Liselotte en Peter spraken af een battle te doen. Ze spraken 5 thema’s af: Vintage Champagne, GG Riesling, Pinot Noir buiten de Bourgogne, Malbec, en als laatste Dessertwijnen ouder dan 20 jaar. In deze proeverij kan het gaan over de vraag of de wijn mooi is en waarom dat dan zo is. En … we gaan stemmen!
Vintage Champagne
De Dream Vintage-collectie van Clouet is een meesterlijke, gastronomische terugblik op de grote jaargangen van champagne. Deze collectie is gemaakt met chardonnay als basis, bekend om zijn elegantie en finesse.
De eerste wijn is lichtgeel met een grove bubbel. Berry proeft veel rijpe appeltjes en een licht ‘stinkertje’, een beetje dubro; de wijn is droog en strak met veel zuren.
Wijn 2 daarentegen is geler van kleur, heeft een fijnere mousse en ook veel appeltonen, maar is mooier in de zuren en tegelijkertijd ronder.
Berry vindt wijn 2 mooier; Cees vindt wijn 1 mooier. Willem Jan vindt de zoet-zuurbalans beter in de tweede wijn; de eerste is vanaf de aanzet al erg zuur.
Er moet een verschil zijn tussen deze twee wijnen, maar wat? Iedereen — ook Liselotte en Peter — vindt wijn 2 mooier, behalve Cees en Annemiek. Er zit een verschil in druivensamenstelling. Wijn 1 (Liselotte) is Dream Vintage 2015 van Clouet, bijna 100% chardonnay.
Wijn 2 (Peter) is Leclerc Pointillart 2012, een blend van pinot noir en chardonnay (50/50). Wat deze fles interessant maakt, is niet zozeer de zeldzaamheid, maar de combinatie van Premier Cru-herkomst (Écueil), de uitstekende jaargang 2012, lange rijping sur lattes en de beperkte productie (ongeveer 2.000 flessen). 2012 geldt in Champagne als een uitstekende jaargang: rijp, geconcentreerd en tegelijkertijd met voldoende zuren voor een lange ontwikkeling. Maar ook de Champagne-oogst van 2015 werd gekenmerkt door uitzonderlijke weersomstandigheden, met hitte en droogte die een optimale rijping van de druiven bevorderden. De wijnen van dit jaar onderscheiden zich door hun rijkdom, balans en bewaarpotentieel, met fruitige en bloemige aroma’s, een prachtige frisheid en een goed geïntegreerde zuurgraad.
Riesling GG
De eerste wijn: geel van kleur, met een ‘stinkertje’ en een petrolneus. Ik proef hoge citruszuren, met petrol en citrus in de mond en af en toe wat bitters. MartijnU vindt Riesling-wijnen moeilijk; deze eerste is intens in petrol en boenwas, heftig in zowel smaak als zuren en zeer intens.
De tweede wijn is anders: vriendelijker van smaak en rechtlijniger, maar mist de balans met andere smaken. Wel heeft hij een lange afdronk.
Glas 1 werd wat opener na het staan. De voorkeur van MartijnU gaat toch uit naar wijn 1, ondanks dat deze in het begin erg heftig was, en vermoedelijk is deze wat ouder. Rob van G. denkt dat wijn 1 door de petrolneus uit een warmer jaar komt, maar vindt het daardoor vreemd dat deze zoveel zuren heeft. Hij vindt wijn 2 mooier, al lukt het hem niet om de kurktoon uit de neus weg te krijgen. De wijn had op zich wel een betere balans en daarom zou hij toch voor wijn 2 kiezen, omdat de eerste volgens hem niet goed is.
Volgens Willem Jan heeft de eerste wijn de klassieke smaken. Dat is anders bij de tweede: framboos in de neus, koffie en karamel. Het duurt lang voordat deze op een riesling begint te lijken; het is dus een vreemde, verwarrende wijn.
