de principes van Rudolf Steiner, waarbij ze het wijngaard-ecosysteem als een levend geheel benaderen. Ze gebruiken natuurlijke preparaten in plaats van kunstmest of pesticiden. Diversiteit wordt bewust gestimuleerd door o.a. begrazing met koeien, het aanplanten van kruiden en bloemen, en samenwerking met lokale boeren. En ja, er wordt gewerkt met de stand van de maan en seizoenen.

Aloïs Lageder gaat verder dan biologisch. Flink gebruik van zonnepanelen en geothermie, hergebruik van water en compost. De tractoren in de wijngaarden rijden deels elektrisch of op biodiesel. In de kelder zien we traditie met moderne technieken. Dus grote houten foeders maar ook betonnen eieren. Er vinden experimenten plaats met inheemse gisten, schilweking, minimale interventie en langzame vinificatie. Sommige wijnen worden ongeklaard en ongefilterd gebotteld, wat bijdraagt aan hun levendigheid.

Serie 1

We proeven twee wijnen blind, die na het onthullen alle twee pinot grigio blijken te zijn. De eerste met rijping op roestvrijstaal, de tweede met ook wat houtrijping.

2023 Pinot grigio, Alto Adige
Aantrekkelijke wijn met goede balans en goede zuren, ik ruik buxus, brandnetel, kruiden. Lekker sappig. Ik prefereer deze boven de houtgerijpte wijn. Just benoemt mineralen, citrus en perzik. Vergist in RVS tanks, daarna 4 maanden opgevoed op eigen fijn bezinksel. Breed inzetbare wijn bij voorgerechten, patés en terrines, vis en schelpdieren, gevogelte, wit vlees en paddenstoelen.

2023 Pinot grigio, Porer, Alto Adige
Rokerig, een stinkertje in de geur, levendige en lenige wijn met goede structuur. Méér bitters, zegt MaartenD, boerser. Just determineert gele appel, munt, eucalyptus en sinaasappel. Spontane fermentatie, deels in grote vaten en deels in roestvrijstalen tanks. Rijping op de droesem, deels in grote vaten en deels in roestvrijstalen tanks (ongeveer 9 maanden). Ook geschikt voor terrines, koud vlees, alle soorten vis en zeevruchten, wit vlees en gevogelte.

Serie 2

We proeven twee wijnen blind, die blijken pinot bianco en een kruising van pinot bianco en riesling te zijn.

2023 Pinot bianco, Alto Adige
Lichtgeel, introverte geur, gele appels en later citrus tonen. Sappige zuren, goede balans en levendigheid. Drinkt lekker, zegt Willem Jan, die ‘vim’ determineert: citroen en kalk, ook wat meloen.  Fermentatie in roestvrijstalen tanks, vier maanden rijping op de droesem. Lekker bij asperges.

2022 Manzoni bianco Fórra, Alto Adige
Hartendief van Liselotte. De manzoni bianco is een kruising tussen riesling en pinot bianco. Hij staat bekend om zijn losse trossen en dikke schil, maar ook om zijn hogere zuurgraad en lagere suikergehalte. Bestendig tegen extreme weersomstandigheden. Mijn aantekeningen: neigend naar oud goud qua kleur, een beetje rokerig, toffee, een vollere structuur dan de pinot bianco, mondvullend en lekker, voor mij een irritant azijn-ig bittertje. Willem Jan kan dat amandelbittertje juist enorm waarderen, ananas en rijpe mango. Annemiek benoemt een kruidigheid en wat caramel in de neus. Gisting in grote vaten (10 dagen) en rijping op droesem gedurende 9 maanden.

Serie 3

Eén glas krijgt alle aandacht, blind geschonken.

2021 Gewürztraminer Am Sand, Alto Adige
Erg mooie wijn, kruidig, herkenbaar gewürztraminer. Strakke bitters, lekker bij Aziatisch eten staat in mijn aantekeningen. Fritjof is gecharmeerd van het ronde mondgevoel, mooie wijn, zegt hij, met een klein stinkertje, abirkoos, ananas en grapefruit. MaartenR benoemt gember. Berry is kritisch: hoog in alcohol en tikje log.

