Tag: Spanje

Kelderopruiming leidt tot dieper besef van oplegwijnen
By in

Kelderopruiming leidt tot dieper besef van oplegwijnen

Geniet, geniet, geniet! En stel genieten niet uit! Dat is de boodschap die ik meeneem uit de kelderopruimingsproeverij van Just Krijn. De proeverij die leidt tot een dieper besef van
oplegwijnen. Trek mooie wijnen op tijd open! Een oplegwijn of bewaarwijn is een wijn die specifiek geschikt is om enkele jaren tot decennia in een kelder of klimaatkast te bewaren. Het doel van opleggen is om de wijn te laten rijpen totdat deze op dronk is – altijd mooier en completer dan in de jaren daarvoor. Just selecteerde wijnen uit de jaren 2002 tot 2009 voor deze proeverij. Als ik de balans opmaak, waren zes wijnen te oud en vermoeid, twee wijnen gerijpt maar met beperkt potentieel, en drie wijnen zeer de moeite waard, de echte oplegwijnen.
Hoe zit dat ? Van alle wijnen die worden gemaakt zijn negen van de tien flessen bedoeld om direct te drinken. Stel dus het genieten niet uit! Het is jammer als we wijnen te lang bewaren. Naar schatting wordt 1 tot 5% van alle geproduceerde wijnen beter bij rijping. De wijnen die 10 jaar of langer bewaard kunnen worden, zeg maar de wijnhemel, dat is 1 op de 100 flessen.

Alle wijnen van deze avond werden open geproefd.

Te oud en vermoeid

2005 Domaine René Monnier Chardonnay Bourgogne Frankrijk

Geen fruit meer te proeven, zeggen Eric en Toos. Snel weg, aldus Eric. Oxidatief en kort staat in mijn aantekeningen, Heeft betere tijden gekend, nog wat paddenstoelen, bitters overheersen. Doet mij denken aan sommige chardonnay-wijnen uit de Jura. En laat Just daar nou net liefhebber van zijn. Ook Gerard is positief, hij zou de wijn niet uitspuwen.

2009 Domaine Saint-Apollinaire Vieilles Vignes Côtes du Rhône Villages Frankrijk

De wijnbouwer geeft een bewaartermijn aan van drie jaar. “Ik wil eens zien of dat te stretchen is”, zei Just. Niet dus. Een warme en kruidige geur, zet mij op het verkeerde been. De smaak  is onaangenaam met te straffe afbraakbitters.

2009 Emeraude Vinsobres Côtes du Rhône  Frankrijk

Het historische Vinsobres verkreeg in 2006 haar Cru-status. Een rode Vinsobres dient een assemblage te zijn van minimaal 50% grenache noir en sinds 2015 minimaal 25% syrah en/of mourvèdre. Stoffige neus met morelkers. Zachte aandronk, wat romigheid. Aardig, maar heeft ingeleverd op vitaliteit.

2009 Domaine La Monardiere Vacqueyras Vieilles Vignes Côtes du Rhône Frankrijk

70% grenache, 15% syrah and 15% mourvèdre.  “Terrific fruit”, schrijft Robert Parker in 2011, met de suggestie om deze wijn de komende acht jaar te drinken. Deze wijn leeft dus zeven jaar in extra tijd. De mooiste neus van de Rhône: kreupelhout, stallucht en warme stenen. Het karakter proef je nog. Fritjof zegt weinig fruit, eerder drinken en Toos droge tannines.

2002 Château Siran Margaux Frankrijk

Al 160 jaar in de Miailhe-familie. De 2019 stond twee weken geleden op tafel en werd gezien als kindermoord, want nog helemaal dicht. Milde commentaren bij deze vermoeide wijn, want de meeste elementen houden stand, zei Valerie. Bijvoorbeeld de geparfumeerde neus. Klassiek, staat in mijn aantekeningen: leer, vanille en kreupelhout. Zachte aandronk zonder fruit, kortaf in de finale met afbraakbitters. Annemiek determineert munt en wat zure, zwarte kers. Hier moet je echt wat bij eten, is haar conclusie.

Gerijpt met beperkt potentieel

2009 Cantina Tollo Cagiòlo Riserva Montepulciano Abruzzo Italië

Deze 2009 werd in 2013 gewaardeerd met Tre Bicchieri Gambero Rosso, dus top. Zo’n 700 producenten leveren hun druiven aan deze coöperatie. Stoffige neus, zegt Liselotte, moeilijk om te proeven, gestoofde pruim, zit op het randje. Eric vindt dit een fijne wijn: ruikt naar karamel, mooie neus, diksap, heel rond. Behalve de bijna zwarte kleur determineer ik karamel en mokka in de smaak. Volle smaak, nauwelijks tannines, milde zuren. Op zich niks mis mee, maar die 17 jaar in de kelder, is dat nou de moeite waard geweest?

2009 Guiseppe Camapagnola Amarone di Valpolicella Italië

Een van de allerallerbeste Amarone-jaren. Valerie is enthousiast, ze proeft complexiteit, dadels, vijg, kruidnagel, gember met als conclusie: heel gaaf. Annemiek valt bij: zoethout, vol fruit, alles zit erin. Daar staan andere meningen tegenover. Liselotte vindt de wijn weinig genereus. Eric benoemt schoenpoets en donkere karamel, met als conclusie: mwah. Berry: zoet, zoet, krentjes, niet lekker. Ik vind de wijn zelf nogal vluchtig, mist wat body en ruggengraat.

De wijnhemel: de moeite van het rijpen waard

2004 Akutain Rioja Gran Reserva Spanje

Tweeëntwintig jaar oude droomwijn. Van 93% tempranillo, 5% garnacha, 2% viura. Van kalkhoudende kleigrond. Bodega Akutain heeft 6,5 hectare wijngaarden vlak bij Haro. Ambachtelijk gemaakt: oogst met de hand, fermentatie met natuurlijke gisten, rijping op oud eiken vaten, alcohol 12.5 tot 13%. 28 maanden rijping in gebruikte Amerikaans eiken vaten, gebotteld zonder filtering, daarna nog tenminste 30 maanden flesrijping. Akutain maakt maar twee à drie Gran Reserva’s per decennium. Fijne wijn, oordeelt Berry, kers, leer, cederhout. Ik schreef aanvankelijk nog wat gereserveerd: donkere kleur, vijg en vanille, veel karakter en klassiek, mist wat charme. Maar och … deze wijn – direct geopend voor het proeven – blijft zich in het glas ontwikkelen. Schotse pijptabak en pruim. De wijn uit dit mooie Rioja-jaar drinken we nu op de top. Interessant detail: de bodega zelf adviseert 15 tot 20 jaar toekomst.

2009 La Guinardena Priorat Spanje

Zestien jaar oud hartendiefje van Just. Van garnacha-druiven van de La Guinardena-wijngaard, 2 hectares groot. 12 maanden in 2-3 jaar oude Franse eikenhouten vaten gerijpt. Kleine productie. Fritjof is kritisch op het alcoholpercentage. Berry prijst de zoete aanzet, frisheid en kersen. Mijn aantekeningen zijn louter positief: toffee, karamel en mokka in geur. Aangenaam elegante wijn, sappig en compleet. Veel rondeur. Valerie vindt de wijn helemaal geweldig: subtiel, mooi geïntegreerd, anijskruiden, dadel en zwarte chocolade.

2009 Dominio del Bendito El Titan del Bendito Castilla y León Spanje

Zestien jaar oud hartendiefje van Just. Gemaakt van tinta de toro, vijftig jaar oude stokken, 14 maanden gerijpt op eiken vaten. Heel mooi, zegt Berry, een krachtige dikke wijn, blockbuster. Gekookte zwarte kers en veel aarde, aldus Valerie. Donkere, bijna zwarte kleur. Een rijke, chique geur van sigarenkistjes. Heel veel rondeur, een dikke wijn, heel karaktervol.

Bij deze drie wijnen zie je dat bewaren beslist zin heeft, dat het de wijn echt mooier maakt.

Verslag Peter van den Besselaar

Bijzondere Spaanse wijnen
By in

Bijzondere Spaanse wijnen

Spanje staat voor de uitdaging van de klimaatveranderingen, beoordelen welke druiven passen bij de opwarming, andere manieren om te gaan snoeien en ervaring opdoen met wijngaarden op grotere hoogte. Fritjof Berenbak is goed thuis in- en heeft liefde voor Spaanse wijnen. Bijzondere Spaanse wijnen is zijn thema van de proeverij. Wij proeven kriskras door het land – open wijnen, niet geblindeerd. Er is dus invloed van de naam, het gebied, de reputatie op ons brein en onze waardering. Confirmation bias bijvoorbeeld, als je weet dat je de icoonwijn Clos Magador proeft, dan geef je een hogere beoordeling. Of juist een lagere beoordeling met de wetenschap dat je een supermarktwijn drinkt. Fritjof weet “dat Spanjaarden wijn drinken tot tien euro, dus alles daarboven is vooral exportgericht.” Daarmee gaan we aan de slag!