De battle verloopt wat anders door een aantal onthoudingen bij deze twee wijnen. Uiteindelijk zijn er drie stemmen voor de eerste wijn van Peter. Het gaat om een biodynamische wijn uit Rheinhessen: Weingut Kai Schätzel Ölberg Riesling GG 2016. Alle druiven worden met de voet (of met rubberen laarzen) gestampt en schilinweking is standaard. De spontane vergisting verloopt op natuurlijke wijze met eigen gisten; de wijnen worden opgevoed in grote, oude foeders. Het huis is bevriend met Keller en Egon Müller en beschikt over de beroemde Roter Hang in Rheinhessen.
Ook de tweede wijn komt uit Rheinhessen, uit 2018, eveneens biodynamisch: Wittmann Morstein. Deze wijn valt echter tegen. Wittmann wordt vaak in één adem genoemd met Keller, Schäfer-Fröhlich en Dönnhoff als benchmark voor droge Duitse riesling op wereldniveau. Deze ingezette Riesling komt zelfs voor in het boek 101 wijnen die je gedronken moet hebben voor je sterft.
Liselotte en Peter hebben ieder de Rieslings gekocht, omdat ze dachten niet te kunnen winnen met wat ze nog in huis hadden. Uiteindelijk is deze battle nipt gewonnen door Liselotte. Mogelijk waren de wijnen uit de eigen collectie beter dan deze twee ingezette wijnen.
Pinot Noir buiten de Bourgogne
Wijn 1 is transparant rood, met kers en rood fruit in de neus. Daarnaast heeft hij een licht medicijnkastje en een metaalachtige toon in de geur.
“Duitsland,” zegt Willem Jan, en volgens hem is deze jonger dan wijn 2. RobvK benoemt wijn 1 als mooi in de neus, met herkenbare geuren, in de overgang van primair naar tertiair. Het zuur is duidelijk aanwezig en de wijn heeft een fijne lengte.
De tweede wijn is anders: in de neus rijp fruit en een dominante asbakgeur (tertiair).
Zoet, zuur en bitter zijn in balans, maar de tertiaire tonen overheersen. Kruidnagel werd meerdere keren genoemd; ik vond dit zelf in wijn 2 te overheersend. Berry vindt wijn 2 mooier, maar er is grote verdeeldheid over welke wijn beter is. Ook is er discussie over de herkomst van wijn 2. RobvG. vond het moeilijk om te kiezen. Het is een spannende strijd.
De eerste wijn komt uit de Ahr en heeft een bijzonder verhaal vanwege de verwoestende overstromingen van juli 2021. Tijdens de reddingsoperatie werden alleen de beste vaten geselecteerd door Jean Stodden, samen met topwijnmaker H.O. Spanier (bekend van Weingut Battenfeld-Spanier/Kühling-Gillot uit Rheinhessen). Wat overbleef, werd geen compromiswijn, maar een strenge selectie van pure kwaliteit: Spätburgunder.
2020 van Jean Stodden, meegebracht door Liselotte.
De tweede wijn komt ook uit Duitsland, maar dan uit het zuidelijke Baden (nabij de Zwitserse grens) van Weingut von der Mark, een van de bekendere Duitse wijnmakers met de titel Master of Wine. Ook deze wijn is uit 2020 en, net als wijn 1, geïnspireerd op een Bourgondische stijl: Engerstein Spätburgunder Pinot Noir 2020, meegebracht door Peter.
Het is opnieuw een nek-aan-nekrace, maar dit keer met slechts één onthouding: wijn 1 kreeg zeven stemmen en wijn 2 zes. De stand in de battle is nu 2-1 voor Liselotte. Nog twee wijnen te gaan.
Malbec
De volgende twee wijnen worden ingeschonken. Een mooie, diepdonkerrode kleur verschijnt in de glazen. Volgens Hans lijken de wijnen op elkaar.
Eerst komt het zwarte fruit: bessen, een volle chocoladesmaak, een beetje leer en pruimen. De balans is iets zurig en de wijn heeft een goede afdronk.
Wijn 2 heeft meer pruim en tabak, een nog vollere smaak en is, in plaats van zurig, juist minder zuur.