Serie 4

We proeven drie wijnen blind met een duidelijke opbouw, het blijkt na onthullen drie keer chardonnay te zijn.

2023 Chardonnay, Alto Adige
Ik ben vol lof voor deze basis chardonnay: rokerige geur, lekker, een beetje verfijnd zelfs. Sapige en verfrissende wijn met goede balans. Berry benoemt ‘Dubro’ citrus, hij zegt dat de wijn een tikje een dimensionaal is maar ook fluwelig. MaartenD benoemt honingmeloen en perzik.

2023 Chardonnay Gaun, Alto Adige
Dit is veel meer wijn: stinkertje en vuursteen, meer body, goede structuur, sappige wijn, lang nahangend. Heel fijn, zegt Berry, sappig en mooie mineraliteit, fijn houtgebruik. Gerard zegt dat deze wijn de mooiste balans heeft van de drie. Mooi houtgebruik én citrus. Spontane gisting met gedurende 9 maanden rijping op droesem, deels in grote vaten en deels op rvs.

2021 Chardonnay Löwengang
Hartendief van Liselotte. Dé wijn van de proeverij, wat mij betreft. De neus alleen al: een heel breed spectrum van geurimpressies, volle aandronk met een goede balans. Oeps, de slikfactor! Een mooie volle wijn, waarvan Berry de floraal minerale geur benoemt. Romig. Puur eiken (‘daar hou ik soms wel van’). Heeft wel nog enkele kelderjaren nodig, want nog wat hoekig. MaartenR noemt de wijn rijper dan de vorige, appel en amandel in de geur, houttonen en lange afdronk. Gerard prijst de prettige bitters. De wijn is gemaakt van wijnstokken tot 78 jaar oud. Grindachtige bodem met een hoog kalksteengehalte. Spontane gisting in barriques en ca 11 maanden rijping op de droesem. Prijzige wijn.

Serie 5

We proeven drie rode wijnen blind, die van verschillende druiven blijken te komen. Twee lichte en een wat zwaardere wijn.

2023 Vernatsch-Schiava, Alto Adige
Ik hou ervan om de positieve zaken in mijn proefnotities te benadrukken. Nou hier komt die: Jancis Robinson schrijft in haar standaardwerk Winegrapes vijf pagina’s over verschillende varianten schiava (terwijl er bijvoorbeeld maar twee pagina’s zijn over silvaner). Willem Jan was het aardigst over deze wijn: mocca en koffie. En om de trouwe lezers van onze website te laten weten dat wij een gezelschap zijn waar je een eigen mening mag geven: MaartenR nam het word mestboer in de mond, RobG benoemde riool, Eric noemde waterstof peroxide. Mijn aantekeningen in twee woorden: beetje vies.

2022 Pinot Noir Mimuèt, Alto Adige
Héél tof, vat MaartenR zijn ordeel over deze wijn samen. Fruitig. Eric is wat kritischer: niet lekker, stalig. Mijn aantekeningen: lichte kleur, oranjerood, expressieve geur met aardbei, lichte smaak en de geur vind ik mooier dan de smaak.

2020 Cabernet Riserva, Alto Adige
Gemaakt van cabernet sauvignon en cabernet franc. Een fijne rode afsluiter van deze proeverij. Helemaal níet mijn wijn, zegt MaartenR, helemaal boers. Eric benoemt stoffigheid. Mijn aantekeningen zijn louter positief: donkere kleur, kersen, nougat, sappige wijn met veel rondeur en structuur. Mooi.

Alto Adige is een regio met veel microklimaten. Aloïs Lageder werkt met eigen wijngaarden én meer dan 80 partnerboeren, die actieve begeleiding krijgen in biodynamische teelt. De hooggelegen percelen (tot 1000 m) zijn een waarborg voor frisse zuren, terwijl de kalkrijke, leisteen- of vulkanische bodems veel nuance geven aan de wijnen. Fijn om dit huis eens goed door te proeven.