Indrinker

2016 Gramona Lustros III Grand Reserva Brut Nature

Gramona is gespecialiseerd in lang rijpende wijnen. Lustros III is een goed voorbeeld, de wijn heeft 80 maanden gerijpt op zijn lie, dosage 3 gram. Druiven zijn xarel-lo 64%, macabeu 36%. Xarel-lo geeft structuur, zuren en bewaarpotentieel, waar macabeu zorgt voor een aromatische lift. Biodynamisch.
Gramona is een van de oprichters van Corpinnat. Dit is een fraaie wijn, heel fris met tonen van citrus en galia meloen, heel vrolijke geur. Mooie zuren en een goede structuur. Claartje benoemt gist en brioche. Grote klasse.

Serie 1 Witte wijnen

2023 Granbazán Albariño Ambar, Rias Baixas


Liselotte benoemt perzik en wit fruit. Ik ruik meloen en proef een elegante, frisse en aangename wijn. Mooi herkenbaar etiket. De wijngaarden liggen vlakbij de Atlantische Oceaan op veelal granietbodems. Van geselecteerde clonen albariño die kleine geconcentreerde bessen leveren. De wijn onderscheidt zich van de frisse stijl Albariño en heeft meer gastronomisch potentieel.

2020 Ultreia La Claudina, Godello, Bierzo


Ultreia = de Latijnse groet van de pelgrims op weg naar Santiago de Compostella en betekent “vervolg uw weg”. Deze witte wijn is gemaakt met schilcontact. Raúl Pérez is een van de bekendste wijnmakers van Spanje, die ook gevraagd wordt voor advies in tal van landen. Eric noemt de wijn interessant, in dit geval een eufemisme, want hij heeft geen waardering voor de verbrande rubbersmaak. Mijn aantekeningen: enorme houtbak, vette wijn, mooie zuren. Ik vind de wijn uitermate plezierig en een van de sterren van de proeverij. Dit is een single vineyard wijn waar jaarlijks 1500 flessen van worden gemaakt. De wijngaard ligt op 500 meter hoogte. Deze wijn heeft 11 maanden vatrijping op eiken gehad.

Serie 2 Witte wijnen

2023 Planetes, Carinyena Blanca, Priorat, Nin I Ortez


MaartenD benoemt bloemigheid en appelcider. Mooie elegante en liefelijke wijn, introverte geur, licht amandel, zachte aandronk. Wijngaard gelegen op 500 meter hoogte, oude stokken.  ‘s Middags verkoelende wind vanaf de Middellandse zee. Gemaakt van carinyena blanca druiven die een lang groeiseizoen nodig hebben.

2020 Monticara, Malaga


MaartenD is geen liefhebber van deze oude stijl droge Moscatel: haribo-perzik in de geur, Maarten proeft toch zoet. MartijnG noemt het daarentegen een lekker glas: dikke zuren, niet scherp. Mijn aantekeningen: heerlijk geurig, licht muscat, rondeur en sap, goede balans. Van deze wijn worden 2000 flessen gemaakt van een oude wijngaard (aangelegd in 1932) op 800 meter hoogte. Moscatel-druiven, gisting op Frans eiken van 600 liter, rijping op de lie met battonage. Dit is een van de weinige Moscatels die op hout zijn gerijpt. Heel lage opbrengst van 10 hl/ha.

Serie 3 Witte wijn

2024 Ponce de Albayda, Rioja


Jammer dat Fritjof zó snel zei dat de wijn uit de supermarkt komt, voor een luttel bedrag. Ik waardeerde de wijn hoog: amandel in de geur, héél zuiver, elegantie, hoge zuren en prominente bitters. Tempranillo blanco is in 1988 ontdekt als spontane mutatie van de bekende tempranillo-druif.

Serie 4 Lichte rode wijnen

2022 Gorgolassa, Mallorca


De lokale druif gorgolassa was bijna verdwenen. Herontdekt in 2011. Deze wijn wordt alleen in goede jaren gemaakt. Biodynamische wijnbouw van Bárbara Mesquido Mora. Dit is het type wijn dat bij onze proevers niet veel waardering krijgt. Lichte kleur, vrolijke framboos in de geur, echt een spring in ‘t veld, heeft meer body dan je op grond van kleur en geur zou  verwachten.

2019 Gorvia, Monterei (Galicië)


Licht gestoofd fruit, zegt RobK, amandelspijs en wat drogende tannines. Mijn aantekeningen: geen allemansvriend, kardinaalrode kleur met gestoofde morelkers, nog streng voor een zeven jaar oude wijn, karaktervol. Single vineyard, zuidelijke expositie. 95% mencia, 4% bastardo (voor zijn hoge zuren) en 1% caino redondo (voor zijn kruidigheid). Wijnmaker is Jose Luis Mateo, een bescheiden man. Hier zijn maar 1998 flessen van gemaakt. Na vergisting heeft deze wijn nog 9 maanden schilcontact met als doel om de textuur te verbeteren.

Serie 5 Rode wijnen

2022 PSI, Ribera del Duero


90% tinto fino (tempranillo) en 10% garnacha. Gemaakt door de Deense oenoloog Peter Sisseck, bekend van de cultwijnen Pingus en Flor de Pingus. De wijn is genoemd naar zijn maker.
PSI = Peter SIsseck. 18 maanden rijping op groot, oud Frans eiken, gemaakt van 30-70 jaar oude stokken en middels zachte extractie. Annemiek benoemt dat neus en smaak overeen komen, gestoofd fruit, drop en laurier, droge smaak. Mijn aantekeningen: klassieke wijn, streng, nu nog te jong. Diepdonkere kleur, ondoorzichtig. Rijke geur, peperig, framboos ook, volle aandronk, mooie wijn.

2021 Clos Mogador, Priorat


De iconische wijnmaker René Barbier maakte Clos Mogador van 45% garnacha, 29% carinena, 16% syrah en 10% cabernet sauvignon. De druiven worden verspreid over 2 maanden geplukt, op het voor de druif beste moment. Slechts de helft van het sap wordt gebruikt. Natuurlijke vergisting met 30% van de steeltjes. Vergisting tussen de 35-65 dagen afhankelijk van de druivenrassen. 18 maanden rijping op groot hout. Kardinaalrood, kreupelhout en oud hout – wat mij betreft iets overheersend, weinig fruit, terroirexpressie. Kindermoord!, zegt Berry met zijn kenmerkende duidelijkheid. Allebei de wijnen. Annemiek benoemt gestoofd fruit, kruidigheid van kaneel en laurier, half drogend, mag nog liggen.

Uitdrinker

2017 Oremus Tokaji Aszú 3 Puttonyos


Hongaars? Ja, maar van Spaanse eigenaar Vega Sicilia. Goede keuze van Fritjof. Van furmint. Ik hoor een kniesoorderig ‘zou wat meer zuren mogen hebben’. Maar mijn aantekeningen zijn louter positief: enorm veel perzik, goede balans en deels botytris. Kati is zelfs in de zevende hemel: kweepeer, rozijnen, mooi zuurtje (!) en balans. Wat de auteur van dit verslag dan niet snapt: Kati spuwt het uit. Ze legt uit: Dry January. Ach ja. Stoer. Ik zou liever slikken en DJ in februari een dag verlengen. Voor deze prachtwijn.

Dank Fritjof!

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Witte Rioja, karaktervolle wijnen met bewaarpotentieel
By in

Witte Rioja, karaktervolle wijnen met bewaarpotentieel

Eric Hoepelman brengt witte Rioja op tafel. Met druiven als viura (ook bekend als macabeo), malvasia en garnacha blanca maken kwaliteitsbewuste producenten prachtige witte wijnen. Door de koude nachten blijven frisheid en zuurgraad in de wijn behouden. De karaktervolle wijnen met bewaarpotentieel zijn heel bijzonder, echt een ‘acquired taste’.

Berry zegt dat hij zich niet kan herinneren dat er ooit een witte Rioja-proeverij is gehouden in de 21 jaar dat hij lid is van de Brabantse Wijnsociëteit. Dat Eric een thema weet te vinden dat nog niet eerder was uitgevoerd, is op zijn zachtst gezegd bijzonder!

Over het bewaarpotentieel van witte Rioja kwamen wij op bijzondere wijze veel te weten. Lees maar mee.

Serie 1

Conde Valdemar – FINCA ALTO CANTABRIA 2017 De eerste mousserende wijn uit de regio met de nieuwe Viñedo Singular-certificering, die aangeeft dat de wijn afkomstig is van één specifieke wijngaard. Hoewel Kees geen grote ‘bubbel-fan’ is, ontdekt hij wel gist en kruiden in de neus, en mooie zuren in de smaak. Hij vindt het een fijn glas. Kati vult aan dat het voor haar een mooi aperitief is. Al met al een mooi, levendig glas. De zilte ondertoon, typisch voor deze witte bodems, versterkt de frisheid, ondanks 40 maanden flesrijping.

