Kelderopruiming leidt tot dieper besef van oplegwijnen
By in

Kelderopruiming leidt tot dieper besef van oplegwijnen

Geniet, geniet, geniet! En stel genieten niet uit! Dat is de boodschap die ik meeneem uit de kelderopruimingsproeverij van Just Krijn. De proeverij die leidt tot een dieper besef van
oplegwijnen. Trek mooie wijnen op tijd open! Een oplegwijn of bewaarwijn is een wijn die specifiek geschikt is om enkele jaren tot decennia in een kelder of klimaatkast te bewaren. Het doel van opleggen is om de wijn te laten rijpen totdat deze op dronk is – altijd mooier en completer dan in de jaren daarvoor. Just selecteerde wijnen uit de jaren 2002 tot 2009 voor deze proeverij. Als ik de balans opmaak, waren zes wijnen te oud en vermoeid, twee wijnen gerijpt maar met beperkt potentieel, en drie wijnen zeer de moeite waard, de echte oplegwijnen.
Hoe zit dat ? Van alle wijnen die worden gemaakt zijn negen van de tien flessen bedoeld om direct te drinken. Stel dus het genieten niet uit! Het is jammer als we wijnen te lang bewaren. Naar schatting wordt 1 tot 5% van alle geproduceerde wijnen beter bij rijping. De wijnen die 10 jaar of langer bewaard kunnen worden, zeg maar de wijnhemel, dat is 1 op de 100 flessen.

Alle wijnen van deze avond werden open geproefd.

Te oud en vermoeid

2005 Domaine René Monnier Chardonnay Bourgogne Frankrijk

Geen fruit meer te proeven, zeggen Eric en Toos. Snel weg, aldus Eric. Oxidatief en kort staat in mijn aantekeningen, Heeft betere tijden gekend, nog wat paddenstoelen, bitters overheersen. Doet mij denken aan sommige chardonnay-wijnen uit de Jura. En laat Just daar nou net liefhebber van zijn. Ook Gerard is positief, hij zou de wijn niet uitspuwen.

2009 Domaine Saint-Apollinaire Vieilles Vignes Côtes du Rhône Villages Frankrijk

De wijnbouwer geeft een bewaartermijn aan van drie jaar. “Ik wil eens zien of dat te stretchen is”, zei Just. Niet dus. Een warme en kruidige geur, zet mij op het verkeerde been. De smaak  is onaangenaam met te straffe afbraakbitters.

2009 Emeraude Vinsobres Côtes du Rhône  Frankrijk

Het historische Vinsobres verkreeg in 2006 haar Cru-status. Een rode Vinsobres dient een assemblage te zijn van minimaal 50% grenache noir en sinds 2015 minimaal 25% syrah en/of mourvèdre. Stoffige neus met morelkers. Zachte aandronk, wat romigheid. Aardig, maar heeft ingeleverd op vitaliteit.

2009 Domaine La Monardiere Vacqueyras Vieilles Vignes Côtes du Rhône Frankrijk

70% grenache, 15% syrah and 15% mourvèdre.  “Terrific fruit”, schrijft Robert Parker in 2011, met de suggestie om deze wijn de komende acht jaar te drinken. Deze wijn leeft dus zeven jaar in extra tijd. De mooiste neus van de Rhône: kreupelhout, stallucht en warme stenen. Het karakter proef je nog. Fritjof zegt weinig fruit, eerder drinken en Toos droge tannines.

2002 Château Siran Margaux Frankrijk

Al 160 jaar in de Miailhe-familie. De 2019 stond twee weken geleden op tafel en werd gezien als kindermoord, want nog helemaal dicht. Milde commentaren bij deze vermoeide wijn, want de meeste elementen houden stand, zei Valerie. Bijvoorbeeld de geparfumeerde neus. Klassiek, staat in mijn aantekeningen: leer, vanille en kreupelhout. Zachte aandronk zonder fruit, kortaf in de finale met afbraakbitters. Annemiek determineert munt en wat zure, zwarte kers. Hier moet je echt wat bij eten, is haar conclusie.

Gerijpt met beperkt potentieel

2009 Cantina Tollo Cagiòlo Riserva Montepulciano Abruzzo Italië

Deze 2009 werd in 2013 gewaardeerd met Tre Bicchieri Gambero Rosso, dus top. Zo’n 700 producenten leveren hun druiven aan deze coöperatie. Stoffige neus, zegt Liselotte, moeilijk om te proeven, gestoofde pruim, zit op het randje. Eric vindt dit een fijne wijn: ruikt naar karamel, mooie neus, diksap, heel rond. Behalve de bijna zwarte kleur determineer ik karamel en mokka in de smaak. Volle smaak, nauwelijks tannines, milde zuren. Op zich niks mis mee, maar die 17 jaar in de kelder, is dat nou de moeite waard geweest?

2009 Guiseppe Camapagnola Amarone di Valpolicella Italië

Een van de allerallerbeste Amarone-jaren. Valerie is enthousiast, ze proeft complexiteit, dadels, vijg, kruidnagel, gember met als conclusie: heel gaaf. Annemiek valt bij: zoethout, vol fruit, alles zit erin. Daar staan andere meningen tegenover. Liselotte vindt de wijn weinig genereus. Eric benoemt schoenpoets en donkere karamel, met als conclusie: mwah. Berry: zoet, zoet, krentjes, niet lekker. Ik vind de wijn zelf nogal vluchtig, mist wat body en ruggengraat.

De wijnhemel: de moeite van het rijpen waard

2004 Akutain Rioja Gran Reserva Spanje

Tweeëntwintig jaar oude droomwijn. Van 93% tempranillo, 5% garnacha, 2% viura. Van kalkhoudende kleigrond. Bodega Akutain heeft 6,5 hectare wijngaarden vlak bij Haro. Ambachtelijk gemaakt: oogst met de hand, fermentatie met natuurlijke gisten, rijping op oud eiken vaten, alcohol 12.5 tot 13%. 28 maanden rijping in gebruikte Amerikaans eiken vaten, gebotteld zonder filtering, daarna nog tenminste 30 maanden flesrijping. Akutain maakt maar twee à drie Gran Reserva’s per decennium. Fijne wijn, oordeelt Berry, kers, leer, cederhout. Ik schreef aanvankelijk nog wat gereserveerd: donkere kleur, vijg en vanille, veel karakter en klassiek, mist wat charme. Maar och … deze wijn – direct geopend voor het proeven – blijft zich in het glas ontwikkelen. Schotse pijptabak en pruim. De wijn uit dit mooie Rioja-jaar drinken we nu op de top. Interessant detail: de bodega zelf adviseert 15 tot 20 jaar toekomst.

2009 La Guinardena Priorat Spanje

Zestien jaar oud hartendiefje van Just. Van garnacha-druiven van de La Guinardena-wijngaard, 2 hectares groot. 12 maanden in 2-3 jaar oude Franse eikenhouten vaten gerijpt. Kleine productie. Fritjof is kritisch op het alcoholpercentage. Berry prijst de zoete aanzet, frisheid en kersen. Mijn aantekeningen zijn louter positief: toffee, karamel en mokka in geur. Aangenaam elegante wijn, sappig en compleet. Veel rondeur. Valerie vindt de wijn helemaal geweldig: subtiel, mooi geïntegreerd, anijskruiden, dadel en zwarte chocolade.

2009 Dominio del Bendito El Titan del Bendito Castilla y León Spanje

Zestien jaar oud hartendiefje van Just. Gemaakt van tinta de toro, vijftig jaar oude stokken, 14 maanden gerijpt op eiken vaten. Heel mooi, zegt Berry, een krachtige dikke wijn, blockbuster. Gekookte zwarte kers en veel aarde, aldus Valerie. Donkere, bijna zwarte kleur. Een rijke, chique geur van sigarenkistjes. Heel veel rondeur, een dikke wijn, heel karaktervol.

Bij deze drie wijnen zie je dat bewaren beslist zin heeft, dat het de wijn echt mooier maakt.

Verslag Peter van den Besselaar

Invloed van muziek op geur en smaak van de wijn
By in

Invloed van muziek op geur en smaak van de wijn

In wetenschappelijk onderzoek is vastgesteld dat de beleving van wijn wordt beïnvloed door muziek. Laten we dat maar eens testen, dacht ik. De opzet is om in twee groepen blind te proeven, waarbij iedere groep drie wijnen mét en drie wijnen zonder muziek proefde. Het leverde sowieso bijzondere momenten op. Claartje die in twee seconden de muziek van Satie herkent. Maarten die zonder aarzelen Puccini voorstelt als passende muziek bij Brunello. Ingrid die de focus op het proeven zegt te verliezen bij het horen van de Rolling Stones. Kati die de hele weg naar huis fietst met The girl from Ipanema en de zwoele stem van Astrud Gilberto in haar hoofd.

Hieronder lees je welke zes wijnen blind werden geschonken, met welke muziek en welke rapportcijfers de wijnen kregen van groep 1 en groep 2. Het was een van de wonderlijkste proeverijen, net als die waarin we de invloed van de kleur licht op wijn probeerden vast te stellen.