 

Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar

By in

Drie-in-Een proeverij: “We hebben zo onze eigen manier om te laten zien dat we het niet weten in een blinde proeverij.”

Rob van Ginneken vult deze avond een op het laatste moment opengevallen plek in met zijn Drie-in-Een proeverij. De voorbereiding was al vergevorderd, ’s middags werden de laatste twee flessen nog snel erbij gehaald. Tot ons geluk met verrassende resultaten.

We beginnen klassiek met een klein huis.

Champagne Le Mesnil, Sublime 2015
De indrinker heeft veel fruit, vrolijke bitters en een mooie mousse die afhankelijk van het glas wat uitdooft of prima en fijnmazig blijft bubbelen. Belegen appels, meloen, mooie zuren en gist. Rob komt hier vaker. Dat begrijpen we.

 

Proeverij 1 Witte Mannen Van Middelbare Leeftijd

Waar je vroeger zonder gevaar beticht te worden van me too en masculien patserschap bij 3 in 1 nog mocht denken aan een welgevuld bubbelbad bij  Yab Yum, kiest Rob voor de aftrap van zijn proeverijtrio voor een 7x afgevinkt thema. ‘Wat middelbaar is?’ wordt gevraagd, dan kom je bij Rob op zo’n jaartje of 5. Zitten deze heren in een midlifecrisis? Welnee, middelbaar is het nieuwe jong. Maar dan gerijpt.

  

Tyrrell’s Wines, Vat 1 Hunter Valley Semillon 2010
Een Australische semillon die mocht blijven liggen. Heeft daardoor tonen van chardonnay gekregen. Wat steenfruit, citrus. In de neus stevig. Ceder, wat vuursteen/rokerigheid. Het fruit is wat gezakt, de belegenheid komt ervoor terug. Deze middelbare man is duidelijk wat in gewicht toegenomen.

Domaine Vacheron, Sancerre Les Romains 2018
Ik ruik en ruik nog eens. Boenwas en bloemen! Dat vertelt m’n neus. Lente! Geen buxus, geen kattepis. Middelbaar maakt atypisch zou de conclusie kunnen zijn. Ik vind deze sauvignon blanc mooi. Met z’n bitters, met graansmaken, met amandel. Met een vleugje tabak in de neus. Apart, deze middelbare.

Dirler-Cadé Vendange Tardive Lieu-dit Belzbrunnen 2014
Een huis waar we op wijnreis bij langs zijn geweest. Deze zoete riesling barst van de petrol. Geconfijt fruit, abrikoos. Zacht, een klein beetje citrus. Een mond vol. Een witte man van middelbare leeftijd kan ook klassiek zijn.

 

Proeverij 2 Bourgogne of Beaujolais?

De volgende mini proeverij zou eenvoudig moeten zijn. Proeven we een Beaujolais of hebben we een Bourgogne in het glas? Zoals het hoort was de hele wijnclub het volslagen eens. De helft vond een glas Beaujolais, de andere helft wist zeker met Bourgogne van doen te hebben. En dat niet één keer. Welnee, als we het consequent oneens zijn, dan proeven we vast constant. Dus bij elk van de drie glazen was de verdeling zo’n beetje half-half. Wij hebben zo onze eigen manier om te laten zien dat we het niet weten. Dat doen we ook door bij dit thema te discussiëren over achtereenvolgens fruit, tannines, munt, eucalyptus en koffie.

 

Château des Jacques, Moulin-à-Vent 2016
Dit is dus een Beaujolais mensen. Waarbij zeker bij deze producent zonder macération carbonique zijn flessen véél op Bourgogne gaan lijken. Het zogenaamde ‘morgonner’, de specifieke term voor het meer en meer Bourgognekenmerken krijgen van een Beaujolais gamay (m.n. uit het gebied Morgon). Die Fransen snappen dat we er soms naast zitten. We proeven en ruiken melkchocola, kers, wat aardsheid. Best zoet, voor de een is dat sappig, voor de ander weeïg. Daar komt toch het Beaujolaiskarakter meer naar voren.