 

 

 

 

 

Serie 2

RODA I Blanco 2021 De eerste witte wijn van Bodegas RODA, ontstaan na jaren van testen en proeven. In de heuvelachtige omgeving van Haro liggen kleine wijngaarden op winderige hellingen. De bovenste delen van deze hellingen, sterk geërodeerd door eeuwenlange bewerking, zijn arm en minder geschikt voor Tempranillo. Vroeger werden hier witte druivenrassen aangeplant, die krachtiger en productiever zijn.

Viura vormt de basis voor deze wijn, aangevuld met kleine hoeveelheden garnacha blanca en malvasía de Rioja. Mogelijk doordat dezelfde druif is gebruikt, ontdekt Toos overeenkomsten met het eerste glas. Ze omschrijft walnoot, mineraliteit en citrus. Eric vindt het een prettig glas met mooie zuren; mede daardoor is het een van zijn lievelingetjes.

 

 

Finca ALLENDE 2020 Deze goudgele Rioja wordt gemaakt van 95% viura en is aangevuld met 5% malvasía. De druiven worden in 48 uur zacht geperst, en daarna vindt de vergisting in 28 dagen plaats bij 20 graden. Vervolgens gaat de wijn 14 maanden op Frans eiken. De wijn heeft minder zuren dan het vorige glas. MartijnU merkt op dat het karakter, met name door de bitters, lijkt op dat van het vorige glas.

 

 

 

 

 

 

Rioja Vega 2020 Deze wijn is gemaakt van 100% tempranillo blanco. De vergisting vond plaats gedurende 30 dagen in Franse en Hongaarse eikenhouten vaten. Aansluitend rijpte de wijn 6 maanden op de lies (de fijne gistcellen), wat bijdraagt aan structuur en complexiteit. Daarna volgde een traditionele rijping van 12 maanden in Franse eiken vaten. Van deze wijn zijn in totaal 1.248 genummerde flessen geproduceerd. Wij proefden deze avond fles 581. Toos omschrijft meer houttonen dan glas 1 en vindt de wijn licht oxidatief, maar ervaart dat zeker niet als storend. Door het houtgebruik heeft de wijn lichte tannines, merkt Fritjof op. Ondanks dat deze wijn van een andere druif gemaakt is, komen de zuren en de bitters uit de vorige glazen hierin terug. De wijn wordt hierdoor dynamisch en eigenzinnig.

 

 

 

Serie 3

Een bijzondere wijn

Eric stelt maar één vraag bij deze wijn: ‘Hoe oud denken jullie dat deze wijn is?’  In het glas hebben we een okergele wijn die duidelijk ontwikkeld is. In de neus: overrijp fruit, abrikoos en ook iets mufs. Dan proeven we…
Appels, appelsap, noottonen, abrikozencompote, en tot slot vult Valerie aan met pepermunt.

De leeftijd vinden we lastig te bepalen. Leeftijden tussen de 15 en 30 jaar oud worden genoemd door verschillende proevers.

Eric verlost ons: we proeven een witte Rioja uit 1931. Er is wat ongeloof te horen bij de proevers. Eric vindt het zelf een interessant glas; hij staat nog. Hij geeft ruiterlijk toe dat hij het niet direct lekker vindt, maar wel ontzettend bijzonder.

De wijn werd in 2015 gekocht van een gepensioneerde wijndistributeur in Haro, La Rioja.  Tot op heden is hij bewaard in een privékelder onder uitzonderlijke omstandigheden. Volledig gerijpt en daarom nu goed te drinken — of voor de komende 20-25 jaar nog geschikt om te bewaren.

Een van de zeldzaamste witte wijnen en jaargangen die ooit zijn geproduceerd in Rioja. Het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) en de naoorlogse situatie stopten het bottelen. De wijn werd destijds niet gebotteld vanwege de ernstige financiële moeilijkheden waarmee de wijnmakerij in de naoorlogse periode kampte. De hele jaargang bleef nog 15 jaar in een oude houten kuip. In 1946 werd de wijn geheveld en gebotteld door de voormalige Bodegas del Romeral, in het dorp Fuenmayor. Die flessen zijn nooit op de markt gebracht en werden verkocht of geschonken, alleen fles voor fles, aan trouwe klanten.

Mariano J. Lacort was een van de oprichters van de meest traditionele wijnhuizen in Rioja (Federico Paternina, La Rioja Alta). Het wijnhuis was gevestigd in het dorp Haro, aan de overkant van de straat van R. López de Heredia – Viña Tondonia, in “El Barrio de la Estación”. De kelders werden in de jaren 60 gekocht door de familie MUGA.

Serie 4

 

Viña Tondonia Cosecha de 2001 De Viña Tondonia Gran Reserva Blanco is een prestigieuze witte wijn uit de Rioja Alta-regio, geproduceerd door Bodegas R. López de Heredia. Deze wijn is samengesteld uit 90% viura en 10% malvasía, afkomstig van de eigen wijngaarden van het wijnhuis. De wijn ondergaat een rijping van 10 jaar in eikenhouten vaten, waarbij hij tweemaal per jaar wordt overgestoken en geklaard met verse eiwitten. Na de vatrijping rijpt de wijn verder op fles voordat hij op de markt wordt gebracht.
Wij ontdekken geel fruit, tropisch fruit, ananas in de neus. Smaken van vanille, verse boter, gecombineerd met citrus tonen en persistente bitters. Een serieuze, belegen wijn.

Viña Tondonia Reserva 2008 Nog een wijn van R. López, ditmaal de Reserva uit 2008. Deze wijn is gemaakt van dezelfde viura- en malvasía-druif, maar heeft ‘maar’ 6 jaar op eiken gelegen. Valerie omschrijft hazelnoot en marsepein, gecombineerd met een beetje kruiden en wat florale tonen. De sinaasappelschil komt, net als in het vorige glas, ook in dit glas terug. En zelfs een beetje gember en grapefruit. Ik onderschrijf dit volledig.

Viña Gravonia Blanco Crianza 2009 Tot slot nog een wijn van R. López: de Viña Gravonia Blanco Crianza 2009. Mogelijk door de (jongere) leeftijd valt bij deze wijn de neus voor een aantal proevers een beetje weg. Maar de smaken komen overeen met de eerste twee glazen van R. López. We erkennen wel dat de andere twee glazen geconcentreerder waren.

Serie 5

Vivanco Colección Dulce de Invierno RiojaDeze van nature zoete wijn is gemaakt van een late winteroogst in januari 2021, waarbij de druiven zijn aangetast door edele rotting (botrytis). De blend bestaat uit 40% garnacha, 40% carignan (mazuelo), 10% tempranillo en 10% graciano – allemaal traditionele rode Rioja-druiven. Het is een wijn die bij Hans in de smaak valt. Hij vindt de wijn smaakvol en mooi in balans. Annemiek vult aan dat de wijn voor haar voldoende zuren heeft, en mede daarom vindt zij de wijn erg mooi.

 

 

 

 

 

Verslag en proefnotities door Maarten Roos

By in

Gerijpte Spaanse wijnen uit minder bekende gebieden

Eat your heart out Rioja, Priorat, Ribera del Duero, moet Just Krijn gedacht hebben. Er zijn nog zóveel mooie wijnen in de andere wijngebieden van Spanje. Dat weet hij uit ervaring, omdat hij die stukjes Spanje bezoekt. Interessant is dat we in deze proeverij acht rode wijnen proeven die gemiddeld meer dan 10 jaar oud zijn, de jongste zeven jaar, de oudste 18 jaar. Vaak proeven we (te) jonge wijnen. En denken vóóruit hoe ze gerijpt zullen zijn. Want iedereen is de smid van zijn eigen geluk, weinig mooiers dan een fraai gerijpte wijn. Nu kunnen we wijnen proeven en beoordelen nadat ze gerijpt zijn. Alle wijnen zijn open geproefd.

Indrinker  2021 Llopart Microcosmos Brut Nature Rosat 2021, Penedès
Een rosé Corpinnat om de mond te laten wennen aan wijn. 85% Pinot Noir en 15% Monastrell die na dehandmatige oogst een aparte vinificatie krijgen. Na gisting worden de twee soorten samengevoegd, tweede gisting op fles. Rijpingsperiode van ten minste 24 maanden. Er is helemaal geen dosagelikeur toegevoegd.  Zalmkleurig, strak droog, een heel serieus glas. Not masked by any sweetness, zegt Wine Advocate.

Serie 1 mono-cépages

  

2012 Bodegas Valle Blanco, siete cuartales crianza, Bierzo
Bierzo is de heetste plek van Spanje. Mencia kan jong lekker pinot noir achtig zijn. Gemaakt van de mencia druif en 24 maanden houtrijping. Erg donkere kleur, ingetogen neus met wat zwart fruit, kruiden en houttonen. In mijn aantekeningen staat nog een stroeve smaak, Eric benoemt dat als stevige aanzet.

2014 Pilgrim, Gredos Madrid
Gemaakt van de garnacha druif door ons oud lid Richard van Oorschot. Ik hoor kreupelhout en munt benoemd worden. Ik ken deze wijn en moet eerlijk zeggen dat de wijn jonger aantrekkelijker was. Er is nu een oxytoon in de wijn. “Schreeuwt om eten”, staat in mijn aantekeningen, een blokje oude brokkelkaas doet wonderen.