2022 Lenz M. Moser en Markus Huber – New Chapter Grüner Veltliner – Oostenrijk


Muziek: Lente uit De Vier Jaargetijden van Vivaldi
Geur: 7,8 met muziek, 6,6 zonder muziek
Smaak: 7,6 met muziek, 7,2 zonder muziek
Totaaloordeel: 7,6 met muziek, 7,4 zonder muziek

2001 Domaine Paul Blanck – Fürstentum Riesling Grand Cru – Elzas – Frankrijk


Muziek: Gymnopédie No. 1 van Erik Satie
Geur: 7,2 zonder muziek, 5,8 met muziek
Smaak: 6,8 zonder muziek, 6,6 met muziek
Totaaloordeel: 7,0 zonder muziek, 6,2 met muziek

2019 Château Siran – Margaux – Bordeaux – Frankrijk (46% merlot, 44% cabernet sauvignon, 9% petit verdot, 1% cabernet franc)


Muziek: Boléro van Maurice Ravel
Geur: 7,2 met muziek, 5,6 zonder muziek
Smaak: 6,8 met muziek, 5,0 zonder muziek
Totaaloordeel: 6,8 met muziek, 5,0 zonder muziek

2014 Couly Dutheil – Clos de l’Echo – Chinon – Loire (cabernet franc)


Muziek: Take Five van Dave Brubeck Quartet
Geur: 7,0 zonder muziek, 6,0 met muziek
Smaak: 7,2 zonder muziek, 5,8 met muziek
Totaaloordeel: 7,0 zonder muziek, 6,0 met muziek

2020 Machoman – Tierra de Murcia – Jumilla – Spanje (monastrell)


Muziek: Paint It Black van The Rolling Stones
Geur: 7,8 met muziek, 7,0 zonder muziek
Smaak: 7,8 met muziek, 6,8 zonder muziek
Totaaloordeel: 7,6 met muziek, 7,2 zonder muziek

2014 Marquis de Montdoyen – Monbazillac – Frankrijk (70% sauvignon blanc, 25% sémillon, 5% sauvignon gris)


Muziek: The Girl From Ipanema van Stan Getz
Geur: 7,8 zonder muziek, 7,6 met muziek
Smaak: 8,0 zonder muziek, 7,8 met muziek
Totaaloordeel: 7,8 zonder muziek, 7,6 met muziek

Priming

Muziek beïnvloedt de smaak door priming: de hersenen gebruiken de sfeer van de muziek om smaken te interpreteren. Hoge tonen versterken de beleving van zoetheid/frisheid, terwijl lage tonen bitterheid of zwaarte benadrukken. De smaakperceptie van wijn kan verschuiven in de richting van de emotie van de muziek. Bij klassieke muziek verwachten mensen een duurdere wijn. Klassieke muziek beïnvloedt de perceptie van champagne positief. En rockmuziek maakt de smaakervaring van wijnen van stoere druiven krachtiger.
Let wel, deze test is niet valide. Daarvoor zijn honderden proevers nodig. De proevers van groep 1 waardeerden consequent hoger: 0,2 hoger, 0,8 hoger, 1,8 hoger, 1,0 hoger, 0,4 hoger en 0,2 hoger bij het totaaloordeel. Heeft het nog iets te maken met man/vrouw, vroeg Claartje. Dat was een goede bespiegeling, groep 1 was vrouwen gedomineerd, groep 2 juist mannen gedomineerd. Heeft muziek nou invloed? De score is 3 –3, drie keer wél en drie keer niet.

Evaluatie

De onthulde wijnen bespraken we met een wonderschone Brunello di Montalcino 2004 van Donatella Cinelli Colombini, waarvan zelfs werd gezegd dat die wijn nog wel langer
bewaard kan worden. Bijpassende muziek: Nessun Dorma van Puccini.

New Chapter Grüner Veltliner 2022 heeft frisse zuren, is elegant én complex, zei Claartje.

We proeven niet zo vaak écht oude rieslings. De Fürstentum Grand Cru 2001 Riesling Domaine Paul Blanck werd niet als riesling herkend. Deze vijfentwintig jaar oude wijn had een mahoniebruine kleur, wat honing in de gebalanceerde neus en smaak.

Ik kreeg een vermaning dat ik Château Siran 2019 Margaux op tafel zette: kindermoord! Sorry, proevers! Het kwart dat nog in de fles zat bloesemde helemaal op na zo’n 30 uur luchten. Schitterend klassieke wijn, maar in onze proeverij dicht in de geur en tanninerijk.

De twaalf jaar oude Clos de l’Echo 2014 Chinon Couly Dutheil is een beetje een wijn voor de cabernet franc acquired taste proevers. Ik vind die geweldig. Annemiek is genuanceerd: kruidigheid, den en vanille in de geur, zachte smaak, weinig zuren en waterige afdronk.

Groot contrast met de zes jaar oude Machoman 2020 Monastrell Tierra de Murcia die met Rolling Stones muziek nog aan kracht won. Gastproever Peter: bramen in de geur, stroeve en wat groene tannines, krachtig en elegant met veel potentieel.

MartijnU roemde de dessertwijn Marquis de Montdoyen 2014 Monbazillac waarin hij sinaasappelschil, rabarber, citrus en noottonen proefde. Hij vond die wijn complexer dan de Rittersberg 2018 Pinot Gris Selection de Grains Nobles van Jean Paul Schmitt, een zoete nectar.

Bijpassende muziek: Franse Chansons. Ach ja, die ‘kleine’ dessertwijnen uit Monbazillac, Loupiac, Ste Croix du Mont worden na een jaar of tien grote wonderen.

Verslag Peter van den Besselaar

Kelderopruiming van jaargang 2012
By in

Kelderopruiming van jaargang 2012

Berry Marinussen kiest het thema Kelderopruiming. Hij wijst op eerdere kelderopruimingproeverijen. Zijn voorbeeld is een 2004 proeverij, toen hij net lid was geworden. Het was een proeverij van de dit jaar overleden Kees Mutsaers, waarvan hij de line-up laat rondgaan. Een geweldige line-up die nu – met de huidige wijnprijzen – nauwelijks meer mogelijk is, maar een prachtige benchmark. Berry onthult ook nog een onderliggend thema, het jaar 2012. Voor hem erg betekenisvol, zijn trouwjaar en eerste kind. Ik verheug me enorm op wat komen gaat, want hoe vaak proeven we mooie, uitgerijpte wijnen? We proeven vaak te jonge wijnen, stelt Berry. In de proefnotities staan meningen over de wijnen soms diametraal op elkaar. De een vindt dat een wijn jonger gedronken had moeten worden, de ander weet dat de wijnen vlot twintig jaar ouderdom kunnen bereiken. Lees maar!

Alle flessen zijn overgegoten in een karaf en dus blind geproefd. In dit verslag staat steeds een korte karakteristiek van het jaar en het gebied (voor de leesbaarheid), maar bij het proeven weten we dus nog niet uit welk land, welke druif of welke streek we proeven.

Champagne 2012

2012 geldt als een groots champagnewijnjaar ondanks een turbulent groeiseizoen. In het voorjaar was er vorst, regen en hagel, die leidde tot zeer lage opbrengsten. De zomer bracht warme, droge condities die de rijping spectaculair herstelden. Druiven waren uitzonderlijk geconcentreerd met hoge zuren en perfecte fenolische rijpheid. Vooral pinot noir excelleerde, met krachtige structuur en diepte. De wijnen tonen spanning, precisie en een lang bewaarpotentieel.

Thierry Grandin millésime 2012 champagne


Veel huizen beschouwen 2012 als een van de beste jaargangen van het decennium. De wijn heeft grove bubbels die bij walsen snel verdwijnen. Gist in de neus, goudreinet. Enorm mooie zuren en prachtige balans. Textbook Champagne! Gestoofde appel (Just), heel rijpe appels (Toos), belegen (RobG). Waar veel proevers vraagtekens zetten bij de leeftijd, de wijn al te oud noemden, prijst MaartenD de champagne vanwege concentraat en afdronk.

Brunello di Montalcino 2012

Het jaar kende een zeer hete en droge zomer in Toscame, wat leidde tot lage opbrengsten. Dankzij koele nachten bleven de zuren verrassend goed behouden. De sangiovese toont rijp, donker fruit en stevige, maar rijpe tannines. De wijnen uit dit jaar zijn krachtig, warm en vol, met duidelijke zonexpressie. Maar niet overal volledig homogeen: goede selectie speelde een grote rol. De topproducenten maakten wijnen met goede balans en lange levensduur.

Predella 2012 Brunello di Montalcino


Berry nam mij met deze lichtgekleurde wijnen bij de neus, ik determineerde Piëmonte. We halen nebbiolo en sangiovese op leeftijd snel door elkaar, zei Berry. Kreupelhout in de geur,  diepgang in de smaak, maar met forse bitters en aardsheid. Zuur wijntje (Gerard), slank en finesse, prachtig! (Valerie), zwarte bessen en laurier (Kees), munt, zoethout en mooie balans (MaartenD).