Kreuzberg, Neuenahrer Sonnenberg Spätburgunder GG 2018
Een stiekemerd van onze proefgever. Stopt ie lukraak een Duitser in de serie. Vermomd als Bourgogne. We trappen er blind en met open ogen in. Zwarte bes, braam, chocola, wat koffie. Een framboosje erbij. Tja, dat maakt een Bourgogne. Of een Beaujolais, volgens de andere helft. Niemand die ook maar een moment dacht aan een Duitser. ‘Allo ‘allo was nog nooit zo onherkenbaar.

Voor mij, als liefhebber van wat stevigere wijnen, was deze spätburgunder de lekkerste van de serie. Volgens de fijnproevers waren de parels uit de Beaujolais te prefereren.

Château des Jacques, Morgon Côte de Py 2016
Daar is de Morgon. Een hele meneer. Met zwarte bes, chocola. Met tannines. Hoog op zuur. Met rood fruit. Een liefhebberswijn. Tot ons gekomen omdat Rob zo handig was geweest om de fles wijn van het niveau eronder lekker op te slobberen op een andere avond. Doet ie goed!

 

Proeverij 3   WK-wijnen

De laatste proeverij die we krijgen bestaat uit drie flessen die eerder op het WK blindproeven zijn langsgekomen. En aangezien we nog nooit Nederlands kampioen zijn geweest met een van onze teams, is dit as close as we can get. Wat de ambitie niet dooft, hoor. De smokings en galajurken hangen klaar.

  

Ramey Chardonnay Ritchie Vineyard 2018, Russian River (Wijn 5, WK 2022)
Een heerlijke dikkerd. Boter, room, zwoel. Tropisch fruit, honing. Ook wat anijzigs, een klein beetje limoen en wat vanille. Kweepeer, sinaasappel, amandel. Herkenbaar, klassiek. En moddervet. Of voluptueus wat veel prettiger klinkt. Het smaakt hetzelfde. Voor sommigen naar al snel genoeg. Voor anderen is zo’n stevigheid een mooie reden om de tanden erin te zettenen niet meer los te laten. Ik hoor bij de laatste categorie.

Chateau Musar 2017, Bekaa Valley (wijn 6, WK 2019)
Verplichte kost voor WK oefenaars. Deze wijn uit Libanon stond daar opgesteld in 2018 en in 2020. Musar is een van de bekendste huizen. Veel proevers denken een Italiaan in het glas te hebben.  Logisch ook dat we dit jaar teams in de voorronde voor het NK hebben. Een lesje bescheidenheid komt niet ongelegen bij onze club. Was het de zwarte bes? De gloed in het glas? De pruimen erbij? De mooie knisperende tannines? Het zoetje met wat chocola en drop? Het randje koffie? Welnee, we waren het zelf en we zaten ernaast. Dat maakt ‘m niet minder lekker trouwens. Doe nog maar een proefglas! Nog niet eens zo oud nu al volop het drinken waard.

Zeni Amarone della Valopolicella Classico 2020 (2 Amarones in 2018 en 2020)
De laatste fles is niet van het WK huis dat zijn Amarone terugzag op het WK 2020. Maar ja, Amarone is in de basis zo typisch dat het precieze huis niet het verschil gaat maken. Een klassieke uitsmijter. Stooffruit, rood fruit, dikke wijn. Hout, wat toast (eventueel licht verbrand), bietjes en koffie. Hoestdrank en wel een hele mooie. Zo wil je een WK beleven.

 

Rob, bedankt voor 3x afwisselend plezier van hoge kwaliteit!