Serie 2  blends

 

2007 Castillo Perelada reserva 5 Fincas, Empordà
De oudste wijn in deze proeverij en wat voor een… Dit is een fraai uitgerijpte wijn. De geur is héérlijk: sigarenkistjes cederhout, chocolade en kruiden, heel aangenaam. Mijn aantekeningen: de warme wijn heeft een mooie balans en souplesse, hangt mooi na. Ingrid noemt de wijn mooi gelaagd met prachtig geïntegreerd hout, de wijn maakt haar blij. De wijn rijpte 20 maanden op Frans en Amerikaans hout (de helft nieuwe vaten). Frisse elegantie, zegt MaartenD. Gemaakt van 25% garnatcha, 25% cabernet sauvignon, 20% merlot, 15% syrah en 15% carignan. Hugh Johnson prijst Castillo Perelada en Empordà als een van de vele centra van creativiteit in Catalonië.

2008 Santa Rosa, Reserva, Enrique Mendoza, Alicante
Gebalanceerde wijn met een geparfumeerde neus, ik ruik rozen en melkchocolade, de wijn is een tikje drogend. Liselotte heeft een fraaie associatie: ‘de geur bij het aansnijden van een grote gatenkaas’, dat is positief. Gemaakt van 35% monastrell, 35% cabernet sauvignon, 15% merlot en 15% syrah.

Serie 3 Sierras de Málaga

 

2010 DV + Descalzos Viejos, Ronda
Positieve commentaren op deze wijn van 50% graciano, 40% merlot en 10% cabernet sauvignon. Twaalf maanden houtrijping op 90% Frans eiken vaten en 10% Amerikaanse vaten. Mooie complexe wijn, zegt Annemiek. Een houtbak, zegt Valerie, die ook roosvicee geur determineert. Gerard noemt de wijn dik, met een frisse zuurgraad en in zijn ogen wat onrijpe tannines. Mijn aantekeningen: belegen tonen, kreupelhout, cederhout, kruidigheid. Soepele aandronk en wat toffee.

2018 Apego, Bodega las Vicentas Apego crianza petit verdot, Ronda
Dit proeven we niet vaak: 100% petit verdot. En crianza met 20 maanden houtrijping. Gerard denkt aan de zuurstokken van de kermis, Kati een natte krant en peroxide. Valerie zegt dat de wijn zich meer opent naarmate langer in het glas. Ze benoemt rood fruit. Ik vind het een serieus glas wijn (in tegenstelling tot frivoliteit), met duidelijke bitters en tannines. Vooral kenmerkend: inkt in de geur.

Serie 4 Feestwijnen

 

2014 Valdehierro, Carlos Moro Finca, Cigales
Hier hebben we een 100% tempranillo met 16 maanden houtrijping uit Valladolid. In de wijngaard staan oude stokken van meer dan 100 jaar oud. Een fors contrast tussen geur en smaak in deze wijn. Een verfijnde en elegante geur. Kruidig, kers en framboos, laurier (aldus MaartenD), zure kers (Harrie) en kaneel en lanvendel (Eric). De smaak geeft meteen enorme zuren. Zoals een lambiek, zegt Eric. Heel gebalanceerd, zegt MaartenD.

2012 Quincha Corral, vino de pago, Mustiguillo, Tierra de Terrerazo
Dit domein heeft een vino de paga status, een appellatie op zich, die sinds 2003 wordt toegekend aan domeinen met wijn van unieke karakteristieken. De druiven worden met de hand geplukt. In dit geval bobal druiven. De druiven worden ontrist en licht gekneusd. De vinificatie gebeurt in eiken vaten van 225, 500 en 3500 liter. De maceratie is ongeveer 12 à 15 dagen en de pigeage wordt manueel uitgevoerd. Na de vinificatie volgt malo en een rijping van 18 maanden in Franse eiken vaten. Louter oh en ah van de proevers, dit is echt het neusje van de zalm. Verfijnde en elegante geur, rijke en gelaagde smaak met wat mocca in de mond. Braam en mint, determineert MaartenD. Eric prijst de zoetimpressie van de alcohol, Harrie benoemt zwarte thee en snoepjes. Ik sluit mijn ogen en denk gelukzalig: dit is Margaux-achtige verfijning.

Uitdrinker

Llopart Néctar Terrenal Semidolç, Penedès
38 gram suiker per liter, gemaakt vangelijke delen parellada en xarel·lo. 20 maanden rijping op fles. Deze Corpinnat is helemaal niet bovenmatig zoet. Waar de indrinker een messcherpe zuurte heeft en hem ideaal maakt bij dineren, biedt deze wijn vooral plezier. Frivoliteit. Een heerlijk einde van een boeiende proeverij.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

De magie van oude wijnstokken: bron van bijzonder mooie wijnen
By in

De magie van oude wijnstokken: bron van bijzonder mooie wijnen

Is een wijn gemaakt van oude stokken, dan schept dat bij mij (en veel andere wijndrinkers) hoge verwachtingen. Rob van Ginneken geeft een proeverij met wijnen van oude wijnstokken. Het idee leeft dat bij oude wijnstokken een lagere opbrengst een betere wijn geeft. Vanaf 35 jaar worden wijnstokken gezien als ‘oud’. Waarom tenminste 35 jaar? Omdat rond die leeftijd in de praktijk stokken meestal al vervangen zijn. Na een jaar of 20 neemt de productiviteit van stokken af, en na een jaar of 50 is de opbrengst over het algemeen niet meer voldoende voor een rendabele bedrijfsvoering. Na de proeverij concludeert Rob dat een directe relatie leggen tussen oude stokken en hogere kwaliteit te simpel is.

Het is zo rond 2009 als Jancis Robinson over oude wijnstokken gaat schrijven. Samen met Tamlin Currin maakte ze een spreadsheet van oude stokken. De spreadsheet werd enorm uitgebreid door een schrijfwedstrijd in 2021 bij de opening van de Old Vine Conference. Deze non-profitorganisatie werd mede opgericht door Sarah Abbott MW, die besloot dat er genoeg gepraat was over oude wijnstokken en dat het, zoals Abbott het uitdrukte, tijd was ‘om een wereldwijde beweging op gang te brengen’ om oude wijngaarden te redden door hun waarde te benadrukken en ze daardoor economisch levensvatbaar te maken. Nu is er een Old Vine Registry , waar wijngaarden met oude stokken staan geregistreerd. Ik zag zelfs een wijngaard erin staan (Armenië) die in 1820 is aangeplant. Dat register is een mooie informatiebron over de zin van oude wijnstokken.

Waarom doen oude stokken ertoe? En hoe beschermen we ze?

Er zijn twee antwoorden op de eerste vraag. In de eerste plaats is het redden van oude wijnstokken duurzaam. Deze wijnstokken hebben zich decennialang en zelfs eeuwenlang aangepast aan stress. Ze hebben geleerd om te leven met droogte, hittegolven; voor platen en ziektes hebben ze immuniteit ontwikkeld. Oude wijnstokken zijn aangepast aan de grond waarop ze staan en zijn daarom veerkrachtiger. In tegenstelling tot jonge wijnstokken hoeven ze niet geïrrigeerd te worden en hebben ze minder of helemaal geen chemische middelen nodig om te overleven. Oude wijngaarden zitten ook vaak vol met klonale diversiteit en zeldzame variëteiten. De genen van oude wijnstokken kunnen bestudeerd worden en materiaal van oude wijnstokken kan vermeerderd worden voor meer veerkrachtige jonge wijnstokken. Bovendien zijn deze grote, knoestige wijnstokken belangrijke reservoirs van biomassa en koolstof; hun oude, diepe en brede wortelnetwerken houden bodems in stand, voeden en beschermen. Oude wijnstokken zijn ook verbonden met het behouden, bewaren, vieren, erkennen, respecteren en waarderen van traditie, oude wijsheid, overgeleverde kennis, ervaring en de mensen die daar integraal deel van uitmaken.

Het tweede antwoord is romantischer. Ze zijn de bron van bijzonder mooie wijnen. Deze wijngaarden brengen de wijnen voort waarmee we geboortes, verlovingen, huwelijken, jubilea en verjaardagen vieren. Of we herinneren ze omdat ze ons tijdens het proeven en drinken even optilden, we heel even een bovenaardse ervaring hadden. De wijnen en wijngaarden veroveren ons hart.

Hoe beschermen we ze? Oude wijnstokken kosten meer. Het simpele antwoord is ‘te gelde maken’, ze vertegenwoordigen meer waarde. We moeten oude wijnstokken meer waarderen dan we doen. Regeringen financieren nu rooiregelingen die oudere wijnstokken vervangen door jonge wijnstokken, die jarenlang geïrrigeerd moeten worden (irrigatiesystemen die in de toekomst misschien niet meer levensvatbaar zijn). Regeringen, bedrijven, organisaties en academische instellingen moeten beschermingsprogramma’s, belastingvoordelen, ondersteunend onderwijs en training voor wijnboeren, proeven en onderzoek financieren. We kunnen wijnen van oude stokken alleen blijven proeven en drinken als importeurs, distributeurs, retailers en consumenten bereid zijn meer te betalen voor de wijnen van oude stokken.