Val di Suga 2012 Brunello di Montalcino


Rijke wijn, tuilé kleur, licht, tonen van paddenstoelen en klein zoetje in de smaak. Mooi belegen tonen, schreeuwt wat mij betreft om te combineren met voedsel. Mooier dan de Predella. Ronde bitters (Gerard), chocoladeneus (Kees), valt al uit elkaar, had eerder gedronken mogen worden (Valerie), framboos, zwarte kers, braam, chocolade en tannines om op te kauwen (Just), iets meer ‘bite’ dan de vorige (MaartenD).

Haut-Médoc 2012

Een koel, regenachtig voorjaar zorgde in 2012 voor een trage start en ongelijke vruchtzetting. De zonnige septembermaand redde het jaar, vooral voor de cabernet sauvignon. De merlot presteerde wisselend; betere resultaten op goed gedraineerde bodems. De stijl van het jaar is klassiek Bordeaux, met medium kracht en energieke zuren. Niet het rijkste jaar, maar wel charmant en betrouwbaar. Goede domeinen leverden elegante, uitgebalanceerde wijnen met mooi bewaarpotentieel.

Château Chasse-Spleen 2012 Moulis


In deze serie staan twee wijnen die vaak op Grand Cru Classé-niveau presteren. Ik werd heel blij van deze wijn, die ik ook als klassieke Bordeaux determineerde: ceder, laurier en tabak in de geur, mooi bouquet, sappige smaak met goede zuren en balans. Jammig en gedroogd fruit, rijpe tannines (Ingrid), potlood, animaal, leer, framboos en ronde tannines (Eric), spannende tannines (MaartenD), prachtig en lief (Just).

Château Gloria 2012 Saint Julien


Diepe kleur met nog wat kardinaalrode rand, smaak met munt en veel aardsheid, boers, mist wat charme in vergelijking met de Chasse-Spleen. Pruimen en winegums, steviger, droppiger (Ingrid), koffie en een Haags hopje (Just), rozijnen en gedroogd fruit (MaartenD), zoethout, lucifer, boers (Eric).

Rioja 2012

Een warm en droog groeiseizoen met weinig ziektedruk. De druiven bereikten goede fenolische rijpheid zonder overrijping. De wijnen zijn vol, rijp en gestructureerd, maar behouden een frisse kern. De tempranillo toont donker fruit, kruiden en zijdezachte tannines. De kwaliteit is hoog en verrassend consistent in de hele regio. Vatrijping integreert mooi dankzij de solide fruitbasis.

Luis Cañas 2012 Reserva Selección de Familia, Rioja


Berry vertelt dat dit de eerste fles is die hij uit het kistje haalde. Vanille, morelkers, een volle aandronk en goede balans, tikje drogend. Fritjof noemt de wijn van tempranillo, robijnrood, chocolade, kruidigheid en drogende tannines. Het jaar 2012 is een van de sterkere Rioja-jaren van het begin van de jaren 2010. Deze wijn doet het heel goed, zeker met de wetenschap dat de volgende wijn vier keer zo duur is.

Ribera del Duero 2012

Heet, droog en extreem continentale omstandigheden. Lage opbrengsten leverden zeer geconcentreerde druiven op. De tinto fino (synoniem voor tempranillo) presenteert intens zwart fruit, krachtige structuur en stevige tannines. De alcoholpercentages zijn vaak hoog, maar topwijnen blijven in balans. Wijnen hebben indrukwekkende diepte met groot rijpingspotentieel. Een robuust, langlevend jaar, vooral geschikt voor crianza en reserva-stijlen.

Aalto 2012 tempranillo, Ribera del Duero


Wat een mooie wijn! Mokka in de geur, gebrand hout, dikke smaak, what you see is what you get: chocolade, vijg en pruimen. Iets donkerder, rijp fruit en gebrand (Fritjof), de wijnen hebben allebei een klein zoetje dat mij stoort bij de eerste wijn en dat ik lekker vind in de tweede wijn, veel body, zwart fruit en chocolade (Hans).

Moezel 2012

Een koele, natte start gevolgd door een warme, gouden nazomer. De optimale rijping vond laat in het seizoen plaats, maar zeer gelijkmatig. De riesling ontwikkelde hoge zuren én prachtige fruitzuiverheid. De wijnen zijn exact, mineraal en elegant met typisch lage alcohol. 2012 geldt als een klassiek, verfijnd en zeer geslaagd Moezeljaar. Zowel droge als zoetere stijlen presteerden uitstekend.

Bernkasteler alte Badstube am Doctorberg 2012 Dr Pauly Bergweiler Kabinett


Berry serveert de witte wijnen één voor één. En dat komt deze wijn absoluut ten goede. Abrikoos, spiritus, heel levendig met een geweldige zoet/zuur balans. Heerlijk. Sinaasappelzeste (Valerie), exotisch fruit, concentraat, elegant (Toos).

Ürziger Würzgarten Karl Erbes Riesling Auslese *


Citrus, leisteenmineraliteit en heerlijke ronde smaak. Petrolneus, citrus, abrikoos, sinaasappel, het zoet komt vooral in de afdronk (Annemiek).

Mooie proeverij! Berry heeft nog een tip in petto: koop 12 flessen voor de kelder, zodat je een wijn kan blijven volgen in zijn ontwikkeling.

Proefnotities Peter van den Besselaar

Vinologenexamen doen zonder vrees
By in

Vinologenexamen doen zonder vrees

Bij de Brabantse Wijnsociëteit proeven we op verbazingwekkend veel verschillende manieren. Fritjof Berenbak blijft dicht bij huis. Hij gaat vinologenexamen doen. En hij gunt ons een voorproefje. We proeven en ‘doen examen’ zonder vrees: bij iedere wijn die blind wordt geschonken kunnen we kiezen tussen a, b of c. Multiple choice dus. We zijn geslaagd als we zeven van de 12 vragen goed beantwoorden.

Ik zag allemaal blije gezichten. Want dit lijkt een stuk gemakkelijker dan zomaar blind proeven en determineren waar de wijn vandaan komt. We hebben er zin in!

In het eerste glas krijgen we de keuze tussen champagne, sparkling wine uit Engeland of cava corpinnat. Zou je een mousserende wijn blind proeven, dan zijn logische vragen: is het champagne, is het een cremant/prosecco/sekt/cava? Of mousserende wijn uit een ander land, dat kan overal zijn, van Zuid Afrika tot Moldavië, van USA tot Engeland. De uitdaging om champagne te proeven, kennen we goed. Champagne is herkenbaar aan gist, brioche, groene appel, hoge zuren. De wijn wie we proeven is mooi, maar heeft niet álle componenten. Dan is de keuze nog tussen Engelse sparkling wine of cava. Wie veel proeft, zou de druiven in cava kunnen herkennen: macabeu, xarel-o, parellada. De Engelse wijn is gemaakt van de klassieke druiven chardonnay en  pinot noir. Mijn aantekeningen: onregelmatige bubbels in het glas, best groot ook, raakt mousse snel kwijt, frisse wijn met goede zuren, prettig, tikje kortaf. De wijn is Gramona Gran Reserva 2018 cava corpinnat.

Bij de tweede wijn krijgen we de keuze tussen Côtes de gascôgne, Côtes de provence of Sancerre. Een vinoloog moet nu weten dat deze wijn van verschillende druiven worden gemaakt. Meestal veel colombard in de Côtes de gascogne, vermentino voor Côtes de provnece en sauvignon blanc voor Sancerre. Mijn aantekeningen: elegante ingetogen geur, ik ruik wat brandnetel – en dat is een indicatie voor sauvignon blanc. Een vriendelijke wijn, vrij kort met prettige zuren. De wijn is Château de Sancerre Passe Avant le Meilleur sauvignon blanc.

Bij de derde wijn krijgen we de keuze tussen Pouilly Fumé, Stellenbosch chenin blanc of Roero Arneis. Een vinoloog weet dat dit weer verschillende druiven zijn met eigen karakteristieken: sauvignon blanc, chenin blanc of roero arneis. Mijn aantekeningen: hooi in de geur (indicatie voor chenin), brede geur met amandelimpressie (indicatie voor roero arneis). Ik proef goede zuren, de wijn is kortaf, heeft wat bitters én… een molligheidsfactor. Roero arneis heeft geen bitters. De wijn is De Morgenzon  Stellenbosch 2022 Reserve chenin blanc.

De multiple choice bij de vierde wijn is godello uit Monterrei, albarino uit Rias Baixas of verdicchio dei castelli de jesi. Twee Spaanse wijnen en een Italiaan, drie verschillende druiven. Mijn aantekeningen: bleke kleur, citrus in de geur, limoen en ook iets ziltigs (indicatie voor godello). De smaak heeft niet heel veel smaakdimensies, de wijn is fris en levendig. De wijn is Finca al lado de bodega 2023 godello.

Inmiddels beginnen we te begrijpen waarom dit het lastigste onderdeel is van het vinologenexamen. “Vaak is er een keuze die afvalt”, zegt Fritjof, “en blijven er twee over waar je de keuze uit moet maken.” Het valt niet mee, ik hoor een van onze goede proevers verzuchten: “Iedereen wordt er recalcitrant van.”