Proefnotities en verslag Just Krijn

 

Gerijpte Piëmontese wijnen
By in

Gerijpte Piëmontese wijnen

…. en vooral van top-producent Aldo Conterno proeven we vanavond. ‘No one is more popular with fellow Langhe producers than this affable, ever-helpful gentleman; the younger set refer to him reverentially as “my inspiration” or “like a second father”’ (Nicolas Belfrage MW in in “Barolo to Valpolicella – The Wines of Northern Italy). 4 Jaargangen maar liefst proeven we Aldo’s op eiken gelagerde Tre Pile Barbera, de witte Bussiador Chardonny, geinspireerd op Californische voorbeelden, en een van zijn Barolo’s. Aldo brak jaren geleden met zijn broer die het übertraditionele Giacomo Conterno voortzette, maar stichtte daarmee niet perse een modernista-huis. Hij behandelt of in ieder geval behandelde ooit volgens Rob vaten met loog, om de houtsmaak er it te spoelen; hout dat overigens in de Il Favot (we proeven daar 3 jaargangen van), nebbiolo van jonge aanplant, nog wel aanwezig is. Maar dat is dan volgens Belfrage (wel inmiddels een oude bron, uit 2004) ook meer een wijn van de zonen Franco, Stefano en Giacomo.

Eerst twee keer wit dus, een soort dubbele indrinker op een avond waarop de nadruk toch echt op rood ligt. Wel al uit 2015, het thema Gerijpte Piëmonte indachtig. De Arneis van Matteo Correggia, ‘La Val dei Preti’ uit Roero (lichtere zandgronden hier, ten noorden van de Tanaro) bevalt prima, licht goudkleurig (ook stro wordt genoemd), wat rokerig en mineraal, een soepele aanzet, mooie balans, lastig om specifiek fruit te benoemen. De Bussiado die er op volgt, van Aldo Conterno dus, is iets geler, heeft een klein stinkertje, maar verder een bescheiden neus, een licht zoetje, wel veel fruitiger in de mond, met een vanilleafdronk. Favoriet van velen, ik geef zelf de voorkeur aan de wat klassiekere, minder nieuwe wereld-achtige Roero.

Een verticaal van 4 keer Barbera, de Conca Tre Pile van Aldo Conterno, uit respectievelijk de jaren 2012, 2014, 2015 en 2016. Er is veel discussie over wat nu de lekkerste wijn is. De 2012 en de 2014 doen hierin minder mee: de 2012, met wat rood fruit, lijm, behoorlijke bitters en zuren in de afdronk, maar in mijn boekje wel “met mooie tertiaire tonen”, vindt weinig fans. De 2014, een nat en dus moeilijk jaar volgens Rob, is redelijk vergelijkbaar. Peter noemt chocolade, espresso, ik proef wat stal en een vleug vanille, “knappe verfijning voor ’n slecht jaar” zegt iemand. Veel proevers vinden de 2015 – een jaar met Afrikaanse warmte in de zomer – Peter spreekt over ver ontwikkeld, oxytonen en bouillon, maar toch ook over framboos. Velen prefereren de 2016. Noel zegt zelfs blij te zijn dat deze in de serie zit, anders had zijn geloof in het ouderingspotentieel van Barbera wel een behoorlijke deuk opgelopen. Rob zelf heeft het over perfectie, met sinaasappelschil en chocolade. Mijn buren en ik nemen het op voor de 2015. Zeker, de 2016 vindt wellicht een mooie balans tussen frisheid en rijpheid, en toont “alles wat ’n jonge Barbera kenmerkt” (Willem-Jan), maar de ’15 doet het toch echt niet slecht als redelijk complexe charmeur.