Proeven!

We hebben alle wijnen geblindeerd geproefd, van commentaar voorzien en pas daarna uitgepakt.

Champagne Janisson-Baradon, Toulette Extra Brut 2010
Stokken van gemiddeld 60 jaar oud. Een mooie en herkenbare champagne. Droog, gist, appel en brood, zegt Harrie. Álle karakteristieken van Champagne. Levendige en mooie zuren, staat in mijn aantekeningen, een heel zuivere Blanc de Blancs van chardonnay.

 

2023 Vignobles de la Foliette, Vieilles Vignes La Fontaine Muscadet de Sèvre et Maine sur Lie
Stokken van 40 tot 50 jaar oud. Melon de Bourgogne. Een enorme charmeur, alleen al het expressieve bouquet, met peer, banaan, snoepjes. Mango en ananas, zegt Annemiek. Volronde smaak. Ik hoor bij de proeverij ‘kan overal vandaan komen’ en als je een punt van kritiek wilt hebben, is het deze. Niet super typisch voor Muscadet. Mooie wijn.

2021 Mâcon-Vinzelles, Les Morandes, C. & L. Tripoz
Stokken van 40 jaar oud. Deze wijn van chardonnay krijgt de handen niet op elkaar. Geen zwavel toegevoegd. Gistig, zegt Annemiek. Ik geef toe, de wijn heeft een stinkertje, veel mineralen en is geen allemansvriend. Maar daarom wel héél intéressant, want enorm veel karakter en een lange afdronk.

 

2019 Meyer-Näkel, Edition Old Vines Ahr, Duitsland
Stokken van 30 tot 35 jaar oud. Deze spätburgunder ruikt naar vuursteen en kersen, zegt Kees. Subtiele wijn met pruimen, aldus Valerie. Wijn met karakter, staat in mijn aantekeningen: mineraliteit, zachte aandronk, fijne en pittige smaak.

2015 Papaioannou, Ktima Old Vines, Nemea, Griekenland
Stokken van 45 jaar oud. Deze agiorgitiko uit Griekenland is een van de mooiste wijnen van Griekenland, naar mijn overtuiging. Pruim, braam, vol en krachtig, zegt Kees. Valerie benoemt ook pruimen en roemt de subtiliteit van de wijn. De geur ontwikkelt zich in het glas, eerst after eight mint en chocolade, later ook bessen. Veel power heeft deze dinerwijn en veel karakter.

 

2021 Moulin-à-Vent, Cuvee Héritage, Paul Janin
Stokken van gemiddeld 50 jaar oud, met stokken tot 100 jaar in de wingerd. Bloedmooie Beaujolais met een schitterende geur die zich langzaam opent als een pauwenstaart. Echt waanzinnig mooi. Maarten benoemt munt, Just zwarte bes, drop en chocolade. Je kan niet alles hebben, de smaak is wat rank na die prachtgeur. Veel bitters, een goede dinerwijn.

2021 Alvaro Palacios, Les Terrasses Priorat, Spanje
Stokken in de wingerd van 60 tot 90 jaar oud. Naast de expressieve Beaujolais is deze Priorat elegant introvert. Ik ruik bessen en chocolade, Just ruikt zwarte kers, tijm céder, koffie. Goed gebalanceerde wijn met geïntegreerde tannines.

 

2019  Vigno Valle del Maule, De Martino, Chili
Stokken van 60 jaar oud.  Gemaakt van 85% carignan, aangevuld met malbec en cinsault. Deze wijn heeft bijna alles : mooie geur met morelkers, heel rijke geur. Pepertje. Sappige en ronde smaak, klassewijn.

2019 Ridge, Geyserville, Alexander Valley, Californië
Stokken die variëren van 15 tot maar liefst 125 jaar en ouder, gemiddeld is 60% ouder dan 50 jaar. Caramel in de geur, zachte wijn, zegt Eric. Ik ben liefhebber van álle wijnen van Ridge. Deze wijn van 71% zinfandel, 19% carignan, 7% petite sirah en 3% alicante bouschet combineert strengheid én vrolijkheid. Heel bijzondere klassewijn.

 

2023 Schonfels No 111 Kabinett, Peter Lauer, Saar
Gemaakt van 111 jaar oude stokken. Piepjonge klassewijn met die adembenemende spanning tussen het zoet en de zuren.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

By in

Engels wit en rood uit Palma de Mallorca doorgeproefd

Waar de klassieke combinatie Bourgogne wit en Bordeaux rood is voor de gentleman, geeft gentleman Just Krijn een eigen interpretatie: Engels wit en Palma de Mallorca rood. De uitleg. Het heeft te maken met zijn reisgedrag. Wij profiteren mee en proeven zorgvuldig verzamelde wijnen, die we anders vrijwel nooit proeven.

De noordelijk gelegen landen krijgen steeds meer wijngaarden. Dat heeft vast te maken met de klimaatopwarming. Engeland heeft meer dan 450 wijnbouwbedrijven en die produceren samen meer dan 3 miljoen flessen. De wijngaarden zijn verdeeld over het hele land, maar met name zuidelijke streken als Kent, Sussex en Hampshire zijn geschikt. Chardonnay en pinot noir zijn populair; Bacchus, Pinot Meunier en Ortega staan ook veel aangeplant. De kalkrijke bodems van Sussex en Kent lijken veel op die van de champagnestreek.

Witte wijnen Engeland

We proeven drie wijnen van het grootste domein in Engeland, Chapel Down. Dit domein is eigenaar van enkele van de mooiste wijngaarden in Kent; ze kopen druiven van partners in Kent, Sussex en Essex.

Chapel Down brut
Gemaakt van 45% chardonnay, 41% pinot noir, 11% pinot meunier en 3% pinot blanc. De chardonnay is duidelijk herkenbaar, lekker fris, goede zuren, heel aangenaam. Met tonen van citrus, gist, appel, grapefruit en limoen.

   

2020 Chapel Down Bacchus
De baccchus druif komt uit de Pfalz en is een kruising van silvaner, riesling en müller thurgau.
Verschillende proevers noemen sauvignon blanc, onder andere door de buxus associatie (Fritjof), het tropisch fruit (Claartje). De geur heeft echt het meest van de müler thurgau: over expressief, een soort parfum van geranium. Lichter zuren, eenvoudige wijn.

2021 Chapel Down Flint
Deze wijn is een flinke stap omhoog, wat mij betreft. Een slimme blend van zes druiven:
49% chardonnay, 27% bacchus, 13% siegerrebe, 5% reichensteiner, 5% shonburger, 1% pinot blanc. Licht citrus, doet vaag aan Muscadet denken vanwege een ziltige toon en hoge zuurgraad, blijft lang nahangen.

2021 Balfour Hush Heath Estate Chardonnay
Fritjof noemt de wijn wat gesloten, hij benoemt mineraliteit, citrus en groene appel. Claartje benoemt ook appel en een vetje in de geur. Voor mij mist de wijn wat structuur en charme. Hoge zuurgraad en nogal enkelvoudig.

 

Rode wijnen van Palma de Mallorca

 

2022 Ca’n Verdura Supernova Mantonegro Negre
Gemaakt van de mantonegro druif die alleen in Mallorca groeit, ruim 300 hectares, zegt Jancis Robinson in haar standaardwerk Wine Grapes. Just geeft veel achtergrondinformatie: 60 jaar oude stokken,  geplant op leem-kalkhoudende bodems. 13 maanden in Franse eikenhouten vaten 500 L en in foeders van 2000 liter. De druiven worden met de hand geoogst in 15kg kratten. De fermentatie vindt plaats in roestvrijstalen vaten en in kegelvormige kuipen met temperatuurcontrole onder de 25°C, met een maceratieperiode van tussen de 20 en 40 dagen. Voordat de wijn gebotteld wordt, wordt hij licht geklaard en gefilterd. Mijn aantekeningen: fijne geur met licht framboos, elegante gebalanceerde lunchwijn met korte afdronk. Liselotte benoemt sinaasappelschil en proeft peper en kruiden.

2020 Negre Bota – 7103 petit celler
In deze wijn is 70% mantonegro aangevuld met 30% merlot 12 maanden gerijpt in vaten van 500 liter. De opa van de wijnmaker plantte de mantonegro druivenstokken 50 jaar geleden.

De bodem van de wingerd bevat kalk. Geuriger dan de vorige wijn, stenig in de neus en ook een chemische toets voor mij. Trekt nog in de mond, tannines, ik mis verder wat fruit.

 

2021 4 kilos
Hartendief van Just. Gemaakt van de callet druif. Francesc Grimalt en Sergio Caballero, eigenaren van het wijnbouwbedrijf, geloven in deze druif. Just geeft weer veel informatie: de druivenstokken zijn 20 tot 50 jaar oud, met de hand geplukt, de helft van de druiven worden gefermenteerd op roestvrijstaal en de andere helft in 2.500 liter fusten. Twaalf maanden rijping in 600-liter  Frans Allier eikenfusten. Mijn aantekeningen: lekkere wijn, elegante geur met marsepein, sappig, lichte zuren, stevige tannines, rond mondgevoel. Valerie prijst het spel tussen kruiden en chocoladetonen. Goede balans.