Met minder lach op de gezichten en iets meer geconcentreerd krijgen we de keuze uit verdejo uit 2020, Macon-Loche 2020 of Graves 2020. De wijnexpert weet hier: drie verschillende druiven, nl. verdejo, chardonnay of sauvignon blanc/sémillon. Mijn aantekeningen: lichte kleur, enorme stinkerd, veel mineralen met wat ik beschrijf als een chardonnay afdronk. Ik zit meteen op Macon. Helemaal fout. De wijn is Ossian 2020 verdejo uit Rueda. Wijnnotitie: “karaktervolle , complexe neus met boschampignons, truffel, biscuit en geroosterde amandelen. Ook in smaak krachtig en verfijnd en super geconcentreerd zonder een spoortje van logheid. Typerend is ook mineraliteit en finesse en ongekende gelaagdheid met complexiteit in de afdronk.”

We zijn blij rood te gaan proeven en op papier is dat geen moeilijke keuze: gamay uit Côtes de Brouilly, pinot noir uit Bourgogne of cabernet franc uit Saumur Champigny. Twee wijnen met meestal een lichte kleur en cabernet franc herkennen de proevers meestal door paprika. Mijn aantekeningen: donkere kleur (dan vallen gamay en pinot noir al af). Maar dan een vrolijke gamay geur. Huh? De smaak is straf, veel zuren, een bekkentrekker. Waar moet ik nu op af gaan: geur of smaak? De wijn is Domaine Baron de l’Ecluse Les Garances Côtes de Brouilly, gamay. RobG benoemt de kersen in de geur, een volle wijn met rijpe tannines. Examinator Fritjof heeft geheid weer enkele proevers bij de neus genomen.

De keuze bij het volgende glas zijn Rioja Gran Reserva, Syrah uit Somontano of Corbieres, allen uit 2013. Met twaalf jaar een gerijpte wijn. Weer een keuze tussen verschillende druiven: tempranillo, syrah of blend van carignan, syrah, grenache en mourvèdre. MartijnU benoemt zondoorstoofd fruit, chocolade, amandel en ‘best veel zuren’. Just signaleert stevig fruit zowel zwarte bes als braam en ook tonen van teer en drop. Mijn aantekeningen: warme wijn met veel hout en een enorme stinktoon in de geur. Prettig drinkbaar glas. De wijn blijkt Enate 2013 syrah uit Somontano, Spanje.

Dan volgt een keuze uit Carmenere reserva, Barbera d’Alba of Châteauneuf du Pape. Allen uit 2020, maar dus wel uit drie landen en met verschillende druiven. Mijn aantekeningen: rijpe en rijke wijn met een soepele aandronk en hoge zuren, nog veel toekomst, blijft wat trekken in de mond. MaartenD zegt dat de wijn gestoofd proeft en hoog in de alcohol zit. De wijn is Châteauneuf-du- Pape 2020 Les Combes d’Arnevel.

Als Fritjof inventariseert wie a, b of c kiest, blijkt geregeld dat we in drie groepjes uiteenvallen. Dat is géén teken van goed proeven. Wij kennen toch de karakteristieken van de druiven en landen. Als sociëteitsleden al zo lang samen proeven, moet je tot één oordeel komen. Dat zeggen rationalisten. De emotionelen onder ons glimlachen en genieten van de discussie.

Dan volgt weer een wijn om je te verheugen op het determineren (wij raden natuurlijk niet, dat snapt de lezer wel). Bordeaux linkeroever 2017, Bordeaux rechteroever 2018 of Malbec uit Mendoza 2018. De wijnexpert weet meteen: linkeroever is cabernet sauvignon gedomineerd (streng), de rechteroever is merlot gedomineerd (milder en toegankelijk).  De malbec uit Mendoza kan variëren in stijl, afhankelijk van het terroir en de wijnbouwmethode, maar over het algemeen zijn ze vrij fruitig. Gerard benoemt kruidigheid, tabak en een heel zachte aanzet. Ook Harrie noemt de wijn zacht. Ik worstel met die zachtheid blijkt uit mijn aantekeningen: klassieke wijn (malbec valt af), stinktonen, de geur zit tegen oxydatie aan, een zachte smaak met een hoge zuurgraad. Heeft nog wel rijpingspotentieel. Ondanks de zachte aandronk heeft de wijn een goede structuur met veel kracht. De wijn is Château Cantemerle 2017, Haut Medoc, Grand Cru Classé, linkeroever.

De laatste wijn geeft een keuze tussen Pale Cream Sherry, Madeira Sercial of White Port. We zien hier wéér verschillende druiven: palomino druif, sercial druif of malvasia, gouveio, viosinho en rabigato. De smaakverschillen zijn licht zoet en notig (sherry), veel zuren, droog en ziltig (madeira) en fruitig, zoet tot droog (port). De wijnen hebben ook verschillende alcoholpercentages: 15 tot 17% (sherry), 18 tot 20% (madeira) en 19 tot 20% (port). Harrie is ontzettend resoluut. “Ik vind dit lekker, dus moet het port zijn, want ik hou niet van sherry of madeira.” Spot on! De wijn is Quinta Sta Eufémia Porto White 10 years old. Het hebben van héél duidelijke sympathie of afkeer van wijnstreken en druiven helpt dus bij het determineren.

Uiteindelijk blijkt minder dan de helft van de deelnemers ‘geslaagd’ te zijn. Een leerzame proeverij. We mogen wel vaker zo’n vinologenproeverij doen. Troostrijk is de observatie van actrice Mae West: vergissen is menselijk, maar voelt goddelijk.

 

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Kwaliteit identificeren
By in

Kwaliteit identificeren

Peter van den Besselaar is fervent lezer en liet zich voor de proeverij van deze avond inspireren door sommelier Pascaline Lepeltier en Cees van Casteren MW. Lepeltier schreef in de januari editie van Decanter over haar geloof in een meer holistische en mindful benadering van het wijnproeven, om het DNA van een wijn beter te kunnen aanvoelen. Met de huidige, gangbare manieren van het beoordelen van de kwaliteit van een wijn (waarin aroma’s een relevante rol spelen) en gestandaardiseerde glazen, wordt het maken van onderscheid tussen terroirwijnen en industriële wijnen steeds lastiger, schrijft ze. Dit in tegenstelling tot een wijnproeftechniek van vroeger, waarbij gebruik werd gemaakt van een tastevin – een kleine, platte, geribbelde metalen beker- en de nadruk werd gelegd op het mondgevoel, de textuur en de persistentie in de mond.

En zo laat Peter ons deze avond even kritisch nadenken over onze manier van proeven. Want op enkele uitstapjes na, hanteren we al jarenlang dezelfde vaste methodiek en ligt er veel nadruk op het determineren van de wijn. Professionele wijnproevers zijn vaak juist meer geïnteresseerd in kwaliteit dan in het blind herkennen van de afkomst. In ons BWS jubileumboek ‘Beter wijnproeven, meer genieten’ definiëren we kwaliteit aan de hand van de criteria balans, lengte, complexiteit en verfijning (BLCV). Cees van Casteren MW gebruikt in zijn boek ‘Proeven als een pro’ zes criteria: concentratie, afdronk (lengte), complexiteit, heb ik een klik met deze wijn?, evenwicht (balans) en typiciteit. Samen vormen die het woord CACHET, synoniem voor klasse. Interessant is dat het uiterlijk en de kleur niet zijn meegenomen – die geven aanwijzingen voor druif, wijngebied en leeftijd, maar zeggen weinig over de kwaliteit.

C          concentratie

A          afdronk / lengte

C          complexiteit

H         heb ik een klik met deze wijn?

E          evenwicht / balans

T          typiciteit

Aan de hand van CACHET en een aantal vragen over kwaliteit (geïnspireerd door het Master of Wine examen) vliegen we de vier series van wijnen aan.

Serie 1

We proeven drie witte wijnen uit dezelfde streek met dezelfde druiven. Kan je verschil in kwaliteit identificeren en hoe zou je deze wijnen genieten (drinkwijn, aperitief, lunch- of dinerwijn)?

   

Wijn 1: 2022 Château Lamothe Vincent, Bordeaux, cuvée Heritage
Rijping op droesem, 5 maanden in Franse eiken en betonnen vaten. De gebroeders Vincent zijn in Bordeaux verkozen tot “Wijnbouwers van het Jaar” in de Hachette Gids 2024. Blend van 55% sauvignon gris en 45% sauvignon blanc.

Medium (+) concentraat, lange afdronk, medium complexiteit, persoonlijke klik, mooi in balans, typisch voor sauvignon blanc.

Wijn 2: 2021 Château Jean Faux, Bordeaux, cuvée Les Pins Francs
85% sauvignon blanc, 15% semillon. 25 jaar oude stokken. 12 maanden op inox tanks.

Deze stijl is duidelijk lichter, zonder houtgebruik. Medium concentraat, medium (+) afdronk, weinig complexiteit, niet per sé een klik, balans is goed, niet bijzonder typisch, wel een mooie wijn.