Hans vindt de eerste wijn mooier vanwege de grotere complexiteit. Claartje is het hiermee eens, maar heeft ook tonen van bouillon en stoffige tannines ontdekt; wellicht een Cahors 2016. De tweede wijn heeft meer aardse tonen, is wat dunner dan wijn 1 en bevat ook een zoetje. Mogelijk komt deze wijn uit Uruguay en is hij jonger. Er werden nog andere proefnotities genoemd, zoals anijs en kweepeer, maar de meningen blijven verdeeld. Het was al spannend en nu gaat het wederom gelijk op: wijn 1 krijgt acht stemmen en wijn 2 zes.
Wijn 1 van Peter is een malbec uit de Cahors: Château Pineraie “L’Authentique” uit 2009. De druiven groeien aan 60 jaar oude stokken op een klei-kalkstenen bodem. De wijnen hebben een bewaarpotentieel van 15 tot 20 jaar.
Wijn 2 zou voor een aantal deelnemers aan het NK Blindwijnproeven herkenbaar moeten zijn. Ook deze komt uit de Cahors, van Château du Cèdre – Le Cèdre 2019. Tijdens het NK werd deze alleen door de dames herkend als een malbec, maar de herkomst werd toen, net als nu, niet correct benoemd.
De druiven zijn afkomstig van ongeveer 40 jaar oude stokken en groeien op een terroir van kalksteenpuin op de hellingen en oude alluviale afzettingen. Samen met het unieke microklimaat in de Cahors (met zowel Atlantische als mediterrane invloeden) resulteert dit in krachtige, rijpe wijnen met behoud van frisheid en balans.
Dessertwijnen, gerijpt en ouder dan 20 jaar
Bij een gelijke stand is het nu echt spannend. Maar al snel wordt duidelijk dat wijn 1 geen kans maakt.
Proefnotities wijn 1: okergeel, kurk in de neus, kippenbouillon; in de smaak zoet, bouillonachtig en een beetje vreemd.
Proefnotities wijn 2: okergeel, floraal (sering); in de mond abrikoos, zeer zoet, honingachtig.
Volgens Willem Jan heeft de eerste wijn kurk en klopt deze niet helemaal. De tweede wijn zou chenin blanc kunnen zijn, mogelijk afkomstig uit Coteaux du Layon (vanwege de citrusschil- tonen). Eric ruikt botrytis, noten en boshoning; er zijn wel zuren, maar de wijn is toch zoet, waardoor hij eerder denkt aan Sauternes. Daar is Berry het niet mee eens: hij vindt deze wijn lekkerder dan Sauternes en concludeert dat het dus geen Sauternes is.
Wijn 1, gekozen door Liselotte, is Moulin Touchais 1989, 100% chenin blanc. Domaine Touchais, opgericht in 1787, behoort tot de oudste en meest traditionele wijnhuizen in Anjou, in het hart van de Loirevallei. Ze hanteren een uniek rijpingsproces: de wijnen worden kort na de winter gebotteld en vervolgens minstens tien jaar bewaard in historische, ondergrondse kelders voordat ze op de markt komen. Deze wijnen kunnen 30 tot 55 jaar ouderen. Jammer dat het bij deze fles niet gelukt is.
Peter bracht ook Chenin Blanc in (wijn 2): Domaine des Petits Quarts “Les Melleresses” 2005 Bonnezeaux, komt uit een klein subgebied van 80 hectare met 37 wijnproducenten. Ook dit is 100% chenin blanc, afkomstig uit een klassieke zoete appellatie van de Loire.
Zo’n battle is voor herhaling vatbaar: leerzaam en uitdagend. We kijken uit naar de volgende.
De stemming:
2015 Champagne Clouet 2 stemmen
2012 Champagne Leclerc Pointillart 12 stemmen
2016 Schätzel Ölberg 3 stemmen
2018 Wittman Morsteiner 11 stemmen
2020 Jean Stodden Spätburgunder 7 stemmen
2020 Von der Mark Engelstein 6 stemmen
2009 Pineraie l’Autentique Cahors 8 stemmen
2019 Cedre Cahors 6 stemmen
1989 Moulin Touchais (geen stemmen in verband met kurk)
2005 Petits Quarts Bonnezeaux (geen stemmen)
Verslag van Annemieke Vermeijlen