2016 Gran Son Puig
Gemaakt van merlot en tempranillo, 22 maanden houtrijping in Amerikaans en Frans eiken. Heel karaktervolle wijn, waarin veel kruiden worden geproefd. Mooie morellenkersen neus. Goed sap, aangenaam, duidelijk nog wat tannine, veel karakter.

Jaar uitdrinker

Château Climens 2006 Barsac 1er Cru Classé
Traktatie ! De allerlaatste wijn die we in 2024 proeven in sociëteitsverband is een 18 jaar oude Premier Cru Classé. Een volstrekt levendige wijn met abrikoos en marsepein in de geur, rondeur en elegantie. Prachtige balans. Botytris en sinaasappelschil, zegt Valerie, met honingtonen.

 

Boeiende proeverij.

Peter van den Besselaar

Wijnen van Masters I: Spaanse wijnen
By in

Wijnen van Masters I: Spaanse wijnen

Valerie Bollen is gefascineerd door Masters of Wine die zelf wijn maken. De titel Master of Wine (MW) werd in 1953 in het leven geroepen door het Institute of Masters of Wine in Londen. Het instituut wil de hoogste standaard van wijnkennis en expertise te bevorderen. De eerste examens vonden plaats in 1953. Daarna groeide de erkenning en prestige van de MW-titel wereldwijd, mede door de uitbreiding van het curriculum en de steeds strengere eisen van de examens. Nu is de titel Master of Wine een van de meest gerespecteerde kwalificaties in de wijnwereld, met leden uit wijnproductie, handel en educatie. In ons land zijn er maar drie: Frank Smulders, Job de Swart en Cees van Casteren.

Wat is precies het verschil tussen vinologie en oenologie, is een vraag aan Valerie in het begin. Vinologen hebben kennis van druiven, wijnsoorten en blindproeven, zegt Valerie. Oenologen hebben kennis van het chemische en biologische proces van wijnmaken. Valerie ging op zoek naar Masters of Wine die betrokken zijn bij wijnproductie. Deze eerste proeverij van Masters of Wine omvat wijnen van Norrel Robertson MW, Andreas Kubach MW, Sam Harrop MW en Frank Smulders MW. De proeverij omvat een serie wit en rosé, een serie Spaans rood van Robertson, een serie Spaans rood van Frank Smulders en een serie Spaans rood van Kubach & Harrop. In dit verslag de in mijn ogen boeiendste en mooiste wijnen.

De eerste serie is een wijn uit Aragon, uit Rioja en uit Navarra.

Manda Huevos 2019 Norrel Robertson MW
Vino de parcela Carramainas van 95% macabeo en 5% garnacha blanca. Veel fruit in de wijn,
Toos determineert peer en ananas, Fritjof perzik. De wijn heeft ook mineralen in de geur, een vleug van walnoot en prachtige balans met een bittertje.

De tweede serie van Norrel Robertson MW

Manga del Brujo 2021 Aragón
Gemaakt van oude stokken garnacha (90%), aangevuld met onder andere syrah. Leila benoemt drop, kaneel en andere kruiden en pruimen in de smaak. De geur is prachtig met vanille en een zwoele expressie van kersen en chocolade. Een héél soepele wijn, frivool zelfs.

De derde serie van Frank Smulders MW

LISKAR 2019 Navarra, garnacha

RobK typeert de wijn met rijp fruit, ceder, kaneel en een mollige structuur. De geur is fantastisch, met tabak en toffee, een zwoel parfum. Erg lekkere wijn met geweldige balans en een hoge slikfactor (niet uitspuwen). Gemaakt van garnacha met 12 maanden houtrijping.

UGASTI 2020 Navarra
Hartendief van Valerie. Gemaakt van druiven uit de oudste wijngaard, 70% garnacha. Mijn aantekeningen: kersengeur met diepgang, een wat stalige/metaalgeur. Milde zuren. Ik lees terug in de aantekeningen dat RobK de UGASTI de beste balans toeschrijft en de langste afdronk.

Valerie heeft de wijnen in volgorde van prijs gezet, met forse verschillen. De UGASTI is een feestwijn of voor gefortuneerde liefhebbers. Voor één fles krijgt de liefhebber twee flessen
LISKAR.

De vierde serie van Andreas Kubach MW en Sam Harrop MW

Valerie licht toe dat de wijnen staan in de volgorde van een eigen kwalificatie, waarbij de eerste wijn een groot gebied omvat, de laatste wijnen van specifieke wijngaarden/gemeenten.

V1BN4 (Villabuena) 2020, Bideona, Rioja Alavesa

Hartendief van Valerie. In deze wijn klopt alles nét iets meer, zegt Martijn. Hij prijst de munt in het parfum. Eric noemt de wijn beschaafd. Hij ruikt mango. Ik heb zéér prijzende aantekeningen over de geur: bedwelmend mooi! Kaneel, kardemom, bittere chocolade. Een zachte en elegante smaak met prachtbalans. Hap-sap (verlangen naar een volgende slok) en hoge slikfactor. Prachtwijn.

Valerie gaat nog verder met het onderzoek naar Masters of Wine die zelf wijn maken, dus er komt nog een proeverij Wijnen van Masters II. Ontzettend fijn!

Verslag en notities Peter van den Besselaar

Bubbels in opmars
By in

Bubbels in opmars

Een mooie champagne vergeet je nooit. Bij een champagneproeverij begin jaren negentig ná een champagnereis presenteerde Toos de Princes de Venoge millésimé – jaartal vergeten – en Peter van den Besselaar vertelt dat deze champagne decennialang voor hem de mooiste champagne was ooit geproefd. Een poging tot een handleiding, schreef Xavier Kat in Vinee Vineuse september 2023, over mousserende wijnen. Dat artikel – zie pdf onder dit verslag – is de aanleiding voor Peter van den Besselaar om een proeverij Bubbels in opmars te geven. Peter geeft aan dat hij niet bij een glas mousserende wijn de gebruikte techniek eruit kan halen. Is het een méthode champenoise, met tweede vergisting op fles, de kostbaarste methode? Of méthode Charmat, waarbij de tweede gisting op vat plaatsvindt? Méthode Ancestrale? Of ingespoten koolzuurgas, pétillant naturel, pét nat? Maar we kunnen wél proberen de druiven te determineren in de wijnen die we proeven.

Indrinker

Les Clostiers – Hommage Blanc Extra Dry 2022
Een biologisch gecertificeerde wijn uit de Loire, chenin blanc. Dit is een zogenaamde pét nat : vin pétillant naturel aux bulles très fines. MaartenR ruikt appel, citrus en proeft een medium lange afdronk. “Ik schrijf nu al op: mooi. Wat moet dat worden in deze proeverij?”, vraagt hij zich af.

Serie 1 – blind geproefd

Crémant de Jura – Domaine des Ronces – Brut Nature 2019
Biologisch gecertificeerd – 100% chardonnay – 24 m vieillessement sur lattes. In de wijnregio Jura mogen makers sinds 1995 mousserende wijn bottelen als Crémant de Jura. In Jura wordt relatief veel mousserende wijn gemaakt. Harry ruikt gist, benoemt stevige bitters en een mooie afdronk. Mijn aantekeningen: frisse wijn waarin pas in tweede instantie wat fruit in de neus, in de smaak vooral heel hoge zuren.

Crémant de Bourgogne – Bouhélier Cuvée Trésor 2019
100% chardonnay 36 m vieillissement sur lattes 5 g dosage dégorgement 4/23. Deze valt niet in de smaak. Een enorm stinkertje. Harry zegt: ik ruik kool en dan ben ik er eigenlijk al klaar mee. Foute fles?

Serie 2 – blind geproefd

Huguet Gran Reserva 2016 Corpinnat Brut Finca Can Feixes
Biologisch – parellada, macabeu, pinot noir – 72 m sur lattes – degorgement 6/23. Eerder zette Just deze Corpinnat al op tafel. Zoek je een mooie cava, dan is de aanduiding Corpinnat een indicatie voor hoge kwaliteit. Willem Jan benoemt tropisch fruit. Fritjof haalt uit de expressieve geur appel, boter, citrus. Zachte zuren en korte afdronk. Geweldige prijs/kwaliteit. Hartendief van Peter.

Brundlmayer Brut 2019 Niederösterreichs Sekt
Er zitten maar liefst vijf druiven in deze sekt: 40% chardonnay 30% pinot noir 10% pinot gris 10% pinot blanc 10% grüner veltliner. Dégorgement 5/22. Erg lekker glas. Willem Jan benoemt gist, mango, ananas. Een ziltige toon met heel beschaafde bitters, Fritjof ruikt bloemen en perzik, hij benoemt een zachte afdronk.