Wijn 3: 2018 Château Olivier, Pessac-Leognan
Wijnmaken: sur lie met bâttonage, 35% nieuwe barriques, 10 maanden houtrijping.

Volgens Maarten heeft deze stijl een stinkerdje en is in de smaak heel anders dan de eerste twee, meer tertiair, notig, vegetaal, hooi, hazelnoot, rijpe appel en banaan. Er is al snel discussie over deze reeks witte Bordeaux, want er is veel verschil in meningen over de kwaliteit en ook het gewenste moment van drinken is niet hetzelfde voor alle leden. Interessant!

Serie 2

We proeven twee gerijpte rode wijnen uit hetzelfde jaar en hetzelfde herkomstgebied. Hoe identificeer je de kwaliteit, herken je het jaar en wat is de herkomst van de wijnen?

 

Laten we het meteen even verklappen: het bleken twee rode Bordeaux uit 2014.

Wijn 4: 2014 Château Le Bosq, Saint-Estèphe, Cru Bourgeois Exceptionnel
Deze cru is één van de vlaggenschepen van de Vignobles Dourthe, samen met Ch. Grand Barrail Lamarzelle Figeac en Ch. Belgrave. 60% van de wijngaard bestaat uit merlot, aangevuld met 10% petit verdot, 3% cabernet franc en slechts 27% cabernet sauvignon. MartijnU benoemt de lichtere kleur, cassis, pruim, zoethout, hij miste wat fruit, misschien wat over de top, tabak, lange afdronk, concentratie medium, medium complexiteit, niet echt een klik, typiciteit hoog. Roodbruin, licht doorschijnend, tabak, hogere zuren, pruim, redelijke concentratie, elegant, rood fruit, maar nog niet over de top, vult Ingrid aan. Just vindt ‘m veel rood fruit hebben, met aroma’s van viool en knarsende tannines. Claartje vindt deze wijn het lekkerste van de serie, omdat hij wat meer spanning heeft. Voor mij persoonlijk is dit een echte CACHET winnaar: veel concentraat, geweldige en lange afdronk, complex, grote klik, mooi in balans en typisch Bordeaux. De wijnen doen wel wat ouder aan dan dat ze in werkelijkheid blijken te zijn.

Wijn 5: 2014 Le Successeur de Berger, Graves
Gemaakt van 50% merlot, 25% cabernet franc en 25% cabernet sauvignon, afkomstig van een zand- en kiezelrijke bodem. Veel tannines, lange afdronk, stinkkaas en een beetje tabak, vindt MartijnU. Just geeft juist de voorkeur aan deze wijn ten opzichte van de vorige: deze stijl heeft meer zwart fruit, is complexer, chocolade, leer, tabak, heeft meer dikte en een mooie balans tussen zoet en zuren. Claartje vindt daarentegen juist dat deze wijn geen goede balans meer heeft, een middelmatige afdronk en dat de complexiteit uiteenvalt. Ook RobG van Ginneken vindt dat het beste van deze wijn er wel af is. Net zoals Peter heeft hij zijn tastevin meegenomen en hij voorziet ons van een demonstratie. Thanks RobG!

Serie 3

We proeven twee rode wijnen gemaakt van dezelfde druif. Hoe identificeer je de kwaliteit, wat is de herkomst van de wijnen?

 

Wijn 6: 2020 Château Croix Mouton, cuvée Vingt Mille, Bordeaux Superieur
Hans trapt af: zware concentratie, goede afdronk en een gemiddelde complexiteit. Ook Willem-Jan beaamt de hogere concentratie, vindt deze in balans, complexer en een heel fijn drinkgevoel geven.
Erik vertelt: de wijn laat in het glas wat kleurstof achter, ruikt heel zacht, rijke geur, maar meteen alcohol, wat brandend, framboos, een beetje hout, de aanzet is eerder zacht, heel rijk, heel veel smaak, tannine die een beetje plakt en trekt, en een beetje zuren. Een rijke, dikke wijn van een klein plot wijngaard met 20.000 stokken per hectare.

Wijn 7: 2015 Il Palagione, cuvée Ares, San Gimignano 100% Merlot
Met deze wijn heeft Hans een betere klik; deze stijl is soepeler, beter in balans en heeft een behoorlijke hoge concentratie. RobG vindt deze serie een stuk prettiger dan de vorige, benadrukt de volle aanzet en vindt de wijn wel nog wat gesloten in het begin. Na een tijdje komt deze wat meer los. Erik ruikt jam, boter, vindt het bijna een Amerikaanse stijl, vanille, wat rook, wat brand, nog wat plakkende tannines, lekker easy!

Het is noemenswaardig dat men deze avond tijdens het delen van de proefnotities kon merken, dat het aanhouden van een nieuwe aanpak toch zo gemakkelijk nog niet is en velen van ons uit gewoonte weer terugvallen op onze eigen wijnproefstijl. Bij de vorige serie betrapte ik mezelf hier ook op en daarom waag ik me deze keer toch weer aan CACHET: hoge kwaliteit want; medium(+) concentraat, lange afdronk, hoog in complexiteit, zeker een klik met de wijn en er is evenwicht…
Typisch cabernet sauvignon, denken we, maar het blijkt merlot. Omdat de meerderheid het druivenras van deze wijnen dus verkeerd determineert, besluit Hans ‘strafpunten’ af te trekken voor typiciteit. We zijn vermaakt door dat perspectief. Besluit de mens wanneer een wijn typisch genoeg is? Wijn is continu in beweging; hoe besluit je dan eigenlijk hoe een bepaalde stijl ‘hoort te zijn’? Het verzacht weliswaar de frustratie van onze fout en dat kunnen we allemaal wel eens gebruiken. Al is het minder toepasbaar op een wedstrijd of examen, want aan het eind van de dag is de wijn gewoon wat ‘ie is.

Serie 4

We proeven twee rode “feestwijnen” uit verschillende landen. Hoe identificeer je de kwaliteit, uit welke landen komen de wijnen?

 

Wijn 8: 2015 Tenuta Il Poggione 2015 Riserva Brunello di Montalcino
Ah, dit is echt verwennerij. Toos vindt deze wijn een blockbuster; houttonen, tijm, wat zwart fruit, hoge zuren, zoetje, evenwichtig, hoog in de alcohol en wat peperig. Roodbruin van kleur, aldus Gerard, en rijp in de neus, zwart en rood fruit, kruidig, klein zoetje, wat scherpere zuren, complex, heel rijk en stevige bitters. Ook Claartje is erg in haar nopjes met dit glas: mooi donkerrood, koffie en karamel, gestoofd fruit, laurier, mooie concentratie vol spanning, lange afdronk met tannine, heel complex, zeker een klik mee en een mooie evenwichtige balans.

Wijn 9: 2010 Château La Dominique, Saint Emilion Grand Cru Classé
Wat een dijk van een serie. We zijn het snel eens over de kwaliteit van deze stijlen. Ook deze laatste rode wijn van de avond maakt de leden enthousiast. Veel concentraat, een lange afdronk, hoge complexiteit, we hebben een klik en hij is prachtig in balans dankzij de rijpe tannines, de zuren en het fruit. Het benoemen van de aroma’s kunnen we nog steeds niet laten hoor. Voordat we afronden prijst Claartje de complexiteit van deze wijn: karamel, zwart fruit, natte doek en laurier.

Afsluitend genieten we van de Triple Zéro rosé van Domaine de la Taille aux Loups uit Peter’s lievelingsgebied de Loire. Merci Peter, deze avond smaakte naar meer!

Verslag en proefnotities Valerie Bollen

Bordeaux 2010: verwennen van onze tong én indringend kwaliteit bespreken
By in

Bordeaux 2010: verwennen van onze tong én indringend kwaliteit bespreken

We proeven Bordeaux 2010 wijnen uit de kelder van Willem Jan Withagen. Belangrijke vragen die naar voren komen: is de wijn op dronk, is er nog ontwikkelingspotentieel? Waarom is de ene proever positiever over een wijn dan de andere, is dat omdat smaken verschillen?  Een fijne proeverij waarbij we verwend worden op de tong én kwaliteit indringend bespreken. De indrinker is overigens – klassiek! – een witte Bourgogne, Meursault 2010 van Albert Bichot. Ik heb de moeite genomen om ieder domein even op te zoeken in Jane Ansons Inside Bordeaux, de actuele ‘bijbel’ voor liefhebbers.

Château Taillefer 2010 Pomerol

Een Moueix-domein, onder leiding van vijfde generatie Claire Moueix. 12 hectares aaneengesloten wijngaard op zandgronden. Een intens stinkertje is het eerste dat mij opvalt. Leer. Paardenzadel. Later ook ijzer. En een zekere gronderigheid. RobG noemt bos en pruimen. Hij benoemt complexiteit. Een wijn met veel kracht. Tannines zijn nog aanwezig, terwijl de geur toch al naar het tertiaire neigt. Een wijn voor de middellange termijn, zegt Anson.