Drie keer Il Favot volgt, Langhe Nebbiolo uit de jaren 2013, 2015 en 2016. Vers van de pers, Lars Daniels in Perswijnmei/juni 2023, over de smaak van nebbiolowijnen: “de floraal-aarde geur, vaak wat vluchtig en met wat beperkte fruitigheid, is typerend en kan heel complex worden. De smaak is strak, door flinke tannine, goede zuren, beperkte kleur (sic!) en genoeg alcohol … Rijping is nodig om de smaak te verzachten.” De oudste Favot heeft een hele mooie neus van framboos en rozebottel. Eric proeft inkt, peper, cassis, hij plakt, heeft zuren en kersen, is fris en lang. “Zonverbrand” aldus Gerard. De 2015 is vrij gesloten, wel soepel, met toch ook wat tannines op ’t eind. Boter en kaneel, met een “diepe” geur, dixit Eric, iets van brandewijn en weer kers. Een complexe wijn, valt Gerard hem bij. De 2016 heeft maar liefst 15,5% duidelijk aanwezige alcohol, is wel sappig, geeft Eric een “oude kruidenpotjes”-associatie. Is 2015 een te warm jaar? Valerie zegt de typische structuur (zuren, tannines) van Nebbiolo wat te missen in deze serie; Berry voorspelt in ieder geval geen 2015 te gaan kopen; wat klopt, want die zijn al lang en breed uitverkocht!

The Main Event dan: een Barbaresco van Albino Rocca uit 2009 (Ronchi); de Cicala (onderdeel van de grote Bussia wijngaard,en daarmee een Barolo) van Aldo Conterno (ook 2009) en uit 2008 een redelijk vermoeide Barolo Ravera van Elvio Cogno. Dat laatste was voorafgaand aan de serie al een beetje voorspeld door Rob: deze producent is er ook niet per se op uit om wijnen voor de long haul te maken. Valerie komt nu volop aan haar trekken: geen gebrek aan tannines in deze serie! Vooral de Cicala heeft er nogal wat. Dit deel van Bussia heeft net als dorpen in het oosten van de appellatie (Serralunga, Monforte) meer leem in de bodem, en dat levert zware jongens op die tijd nodig hebben. De peperkoek en het “prachtig!” van Valerie kunnen mij toch niet overtuigen. Haagse hopjes maar dan zonder het zoet (koffie?), en heel drogend, deze wijn, vanaf mid-palate tot ver in de afdronk. “Moet je iets bij eten,” roept dan altijd wel iemand, en inderdaad. Toch verrassend: de tijd van Barolo’s die tientallen jaren moesten ouderen, ligt al enige tijd achter ons, en Aldo maakt toch andere wijnen dan zijn broer, waarvan de hogere cuvees als de Monfortino wel 30 jaar nemen om op dronk te komen (Cernilli en Sabellico, The New Italy, a complete guide to contemporary Italian wine). De Ronchi is voor mij en Peter dan ook het mooiste: ingetogen elegant, nog steeds stevige tannines maar ze storen niet; lavas, munt en redelijk wat fruit voegt Willem-Jan nog toe. Over prijzen hebben we het niet uitgebreid, vanavond, maar volgens het onvolprezen internet kun je voor wat een fles Cicala 2009 kost(te) toch zo’n 2, 3 Ronchi’s uit dat jaar inslaan*.

Een lesje in ouderingspotentieel? Zeker, maar toch vooral ook opnieuw een herinnering aan het feit dat proeven een behoorlijk subjectief fenomeen is. Dank Rob voor het delen van jouw passie, kennis en uiteraard wijnen!

* Volgens vivino. ChatGPT bleek weer eens erg grappig uit de hoek te komen: “… if we assume that the 2009 Aldo Conterno Barolo Cicala and the 2009 Albino Rocca Barbaresco Ronchi are similarly priced, then the cost of the Aldo Conterno Barolo Cicala would be around the same as the Albino Rocca Barbaresco Ronchi. However, if the Aldo Conterno Barolo Cicala is more expensive, then it would be a multiple of the price of the Albino Rocca Barbaresco Ronchi.”