Eenling: Lambrusco – niet geblindeerd

Cantina della Volta – Lambrusco di Sorbara

Er zijn wijnen die een bedenkenswaardige reputatie hebben waarbij het nooit meer goed lijkt te komen. Denk aan Cabernet Anjou rosé, Mateus Rosé, en ja: Lambrusco. Willem Jan denkt er met plezier aan terug dat hij in zijn studententijd en daarna aan het begin van het barbecueseizoen als de zon doorbrak twee doosjes Lambrusco (hij zei 1 gulden vijftig) ging halen en daarvan genoot met zijn vrienden. Maar dit is iets heel anders, aldus Willem Jan. Gemaakt van 100% lambrusco – 27 m sur lattes – dégorgement 7/22. Deze vraagt serieuze aandacht. Heel fijne mousse met aardbeien en frambozen, honingdrop, leer en kers. Fijne bitters en goede afdronk.

Serie: champagne van groot huis of kleine récoltant-manipulant, niet geblindeerd

In het artikel dat aanleiding is voor de proeverij worden de kleinere huizen geprezen. Rob van Ginneken reageerde met een pleidooi voor de grote huizen (want kapitaalkrachtig en veel kennis). We gaan het proeven.

Champagne Vincent Couche – Élégance Extra Brut

Deze kleinschalige, biodynamisch werkende wijnmaker werkt in het zuiden van de Champagnestreek. Deze wijn is gemaakt van 84% pinot noir en 16% chardonnay, 36 maanden gerijpt sur lattes en 21% is opgevoed op eiken vaten.
5 g dosage. Duidelijk een donkerder kleur dan de andere twee champagnes. Annemiek benoemt appel en bouillon, mooie zuren. Valerie ziet een fijn spel in kleur en smaak, ruikt beurtelings citrus en framboos. De aanwezige proevers zetten dit glas op de eerste plaats (miniem verschil met Ruinart). Berry snapt wel waarom: deze champagne is zijn favoriet, je blijft hieraan ruiken, zegt hij. Veel brioche, enorme gelaagdheid en heel fijne zuren.

Ruinart Champagne Brut

Die grote huizen geven beperkt informatie, zegt Peter; de kleine huizen onderscheiden zich met goede informatie. Iets minder dan de helft van de proevers gaat voor deze champagne van chardonnay, pinot noir, pinot meunier. Valerie noemt deze champagne delicaat, het is haar favoriet. Claartje valt op dat de champagne een heerlijke, lange afdronk heeft. Annemiek steekt haar neus in het glas en staat op de kermis, bij een poffertjeskraam. Ze benoemt sterfruit en pomelo in de geur en prijst ook de lange afdronk.

Champagne Josselin – Les Blancs 2018

Deze millésime champagne gemaakt met de terra vitis princopes van 100% chardonnay heeft maar twee liefhebbers: Harry en Peter. Recht toe recht aan champagne, zegt Willem Jan. Snel weg, zegt Annemiek. De meest simpele, constateert Valerie. Peter bevalt juist de speelsheid en levendigheid. Gist en fruit in de geur, strak in smaak. Tirage 7/19 dégorgement 1/23 – 3,2 g dosage.

Eenling – luxe versie

Champagne de Saint Gall – Grand Cru 2004 Orpale Brut

Deze 100% chardonnay is de luxe versie van de wijnmakers van de Saint Gall.
Een ongebruikelijk proces: een deel van de druiven om deze Blanc de Blancs te maken ondergaat geen malolactische fermentatie, dit om frisheid en mineraliteit te waarborgen. Deze champagne uit de Côte des Blancs is twintig jaar oud, maar daar merken we helemaal niets van. Lekkere zuren en kleine bitters, zegt Claartje. Kees benoemt appels, gist en goudreinet, een volle neus en een fijne delicate smaak.

Bubbels in opmars, een poging tot een handleiding, door Xavier Kat

Terug naar Noord West Spanje
By in

Terug naar Noord West Spanje

We zeggen het wel eens tegen elkaar: deze wijn wil ik over 5 jaar nog eens drinken. En: deze wijn zet ik over een jaar of tien nog eens op tafel. Meestal komt daar niks van. Just Krijn zet in deze proeverij wijn op tafel van Bodegas Vidas, die we acht jaar geleden ook proefden. Toen schreef ik: de kans dat we vaker een wijn van carrasquin gaan proeven is zo goed als nihil. Maar in deze proeverij doen we dat weer. Het kan verkeren.

Serie Corpinnat

Voor wie een mooie cava op tafel wil zetten is het leven een stukje eenvoudiger geworden. Je kijkt naar Corpinnat op het etiket en je doet een goede keuze. Een fiks aantal kwaliteitsproducenten distantiëren zich namelijk van Cava en hebben eigen regelgeving voor Corpinnat. De Catalaanse betekenis is ‘Geboren in het hart van Penedès’. Bij Corpinnat is de herkomst van de druiven gereguleerd, net als wijnbouw en wijnbereiding. De druiven moeten 100% biologisch geteeld zijn en handmatig geoogst. 75% van de druiven moeten afkomstig zijn van eigen wijngaard. 90% van de blend moet bestaan uit de inheemse druiven macabeo, xarel-lo, parellada of malvasia. Druiven als chardonnay en pinot noir mogen maximaal 10% van de blend uitmaken. De druiven moeten gevinifieerd zijn in eigen kelder. De wijn moet een vergisting van minimaal 18 maanden op de fles hebben gehad.

2016 Corpinnat Huguet brut nature gran reserva

Gemaakt van macabeo, parellada, pinot negro. Te typeren met twee woorden: elegantie en verfijning. 7 jaar rijping op gistcellen. Prachtige bubbel. Kees noemt abrikoos en een lange afdronk. Willem Jan een zoet framboosje en de fijne mousse.

2014 Corpinnat Gramona III Lustros brut nature gran reserva

8 jaar rijping op gistcellen. Gemaakt van 70% xarel-lo, 30% macabeo. Enorme verfijning en excellente balans. Brioche. Willem Jan prijst de zoet/zuur balans, noemt de wijn romig en boterig. Mooie zuren in deze Corpinnat.

 

Serie bijzondere druiven

We proeven en drinken niet vaak verdejo negro, albarin negro of de al genoemde carrasquin.

2021 Bodegas Vidas, Cienmontañas verdejo negro

Met veel overreding door Just meegekregen fles. Lichte sappige lunchwijn. Gemakkelijk en toegankelijk, zegt Maarten.

2019 Rioja Vivanco maturana tinta

Deze wijn uit de Colección Vivanco Parcelas de Maturana Tinta is een wijn uit de Rioja streek die is gemaakt van 100% verdejo negro (hier maturana genoemd). Deze crianza kreeg 14 maanden houtrijping. Totaal anders dan de vorige wijn. Een heel serieus glas met diep donkere kleur. Kruidig zegt Maarten, groene paprika zegt Eric. Rood fruit, veel body en rondeur.

2019 Bodegas Vidas, Cienmontañas albarin negro

De wijn van albarin negro is enkele maanden gerijpt op 300 liter houten vaten. De scherpe zuren maken het op waarde oordelen van de wijn lastig. Jammer want er worden maar weinig flessen gemaakt.

2019 Bodegas Vidas, Cienmontañas carrasquin

Daar is ie weer: de wijn van carrasquin. Deze wijn heeft 21 maanden houtrijping gehad op 500 liter vaten. Roodbruine kleur en een brede fruit expressie. Voorname smaak met ceder, pruim en laurier. Heel gebalanceerd, erg mooi. Plakt nog stevig, zegt Eric. Maarten noemt de wijn heel mooi en prijst het houtgebruik.

Serie van 1: hoe zou een blend van deze druiven proeven?

2020 Monasterio de Corias, pago del narcea

Deze wijn uit Austuria is gemaakt van een blend van de druiven die we dus alas 100% monocepage proeven: albarin tinto, mencía, carasquín en verdejo negro. De wijn heeft 12 maanden houtrijping, opmerkelijk genoeg op kastanjehout. Sommige van de wijnstokken zijn 100 jaar en ouder. Fritjof benoemt kersen, boslucht en goed geïntegreerde tannines, eucalyptus en een prominent zuurtje. De geur is verleidelijk, zegt Kati. Ze benoemt tijm, tabak en framboos. Deze wijn bevalt mij beter, de druiven als blend doen het beter, zegt RobK. De wijn is complexer, Rob benoemt pruimen, kers, koffie en laurier. De wijn is helemaal in balans, is zijn conclusie. Ook mijn aantekeningen zijn louter positief: rijke en voorname geur, tannine nog die duidt op ontwikkelingspotentieel, goede zuren en uitstekende balans.

Serie Rioja

2015 Miguel Meriño Rioja reserva

Gemaakt van 96% tempranillo, 4% graciano. De wijn is gerijpt in bijzondere vaten, waarvan de bodems zijn gemaakt van Frans eiken en de duigen van Amerikaans eiken. 24 tot 30 maanden rijping op vat. Bloedmooie wijn, bedwelmende geur, breed en voornaam. Complexe smaak. Hans vindt de wijn goed in balans en prijst de kersen in de geur. Echt een charmeur van een eetwijn.