Jacques Boyd 2010 Margaux

De tweede wijn van Boyd Cantenac, moeilijk te krijgen in ons land, zei Willem Jan. Ik ben die nog nooit tegengekomen. Ik zocht naar Jacques Boyd 2022… tevergeefs. Anson is overigens kritisch over Boyd Cantenac, die zij een trede lager inschat dan de 3e Grand Cru Classés. 17 hectares wijngaard, waarvan maar 50% voor de eerste wijn wordt gebruikt. In extreem goede jaren zoals 2010 is de tip van kenners om juist die tweede wijnen te kopen van Grand Cru Classés. Tegen de helft van de prijs van de eerste wijn biedt zo’n tweede wijn dan gegarandeerd topkwaliteit. Maarten benoemt zwarte bessen, enige strafheid dus nog ontwikkeling mogelijk en goede lengte. Mijn aantekeningen: de donkere kleur heeft een ontwikkelde rand, expressieve en mooie bessen in de geur, zijdezachte aandronk – zo typerend voor Margaux – en ook nog wat tannines. Prachtig, een pareltje in de kelder én op de dinertafel.

Château Poujeaux 2010 Moulis

Altijd een wijn om te overwegen. Groot domein van 68 hectares wijngaard. 70% gaat in de eerste wijn. In 2008 werd de Cuvelier familie eigenaar. Directeur Christophe Labenne is de kleinzoon van de vorige eigenaar. Sinds de overname is Stephane Derenoncourt consultant. De wijngaard heeft 10.000 stokken per hectare – bijzonder voor Moulis. Twaalf maanden houtrijping, eenderde van de barriques nieuw hout. Anson zegt dat Poujeaux een van de beste domeinen in Moulis is, een domein bovendien dat vaak gemakkelijk presteert op het niveau van Grand Cru Classés. Deze 2010 toont dat. De wijn staat naar Château d’Armailhac en doet daar wat mij betreft niet voor onder. Ontwikkeling in kleur zichtbaar, grafiet en vanille in de geur, later ook sigarenkistjes/cederhout. Sappige charmeur qua smaak, heel aangenaam en op dronk. Opmerkelijk: de afdronk is veel langer dan die van de Grand Cru Classé ernaast. Voor mij is dit een van de wijnen van de avond. Schitterend glas.

Château d’Armailhac 2010 Pauillac

Groot domein van 70 hectares in eigendom van de beroemde Rothschild familie. 80% van de wijn gaat in de eerste wijn en – opmerkelijk – er is géén tweede wijn. Die 20% gaat in de merkwijnen van Rothschild. Eric Boissenot is de oenoloog/consultant. Altijd goed om buurdomeinen van beroemde wijngaarden in de gaten te houden, zeker als de wijnen daarvan onbetaalbaar zijn voor gewone stervelingen. D’Armailhac is de buur van Mouton Rothschild. Met net iets meer zand in de wijngaarden, waardoor de wijn minder krachtig is dan de Premier Cru. Mouton 2022 kost in de voorverkoop 750 euro. Mooi natuurlijk voor het vieren van een feestelijk kroonjaar of het halen van een diploma. Maar je kunt 12 flessen d’Armailhac kopen voor één fles Mouton. Goed, de wijn. Pruimen en kersen benoemt Eric. Ik zie kleurontwikkeling aan de rand, ruik hele rijke vanille – mooie nieuw houten barriques, kruidigheid en cassis. De geur is heerlijk breed. De wijn heeft geen lange afdronk, maar is sappig en vol rondeur.

Château Cantenac Brown 2010 Margaux

48 hectares groot domein. Drie jaar geleden wisselde het domein van eigenaar, nu Tristan Le Lous. Eric Boissenot is de oenoloog/consultant. Er gaat maar 55% van de wijn in de eerste wijn, 45% in de tweede wijn Brio de Cantenac. Cantenac Brown is zo’n wijn die vaak niet top of mind is, schrijft Anson, maar die na 10 tot 20 jaar rijping wonderlijk mooie archetypische Bordeaux wijnen produceert. Onder de nieuwe directeur José Sanfins zijn de wijnen in kwaliteit gestegen. De wijngaardpercelen worden apart gevinifieerd, rekening houdend met de druivensoort en de ouderdom van de stokken. Proefaantekeningen: ontwikkelde kleur aan de rand, hele brede geur. Cassis duidelijk herkenbaar. Hoewel de wijn al in de ochtend was geopend, doet bij deze wijn de lucht in het glas óók nog heel veel. De fruitigheid neemt toe en de geur is bedwelmend mooi. Sappige smaak met goede zuren en een bittertje in de middellange afdronk. De wijn trekt nog wat in de mond. Er zit nog potentieel in deze wijn, die gaat nog mooier worden. Fijn perspectief.

Château d’Issan 2010 Margaux

44 hectares groot domein. Anson schat deze 3e Grand Cru Classé een trede hoger in. 55% van de wijn gaat in de eerste wijn. De familie Cruse en Lorenzetti zijn 50/50 eigenaar. Eric Boissenot is de oenoloog/consultant. Issan heeft tientallen jaren geleden doordat de eigenaars te weinig investeerden, schrijft Anson. Totdat Emmanuel Cruse in 1995 op het domein kwam, toen 27 jaar. In 1998 werd hij directeur. Interessant is wat je dan allemaal kan doen aan de kwaliteit: herplanten van wijnstokken, terroir en drainage studies, nieuwe kelders, nieuwe werkruimtes met installaties, nieuwe kantoren. Ja, zo zie je maar dat wie slim wil inkopen ook de wijnliteratuur voortdurend moet bijhouden. De wijnstokken staan met 9.000 per hectare aangeplant. Alle percelen worden apart gevinifieerd en later geblend. 18 maanden houtrijping met voor de helft nieuwe barriques. Al die aandacht proef je. Claartje is onder de indruk van de bloemigheid, Maarten roemt de elegantie van de wijn. Mooie evenwichtige kleur, rode kers in de geur met een lekkere balsamico toets. Ook fraai terroir in de geur. En de smaak… aaah, zo mooi: rondeur en een fluwelige toets. Grootse wijn.

Château Smith Haut Lafitte 2010 Pessac Leognan

78 hectares groot domein, 67 hectare voor rode wijn, 11 hectare voor witte wijn. Bij rooid gaat maar 40% in de eerste wijn. Daniel en Florence Cathiard, ooit Olympische skiërs voor Frankrijk, zijn sinds 1990 eigenaar en brachten dit domein naar de top van de Pessac Leognan streek. Ze zijn uiterst betekenisvol geweest voor het hele wijntoerisme in de streek, schrijft Anson, die zegt dat ze daar te weinig waardering voor krijgen. Maar liefst twee oenologen worden hier ingeschakeld als consultant: Stéphane Derenoncourt én Michel Rolland. Vroegere eigenaren maakten de wijngaard kapot met gebruik van onkruidverdelers. De Cathiards werken biologisch. De wijngaard wordt hier bewerkt met paarden. Ze gebruiken eigen compost. Ze maken zelf de wijnbarriques sinds 1995. Op een eiland in de Garonne kweekt het domein de stammen voor de wijnstokken – geen enkel ander domein doet dit. Dat komt allemaal ook wel tot uiting in de prijs: voorverkoop 2022 doet een fles Smith Haut Lafitte euro 161. De wijn brengt de tongen los. Geen twijfel mogelijk: dit is dé wijn van de proeverij. Aan de rand ontwikkeling. Een explosie van rood zomerfruit in het glas: bramen en kersen. Vanille van het nieuwe hout van de barriques die de wijn voornaam maken. Lichte kruidigheid. Kees benoemt eucalyptus, chocolade en pruimen. Toos ruikt nóg meer smaakimpressies: laurier, drop, koffie. Een klein zoetje. De wijn is he-le-maal in balans, aldus Toos. Dat ben ik met haar eens: sappige aandronk en enorm veel power. Deze wijn geeft nu heel veel plezier en zal dat vermoedelijk nog zeker twee decennia doen. Een geweldige compositie.

Château Pichon Baron 2010 Pauillac

Dit is een zogeheten Super Second, een 2e Grand Cru Classé. 73 hectares groot domein. Maar 45% van de wijn gaat in de eerste wijn. Interessant: er zijn twéé tweede wijnen, Les Griffons de Pichon Longueville van merendeels cabernet sauvignon en Les Tourelles de Pichon Longueveille van merendeels merlot. In 1987 kocht de verzekeringsmaatschappij AXA het domein, toen nog maar 33 hectares wijngaard groot. De technische directeur Jean René Matignon werkt hier al sinds 1985. Eric Boissenot is oenoloog/consultant. In 1850 net voor de 1855 classificatie is het domein gesplitst in een Baron en een Comtesse château. Tot de verbeteringen die zijn doorgevoerd op dit domein behoort de optische controle van alle druiven via een loopband, in 2010 voor het eerst. Anson schrijft dat de wijn bekend staat als een krachtpatser, erg geconcentreerd en met mannelijke tannines. 10.000 stokken per hectare. De wijn blijft 16 tot 20 maanden in barriques, waarvan maar liefst 70 tot 80 procent nieuw. Het aandeel cabernet sauvignon in de wijn is de afgelopen tien jaar gestegen naar zo’n 85 procent. Positieve commentaren voor de wijn. Maarten benoemt diepte én lengte, hoe de wijn nu mooi in balans is. Toos roemt de helderen dieprode kleur en een smaak met droppigheid en paprika. Mijn aantekeningen. Wat kruidigheid in een gesloten neus – ook al is de wijn al ’s morgens geopend. De smaak is sappig en heeft veel rondeur. Zó geproefd in een proeverij komt de wijn onvoldoende tot zijn recht. Misschien als de wijn in een karaf heeft gestaan en genoten kan worden bij een flinke steak dat de hemelpoort een beetje open gaat. Dit is de wijn van de avond die nóg niet geeft wat er allemaal in zit, een kindermoordje na dertien jaar.