De kleine Blauwe: Primitivo en Plavac Mali én Zinfandel
By in

De kleine Blauwe: Primitivo en Plavac Mali én Zinfandel

Mijn thema is de kleine Blauwe, zei Annemiek. Gelukkig kregen we nog enige verduidelijking. Bij een blindproeverij zien we pas achteraf op papier hoe ingenieus de line up is. Annemiek Vermeijlen zette steeds een wijn van plavac mali (Kroatië) naast primitivo (Italië) naast zinfandel (Frankrijk en US). Drie landen, drie druiven waarvan lang is gedacht dat ze precies dezelfde zijn. Jancis Robinson is de autoriteit (kijk op de pagina van het dikke standaardwerk Wine Grapes) die vaststelt dat de Plavac Mali weliswaar genetisch dicht tegen Zinfandel aanligt, maar toch nét even anders is. De twaalf regels die ze daarover schrijft, doen je duizelen van de moeilijke namen. Dus laten we snel gaan proeven.

Van: Wine Grapes: A complete Complete guide to 1368 wine varieties, including thier origings and flavours. Door: Jancis Robinson, Julia harding, José Vouillamoz.
De genetische bestemming van palvac mali door Jancis Robinson


De Kroatische indrinker om onze mond te verfrissen, Kabola Re Brut, gemaakt van chardonnay, istrarska malvazija en pinot sivi, is een bubbel gemaakt volgens de methode traditonelle. Een biowijn met een kek etiket. Levendige smaak, licht brioche en verfrissend.


Helaas was de oudste plavac mali te oud. Ik hoor proevers vol vervoering de gerijpte geur roemen. Ik lees in mijn aantekeningen: sigarenkistje, tabak en turf. De smaak is écht te oud en mist alle spanning. Mijn waardering voor de niet houtgerijpte wijn, ook nog de minste kostbare die deze proeverij op tafel staat, is hoger dan voor dehoutgerijpte.

Plavca Skaramuca 2020, Kroatië (blauw etiket)
Heel lichte en transparante kleur. Kers en braam in de geur, ik ruik later ook een ijzertoon, Maarten wat paddestoelen. Pittige smaak, relatief ontoegeeflijk, met vluchtige afdronk.
Álle primitivo’s scoorde ik hoger dan de zinfandel.

Cubardi Primitivo Salento 2020, Schola Sarmenti
Wijn uit Puglia. Van 65 jaar oude stokken. Dit is een crowd pleaser, zegt een proever die het kan weten. Een hardloper die met doosjes tegelijk wordt verkocht. Een wijn met veel getoast hout, aldus Eric. Een donkere kleur met roodbruine rand. Wat gesloten geur met kers. Ik ruik ook een licht chemische toets, rubber. Later toffee. De smaak is straf, plakt aan de tanden met een dominant bittertje. Een wijn voor één glas.

Masseria Li Veli Salento 2021 Orion primitivo
Een heerlijke geur, kreupelhout, toffee en licht framboos. Fluwelige toets in de smaak, veel rondeur, hap sap. Zin de volgende slok.

Due Palme 2018 San Gaetano primitivo di Maduria, Riserva
Voor mij dé wijn van de proeverij. Mooie geur van kers, fluwelige aandronk, geconcentreerde smaak met veel rondeur en een rijke afdronk. Aangename wijn.
Veel van deze wijnen staan in de wijnarrangementen van restaurants, ze bieden veel waar voor hun geld. Één glas is heerlijk, vaak is de wijn te eenduidig om een hele fles met plezier te drinken.

Domaine d’Arjolle 2018 Z de Arjolle, vin de france
Leuk, leuk, leuk, zinfandel uit Frankrijk. Donkere kleur met Italiaanse dakpannenrand. Geur waarin veel is te ontdekken: Eric ruikt brocolli, caramel en fudge. Ikzelf morellenkersen en pruim. De smaak mist wat charme, de wijn proeft straf, plakt aan de tanden en is wat ontoegeeflijk. Onmiskenbaar een eetwijn.

Boneshaker Old Vine zinfandel 2018 Hahn
Hartendief van Annemiek. Heel donkere wijn met bruine rand. Pruim en kreupelhout in de geur. Ook hier noteer ik weer ‘ontoegeeflijk’. Tandplak. Lang nahangend.

Uitermate goed opgezette proeverij, dank Annemiek.

Peter van den Besselaar

2023 placemat kleine blauwe druif

wijnlijst kleine blauwe proeverij