2005 Artadi pagos viejos

Hartendief van Just. Gemaakt van oude wijnstokken tempranillo. Een icoonwijn die hoge punten krijgt van de wijncritici. De wijn was al kostbaar toen Just die kocht, nu buitengewoon kostbaar. Dat proef ik er dan weer niet vanaf. Cederhout en een ingetogen, bijna verlegen geur. Pure chocolade in de geur, geweldige balans, wel een tikje streng. Kees noemt de pruimen in de geur prachtig. RobK prijst de lange afdronk.

IJswijn als uitdrinker

2022 Hielu de picos

Van gewürztraminer en sauvignon blanc, late oogst, ijswijn. Abrikozen expressie. Maarten benoemt meloen, Gerard de appeltjes, verdomd lekker, zegt hij. Mijn aantekening zijn beperkt: prachtige balans.

Fijne wijnreis door Spanje, Just bedankt.

 

Peter van den Besselaar

 

 

Rioja uit de liefhebberskelder
By in

Rioja uit de liefhebberskelder

Berry Marinussen neemt ons mee naar zijn kelder. Of mooier, Berry neemt ons mee naar zijn Rioja. Hij werd er verliefd op, koopt het al jaren. En liefde is om te delen. Dat deed hij 12 jaar geleden ook. Sindsdien is hij steeds meer Rioja gaan ontdekken. Berry refereert aan Nello, onze Italiaanse godfather, aan zijn Barolo’s, aan Brunello’s. Nello zette graag Spaanse wijn naast Italiaanse. Zo mag je dus zeker door naar het Noord-Spaanse stukje waar ze in 1990 nog 100 miljoen liter produceerden, nu het drievoudige.

Berry geeft aan dat er deze keer wat meer klassieke Rioja te proeven zal zijn, af en toe wat moderners. Met klassiek ook als referentie aan de klassieke namen, vooral uit de Rioja Alta. Met als goede jaren 2004, 2012, 2016. En ook dat ligt, of lag, in de schatkelder.

  1. We beginnen wit. Jaja, ook dat kan in de Rioja. Sterker nog, dat smaakt prima. Fruit, mooi bittertje. Amandel in de neus. Tropisch fruit ook, met frisheid en citrus. In de smaak komt het fruit terug. Mango, perzik. Een peertje. Ook hout. Waarvan Berry belooft dat we dat deze avond in elke wijn gaan tegenkomen.

In de afdronk iets honingachtigs. Een beetje gember nog. Complex.

Berry en ik verschillen meteen in de vergelijking met een Bourgogne. Volgens Berry gaat deze er overheen, ik denk dat een Bourgogne in stevigheid het ruim haalt, in frisheid en fruit er iets onder blijft. Een fijne viura die meteen veel losmaakt. Niet in het minst ons smaakpalet.

  1. Een ¡rosado! Dat doen we eigenlijk verrekte weinig. Eentje waarvan het hout me raakt op m’n neus. Met een licht oxytoontje erbij. Met rood fruit voor de sappigheid. Met een klein zoetje, met een bittertje. Krachtige aanzet met wat zuren. Een beetje boter. Todonia 2010 gran reserva rosado. Een huis bekend vanwege de ouderdom van zijn wijnen. Een culthuis waarvan de prijzen omhoog zijn geschoten. Prachtig om te mogen proberen. Ik zie mezelf al zitten op een terrasje, zonnetje erbij. Bakje olijfjes ernaast. Stukje chorizo erbij. Dat heeft deze wijn wel nodig. En ik ook. Niks meer aan doen.

  1. Na het niks doen wordt het toch langzaam avond. Een rode avond. Een rode Rioja avond. Omdat het zo lekker rond allitereert met de rollende Spaanse erren. Omdat het kan smaken zoals een avond die nooit eindigt. Een serie van twee. Een serie met vrienden. Want daar komen de amigos Riojano. Leer, cacao, tabak, koffie, zwart fruit, cassis, braam. Een crianza denk ik. Nog ietwat lichtheid, nog best wat zuren. Een besje zit er wel bij. Typisch zo’n vriend die het begin van de avond maakt en losschudt. Met wat toetsjes rood fruit. Met soms al wat gestoofdheid, ook een klein beetje drogend, mineralen en tannines. Met de rabo de toro wachten we nog even. Maar toch, deze kan al wat hebben.
  2. Amigo cuatro, ons vierde glas, doet gezellig mee met amigo tres. Hun karakters lijken op elkaar vind ik. Ze leggen dezelfde accenten. Met wat variatie. Zo heeft deze iets minder zwaars, iets meer frisheid, iets meer fruit, ook van het rode. En wel weer meer tabak. Ook een crianza. 3 en 4 komen uit 2019. Jonge vrienden. We zwaaien ze uit en gaan door met een andere generatie.

  1. We zijn op stoom. Er wordt geklopt. We doen open. Voor vrienden is er altijd plaats. Ze stellen zich voor. Somos del año 2012, we komen uit 2012. Y somos unas reservas. We zijn reservas en hebben dus al aardig wat rijping. Alsof dat nog niet genoeg zegt gaan ze verder. Nummer vijf zegt chocola. Een wijnbal had ik ‘m willen horen zeggen. Zo eentje van de kermis. Een lange fruitige afdronk. Met zowel rood fruit, bessen maar zonder zwaar zuur, als zwart fruit, cassis en – daar is ie weer – de braam. Een pruim komt om de hoek kijken. Die streekklassieker treffen we vanavond voor het eerst. En doet ‘m goed. De conversatie loopt.

 

  1. Nummer zes gaat er overheen. Toffee roept ie. Haags hopje (hoe kan die Spanjaard dat nou kennen?). Maar heeft weer wat meer zachtheid. Wat meer rood fruit. Ook dit duo vertoont gelijkenissen. Nog behoorlijke zuren. Rood fruit duidelijk aanwezig. In de neus eucalyptus, laurier. Allemansvrienden? Ik hoor het u denken. Dan rekent u buiten de Brabantse wijnsociëteit. Toch nog wat jong. Hadden we ze nu al binnen moeten laten? Tot en met: laat deze nog maar even buiten staan c.q. liggen. Goed voor hun ontwikkeling. Worden ze juist minder hard van. Maar ook nu al mooi. Of juist goed op dronk. Die eerste prima, die tweede nog even wegstoppen vindt Berry zelf. Zoals altijd verschillen de meningen. Ook een klassieker.

  1. en 8.

De avond vordert gestaag. Het volgende duo dient zich aan. Hola Peppi y Kokki! Of op z’n minst toet-toet boing boing. Dit zijn geen beginnelingen. Deze hebben ervaring. En wijsheid. En schoonheid, zoals ouderdom soms fraaier kan maken. Volheid. Kracht. Donkerte. Geen duisternis, begrijp me goed. Stevigheid. Volwassenheid. Evenwicht. Balans. Een levenspad bewandeld en op het hoogtepunt het glas bereikt. Dit is de essentie van Berry zijn liefde. Hier wordt alles gegeven. Met spanning door tannines, nog aanwezige zuren. Met zwarte fruitsluiers. Met koffie, cacao, leer, tabak, ceder. Met chocola, romiger dan alleen cacao. Braam, pruim. Aards. Droppig. Laurier. Wat is er niet. Liefde is alomvattend.

 

En als je dan zou moeten kiezen? Zeg het maar. Herfstbos van nummer 8? Drop van nummer 7? Wat munt en paddenstoelen plus wat frisheid van nummer 8? Het ietsje mollige van nummer 7? Staat ‘m toch goed?! Allebei modernere huizen. Amandelspijs als kiesdeler? Nee, we houden ze allebei..

  1. Ach mensen. De avond wordt nacht. Hoe later de avond, hoe schoner het volk. We begroeten de top. Lonely at the top? Welnee, het zijn er twee. Het slotduo. Waarbij slot terecht een verwijzing is naar een kasteel. Kasteelheren zijn het. En de top begeeft zich met veel plezier onder ons, het voetvolk. Wij aanbidden. Bewonderen hun zoetheid. Hun levenslust. En hun braam, hun cacao. Hun tederheid naast hun kracht. En maken toch ook onderscheid.

Heer 9 is erg zoet. Weeïg is niet de term, eerder intens. Met munt, menthol bij die zoetheid. Die niet stoort. Het is fruit op z’n allerrijpst. Het valt van de bomen. Het ligt aan je voeten. Zoals wij ons storten aan de enkels van deze kastreel heer. Respect.

  1. De laatste gast. De allerlaatste vriend. Toon Hermans zei het al, altijd te laat. Maar hij is er. En wordt binnengehaald. En wat heeft ie meegebracht? Met opnieuw die menthol en ook wat anijs. Bedwelmend en verfijnd. Pijptabak. Elegant. Spel. Met een zwart gevoel voor humor. En voor fruit. Rijp fruit, nog net wel zelf plukken. Deze vult de avond. Pakt je in en rolt je op. Wij lagen al en vallen toch om. Een prachtige nacht. Een sterrenhemel. Een volle maan. Einde. Liefde. Geen einde.

Proefnotities en verslag Just Krijn

De lijst van gedronken wijnen: Rioja wijn lijst