Château Clos Haut Peyraguey 2010 Sauternes

21 hectares groot domein. Was sinds 1914 in eigendom van de Pauly familie, die het in 2012 verkochten aan Bernard Magrez. Bijna de hele wijngaard staat aangeplant met sémillon stokken, nu gaat het aandeel sauvignon omhoog om meer frisheid in de wijn te brengen. In de wijngaard is een 8,5 hectare grote ommuurde Clos, dáár komen de druiven vandaag voor de eerste wijn en dan nog maar 35% van de stokken die daar staan. Het resulteert in werkelijk prachtige dessertwijn met expressief tropisch fruit, elegant én dik geconcentreerd. Een perfecte kaaswijn. Zo blijkt ook.

 

Het jaar 2010 werd de opbrengst van de wijngaarden beperkt door langdurige droogte. Wat er overbleef aan wijn wordt ‘briljant’ genoemd in de literatuur. Dan nog zijn er verschillen tussen de appellaties: Margaux was van exceptionele kwaliteit. Pessac Leognan, Saint Julien en Pauillac leverde mooie wijnen. De kwaliteit in Saint Emilion wordt als iets minder beschouwd, waar Pomerol weer wél enkele exceptionele wijnen produceerde. Het zijn meestal geen kleine bedragen die worden geïnvesteerd in een wijnkelder met oplegwijnen. Wat het gemeen heeft met de beurs en aandelen, is dat je je écht goed moet documenteren om de mooiste wijnen eruit te pikken. Die leveren vloeibaar geluk als dividend.

Peter van den Besselaar

 

Eric Boissenot
By in

Eric Boissenot

credits foto Eric Boissenot

In juli 2020 verscheen The Decanter interview: Bordeaux consultant Eric Boissenot geschreven door James Lawther MW (). Het is dit artikel wat Peter van den Besselaar inspireerde een proefavond te wijden aan wijnen waaraan consultant oenoloog Eric Boissenot een bijdrage heeft geleverd.

Voor ons gemak heeft Peter het tijdschriftartikel zelfs vertaald naar het Nederlands. Degenen die Peter kennen weten dat het dan goed, leesbaar én smakelijk is vertaald. Alleen al daardoor belooft het een fijne avond te worden.

Eric Boissenot blijkt een bescheiden man te zijn. Hij vindt het prettig ‘low profile’ te blijven, maar staat hoog aangeschreven. Niet alleen Medóc Bordeaux, maar ook ver daarbuiten. Zie bijvoorbeeld: https://www.rdvvineyards.com/blog/2021/3/31/the-maestro-at-work. Een ‘portret’ van  Eric is te lezen op: https://echos-bordeaux.com/focus-eric-boissenot/

We starten met één witte wijn. Het is Citadelle van Domaine viticole du Chenoy, 2018, AOP Côtes de Sambre et Meuse (België), druivenrassen: solaris, bronner, johanniter. De assemblage is bepaald door Eric Boissenot.

Valerie roemt de lange afdronk en vindt de balans opmerkelijk. Het is een prachttg spel van peer, perzik, rijpe appel, limoen en witte bloesem.

 

We gaan direct over naar rood. We proeven:


Axia, 2016, Alpha Estate, 50% syrah en 50% xinomavro. Een lichtrode wijn, met kers, chocolade, gevoelsmatig ‘jonge’ tannines, een pepertje en mondvullend. Het pepertje lijkt de syrah te verklappen.

 

 

Grand Chenoy, 2017, door Eric Boissenot geassembleerd uit de rassen rondo, pinotin en régent, opgegroeid in wijngaarden in Namen (B). We haalden de druivenrassen er niet uit ;).

Een flinke wijn, zondoorstoofd, jammig fruit, zegt Toos. Ron vult aan met floraal, tabak en hoog in de zuren.

 

Een wijn die opvalt is château La Fleur Peyrabon, Pauillac, 2015. Rob beschrijft de wijn als: rood met een paarszweem, klassieke neus, dus hout, kaneel/kruidig, bloemig en in de mond: lichtvoetig en mooi rijp. Een prachtige beschaafde klassieke bordeaux! Ook voor Peter is deze wijn een van zijn hartediefjes van deze avond.

 

 

Château Chasse-Spleen, 2003, is ook al een mooie klassieker. Berry benoemt de belegen kleine neus, aardse tonen en fijne zuren. Een rijke, volle, ronde wijn.

 

 

 

Over La Tour de By, Cuvee Marc Pagès, Médoc, 2016 zegt Willem Jan: dieprood, bramen, cassis, potlood, stoffig, anijs, zoethout, laurierdrop. En al met al een ‘dikke smaak’.

 

 

 

Tweede hartedief van Peter deze avond is Château Capbern, Saint-Estèphe, 2013. Annemiek noteert: beetje bruine rand, paddestoelen, zwart fruit, zuren, lichte tannines. Volgens Peter presteert deze wijn consistent over vele jaren. Zo, die zit!

 

 

 

Vertaald artikel over Eric Boissenot

En de wijnlijst

Wel geproefd, maar hierboven niet beschreven:

  • château Lanessan, Haut-Médoc, 2016
  • château Haut-Bages Libéral, Pauillac, 2003
  • château Gloria, Saint-Julien, 2012
  • Cave Des Producteurs De Montlouis, Montlouis, cuvée réservée, Montlouis-sur-Loire

Verslag: Eric Hoepelman

What price Bordeaux?
By in

What price Bordeaux?

De scepticus stelt Bordeaux en geld op één lijn. Geen wonder. Want hier komen flessen vandaag waar menigeen alleen van droomt. Je kunt nu voor een fles Bordeaux 2020 intekenen voor tien euro. Château Cheval Blanc uit Saint Emilion kost 54 keer zoveel. Nu betalen, dan komen de wijnen in 2022 bij je in de kelder. Een kistje ervan kost 6.528 euro. Dan weet je dat je een unieke wijn in de kelder hebt. Als je een hogere prijs kunt vragen, kan je ook meer investeren. Bijvoorbeeld in zorgvuldig wijngaardbeheer. In selectietafels bij de oogst. Er is wél een correlatie tussen de prijs en de kwaliteit, Die kwaliteitsambitie kan de wijnboer in Entre Deux Mers óók hebben. Uiteraard. Maar die kan het niet betalen, want daar gaat een fles voor gemiddeld iets meer dan vier euro en een dubbeltje af château.

Rob van Ginneken vraagt aan de proevers om de prijzen van de wijnen aan te geven. Dat verleent een extra dimensie als de proevers hun proefnotitie geven. Zit er altijd nog wel een common ground in de notities, die krijgen een heel andere lading als een proever een wijn op 8 euro schat en een ander op 37 euro, Gelukkig proeven we échte kwaliteit collectief wel goed. Zo werd bij Grand Puy Lacoste gezegd: deze wijn koop je niet onder de dertig euro.

Château Champ des Treilles 2016 Bordeaux
De wijn met de beste prijs kwaliteit verhouding, zonder meer. Biedt enorm veel voor 12 euro. Komt uit het ondergewaardeerde Entre Deux Mers gebied. Dit is de cuvee Petit Champs, die is opgevoed zonder houtrijping. ¾ transparant in kleur. Veel rood fruit en veel vulling, duidelijk nog tannines en te jong. Wijnmaker is Corinne Comme, wiens man werkzaam is op Pontet Canet. Hij adviseert haar bij het wijnmaken. Er is ook een witte cuvee en een houtgerijpte versie. Echt een trouvaille om naar te zoeken en jaarlijks een flesje te proeven uit de kelder.

Les Pensées de La Tour Carnet 2014 Haut Medoc
Mooiste wijn uit het middensegment van prijzen. Twintig euro. Heeft al een bruin randje. Deze wijn van Bernard Magrez combineert moeiteloos rood fruit en cederhout. Ruikt naar nieuw hout. Grand Seigneur aspiraties. Een wijn die gerust nog even kan blijven liggen in de kelder. Bij mij kwam de onvermijdelijke hap sap slik reflex, zonde om zo’n wijn te spuwen.
De drie wijnen die ik het hoogst waardeerde zijn de volgende.

Les Griffons de Pichon Baron 2012 Pauillac
Ondoorzichtig zwart. Inktig. Ik proef dat het een Hoge Meneer is, maar ik vond de wijn ook nog heel dicht, gericht op de toekomst. Valerie prijst de lange afdronk, ruikt framboos en eucalyptus. Berrie benoemt ceder, finesse, de fluwelige aanzet en chocolade. Vijftig euro.

Château du Tertre 2015 Margaux
Ondoorzichtige kleur en een aantrekkelijke en onweerstaanbare combinatie van rijk zomerfruit en het ceder van nieuw hout. Mooi elegant, veel finesse en weer die hap sap reflex vanwege het mooie concentraat. Valerie benoemt rood zomerfruitjam, cassis en zoethout. Eenenvijftig euro.

Château Grand Puy Lacoste 2015 Pauillac
Gek genoeg vond ik deze wijn wat a-typisch voor Bordeaux. Dat komt door de enorm zwoele geur, met pruimen en dure sigarenkistjes. Maarten signaleert kruidnagel, Cees eucalyptus. Finesse en elegantie, wat een rijkdom! Hiervan is geen slokje in de spuwbak gekomen, vanwege de onvermijdelijke hap sap slikreflex. Schitterende wijn. zesentachtig euro.

Een prachtige proeverij om mee te beginnen na onze maandenlange gedwongen retraite. De proeverij is gebaseerd op het boek What price Bordeaux, auteur Benjamin Lewin MW.

Het geheim van de sociëteit is ontsluierd: jubileumboek 40 jaar Brabantse Wijnsociëteit
By in

Het geheim van de sociëteit is ontsluierd: jubileumboek 40 jaar Brabantse Wijnsociëteit

Een sociëteit moet rituelen in ere houden. En dus werkten v.l.n.r. Hans Lodewijkx, Peter van den Besselaar, Valerie Bollen en Rob van Ginneken aan een jubileumboek “Beter wijnproeven. Meer Genieten.”
Ze kregen complimenten van voorzitter Eric. De commissie heeft hard gewerkt, maar Valerie verklapte dat in de vergaderingen ‘wijnig’ was gewerkt. 😂
Er is op het boek en de leden getoost met een Singla Rivesaltes Ambré uit 1980, uit ons geboortejaar. Het boek is exclusief voor leden en oud leden.


Het geheim van de sociëteit is ontsluierd in gesprekken met de leden. Proeftermen werden verzameld en verwoord. En omdat we over wijn eindeloos praten, redetwisten, argumenteren, bazelen, neuzelen en filosoferen, staan in het boek dertien thema’s, artikelen over wijnproeven. Met zeven vreemde wijngewoontes. Een boek om vaak met veel plezier ter hand te nemen. Zoals bij de okki en taptoe vakantieboeken, vroeger.

Boer Wim van Roessel heeft een gepassioneerde toelichting gegeven op zijn werk. We genieten van zijn uitstekende runderstoof. Uiteraard met een mooie glas: Nuits St Georges 1999 en Pessac Leognan 2014 uit magnum.

Op de boerderij is een landwinkel waar de producten gekocht kunnen worden, woeensdag, vrijdag en zaterdag van 9.30 uur tot 20.00 uur. Kijk hier naar de website:
 
 


De boekpresentatie is afgesloten met een heidewandeling met gids.

De gedronken wijnen

Andere fotos door leden gemaakt

Klapeksters bewaren gevonden mestkevers aan stekels. Een zeldzame vondst op de Regte Heide

Drie stijlen Bordeaux, om met vrienden van te genieten
By in

Drie stijlen Bordeaux, om met vrienden van te genieten

Martijn de Groot brengt drie stijlen Bordeaux op tafel. Met een knipoog. Want van drie continenten en drie decennia. Een klassieke proeverij, met een witte Chassagne-Montrachet vooraf en Sauternes als uitdrinker. Eigenlijk wijnen om met vrienden van te genieten, zoals Alfred Tesseron zegt. In mijn woorden: feestwijnen. Die we dus blind proefden.

 


De wijn gemaakt van 3 C’s: Château Musar uit de Bekaa Valei in Libanon 
Een moderne klassieker. Gemaakt van Cabernet Sauvignon, Carignan en Cinsault. Gaston Hochar maakte dit tot een cultwijn, met talloze links naar het Bordeaux gebied. Hij studeerde in Bordeaux bij de beroemde professoren Riberau en Peynaud. In de tweede wereldoorlog was Ronald Barton van Leoville Barton in Libanon gestationeerd en was een inspiratiebron voor de makers van Musar. Ik vind de wijn van Musar bijzonder omdat de wijn van jaar tot jaar enorm kan verschillen, dan eens Bordeaux stijl, dan eens Rhône-achtig en soms Bourgondisch.

De wijn gemaakt van 3 C’s: Château Musar uit de Bekaa Valei in Libanon
Een moderne klassieker. Gemaakt van Cabernet Sauvignon, Carignan en Cinsault. Gaston Hochar maakte dit tot een cultwijn, met talloze links naar het Bordeaux gebied. Hij studeerde in Bordeaux bij de beroemde professoren Riberau en Peynaud. In de tweede wereldoorlog was Ronald Barton van Leoville Barton in Libanon gestationeerd en was een inspiratiebron voor de makers van Musar. Ik vind de wijn van Musar bijzonder omdat de wijn van jaar tot jaar enorm kan verschillen, dan eens Bordeauxstijl, dan eens Rhône achtig en soms Bourgondisch.

Jaargang 2010 Roodbruin, cederhout in een warme neus, bramen ook, zachte aandronk, prettig en verfijnd. 

Jaargang 2001 Bruiner, een erg belegen Dame, klassiek met tertiaire tonen. Erg geconcentreerd, droge afdronk, hier moet je liefhebber van zijn. 

Jaargang 1999
Roodbruine kleur, zelfde geurimpressie als in de 2010, cederhout en rozenbottel.  In het glas ontwikkelt zich wat stallucht, lucht van een boerenerf, ja, zo’n Bourgogne achtige geur. Ge-wel-dig. Voortreffelijke balans en mooie lange afdronk. Musar moet je niet te vroeg drinken, zoveel is zeker, want dán komt de echte kwaliteit goed tot zijn recht. Mijn voorkeur en dé wijn van de proeverij. Hartendief van Martijn.

De échte Bordeaux: Château Pontet Canet, de éérste biodynamisch werkende Grand Cru Classé
Dit domein maakte als eerste grote Cru de overstap naar bio-dynamisch werken. Het lijken foto’s van een halve eeuw geleden, met paard de wijngaard in. Maar nee, da’s dus actueel. Gemaakt van Cabernet Sauvignon 60%,  Merlot 33%, Cabernet Franc 4%, Petit Verdot 3%. Pontet Canet is zijn classificatie als vijfde Grand Cru Classé ontstegen. Wijnen van deze allure, Pauillac, horen natuurlijk in de liefhebberskelder. Al waren het maar enkele flessen om kroonjaren mee te vieren. De liefhebber moet echter diep in de portemonnee tasten. 

Jaargang 2013
Ondoorzichtige kleur, roodbruine rand, kersen, zwarte bes en rozen-bottel. Prima balans, nog veel te jong, goed concentraat. Andere proevers ruiken munt, rozen en een medicinaal toets. Een Beest van een wijn, ontzettend lang nahangend.

Jaargang 2008
Klassiek, heel veel zwarte bes, meer confiture, chocolade en herstbos. Humus, veel tannines nog, een bek vol wijn, zou tikje meer verfijning mogen hebben. Hartendief van Martijn. 

Jaargang 2001
Mijn voorkeur, zeer expressieve neus, uitgelaten. Cederhout, vanille. Een krachtpatser met veel mooie zuren en goede balans. Berry benoemt leer, laurier en warmte. 

Seña, de cultwijn uit de Nieuwe Wereld die op 23 januari 2004 in Berlijn Lafite en Margaux achter zich liet. 

Gemaakt van  57% Cabernet Sauvignon, 20% Carmenere, 6% Cabernet Franc, 5% Petit Verdot, 12% Merlot (afhankelijk van het jaar) en 22 maanden gerijpt op Frans eikenhouten wijnvaten. Musar en Seña zijn wijnen die in de kelder horen van de avontuurlijke wijnliefhebber. Deze twee wijnen winnen nog steeds aan prestige en hebben inmiddels ook prijzen waarvan je menig Bordeaux Grand Cru Classé kunt kopen. En dat is terecht, want het zijn topwijnen. De prijzen gaan verder oplopen, want 2015 en 2018 van Seña kregen 100 punten van James Suckling.


Jaargang 2011
Mooie neus zeg! Combineert zwarte bessen/cassis met pure chocolade en sigarenkistjes-lucht, cederhout. Hele verfijnde smaak, liefelijk, verfijnd, erg mooi. 

Jaargang 2009
Stinkertje, een medicinaal toets. Kersenjam is in ruime mate aanwezig. Hoe zeer smaken verschillen, sommige proevers doen een moord voor deze 2009, terwijl ik écht denk dat er iets met de fles aan de hand was, niet zo uitgebalanceerd. 

Jaargang 2007
Mijn voorkeur en dé wijn van de avond. Een Bourgondische expressie in de geur, schitterend zwart fruit, verfijnde aandronk, rondeur, ge-wel-di-ge balans, een droomwijn, schitterend. Hartendief van Martijn.

Voortreffelijke proeverij Martijn!