Leerzame studiereis naar Champagne smaakt naar meer
By in

Leerzame studiereis naar Champagne smaakt naar meer

Een wijnliefhebber die in de wijngaard heeft gestaan, toelichting heeft gehad, die snapt de wijn  in het glas beter. Onze studiereis naar Champagne smaakt wat dat betreft naar meer. We hebben verschillende geproefd tussen Champagne van één druivensoort, Chardonnay, Pinot Meunier, Pinot Noir of combinaties daarvan. 

We hoorden hoe het most uit de pers werd geselecteerd voor twee of drie cuves. Willem Jan en Martijn, de reiscommissie, hadden een mooi programma gemaakt met bezoek aan drie wijnhuizen en een coöperatie. Met bezoek aan persruimtes, wijngaarden en kelders waar de Champagne ‘sur lattes’ rijpt. Met lekkere lunches en diners. 

“En toch blijf ik het een moeilijk gebied vinden”, zegt Martijn. “Want we horen wel dat een wijnhuis (zoveel, een getal) hectares wijngaard heeft, maar de wijnhuizen kopen ook druiven in. Da’s toch wel wezenlijk anders dan bijvoorbeeld Bordeaux, Bourgogne of Elzas.” 

We leerden onder meer dat hoe langer een Champagne ‘sur lattes’ ligt in principe de rijkdom en kwaliteit hoger zal zijn (“als je tien jaar naar school gaat, dan weet je meer dan iemand die drie jaar onderwijs volgt”), dat Blanc de Blancs van chardonnay een uitstekend aperitief is, dat iedereen ter plekke in prachtige tulpglazen schenkt, dat Champagne nauwelijks tijdgebonden is, je kan het op ieder moment van de dag genieten. 

Zo’n studiereis moet zich ook qua bezienswaardigheden en culinair een beetje  in het geheugen etsen. We doen de lezer van onze website goede adressen cadeau. Vooruit dan. 

Het voorgerecht van zalm in restaurant Symbiose aan de Rue de Reims in Epernay was op de tong en voor het oog een plaatje!

Behalve voor een fraai uitzicht zal Au Bateau Lavoir, Le Port du Bois in Damery mij vooral bijblijven door het haantje en de vis gestoofd in champagne. Je kunt ook mooi koken met de wijn. 

De Vlaamse chef van restaurant Le Théâtre in Epernay aan de Place Pierre Mendes toverde een onvergetelijk dessert op tafel: een gestoofde peer in feuilletédeeg met een bolletje ijs en wat caramel. Ik proef die vanille-expressie van de peer nú nog.  

Bij restaurant Les Avizés aan de Rue de Cramant in Avize genieten we van een buitenlunch in de tuin, beter kan niet. 

We genieten van asperges met een een gepocheerd ei, kuikenstukjes en een groente-sesam vinaigrette. 

Reiscommissie, reuze bedankt! We hebben een mooie studiereis achter de rug, en de nodige doosjes voor de kelder om nieuwe geluksmomenten luister bij te zetten. 

Smaakt naar meer. En we koesteren de herinnering, om met Shakespeare te spreken: it is the mind that makes the body rich.

Studiereis Champagne (4): Champagne Collet in Aÿ
By in ,

Studiereis Champagne (4): Champagne Collet in Aÿ

In de meeste studiereizen van de Brabanse Wijnsociëteit zit
een coöperatiebezoek. Champagne Collet in deze reis. Het huis bestaat sinds
1921, de wijnbouwers brengen niet de druiven in – maar de most. We gaan hier de
wijngaard in… met een fraai uitzicht. 

We krijgen het verhaal te horen over de
opstand in 1911. Aan het begin van de 20e eeuw kende de wijnbouw moeilijke
tijden: vrij zware weersomstandigheden en meerdere keren druifluisziekte. Vanwege
de slechte kwaliteit van de geplukte druiven zagen sommige grote
champagnehuizen zich genoodzaakt om in andere streken druiven te kopen ten
koste van de wijnboeren in de Champagnestreek. De vakbond van wijnboeren
betwiste het gebruiken van druiven uit andere streken voor het maken van
champagne. Dit protest van de wijnboeren werd een ware opstand. In de nacht van
11 op 12 april 1911 werden de gebouwen van de “frauderende”
handelaars in Aÿ en Epernay geplunderd en in brand gestoken. Het in groten
getale aanwezige leger kon de vernielingen niet voorkomen en enkele leiders van
de opstand werden aangehouden. Op de foto’s zien we dat wij lopen in een gebouw
dat in 1911 in puin ligt, nu het fraaie La Cité du Champagne museum.

Cuvee Blanc
de Blancs, chardonnay

Harmonieus en zacht, 5 jaar ‘sur lattes’

Cuvee Brut Art Déco, gemaakt van 40% chardonnay, 40% pinot
noir en 20% pinot meunier

Dit is een karaktervolle champagne, true to type, appeltjes
in de geur en hele mooie bitters in de smaak. Heeft 4 jaar ‘sur lattes’ gelegen. 

Cuvee
Gourmand, demi-sec, 50% pinot meunier, 30% chardonnay en 20% pinot noir

Deze demi-sec heeft 3 jaar ‘sur lattes’ gerijpt.  Mooi harmonieus. De champagne smaakt
nauwelijks zoet maar wel heel verfrissend na het nuttigen van wat chocolade. 

Cuvee millésime 2008, gemaakt van chardonnay en pinot noir

Deze wijn heeft 9 jaar ‘sur lattes’ gerijpt en dat proef je.
Héél zuiver met een prachtige combinatie van bitters en elegantie, veel finesse
en hangt mooi na. 

Champagne Collet verdient complimenten voor de uitstekende
documentatie en prima gids.

Studiereis Champagne  (3): Tribaut Schloesser
By in ,

Studiereis Champagne (3): Tribaut Schloesser

Familiebedrijf. Sinds 1929. En dat zie je, in het bedrijf
hangen foto’s van verschillende generaties. Het is warm als we Tribaut
bezoeken. Aan de overkant is de productiefaciliteit. Een kleine deur. Maar we
lopen eraan voorbij, de straat uit. En daar kijken we op glooiende wijngaarden.
40 hectare heeft dit huis. En ze kopen druiven bij. De productiehal is groot.
We krijgen een pracht rondleiding, met secure explicatie. Langs de persen.
Langs de cuves. Door de flesopslag. Naar de proeftafel.

Cuvee Brut Origine

Gemaakt van 40% pinot noir en gelijke delen chardonnay en
meunier. Drie jaar ‘sur lattes’. Levendig, frisse champagne, heel geschikt als
aperitief. Ook met karakteristiek bittertje. 

Cuvee Blanc de Chardonnay

Vier jaar ‘sur lattes’ met lage dosage. Charmant, rondeur,
finessevol. Amandel in afdronk. 

Cuvee Rosé Brut

De mooiste en meest uitgebalanceerde rosé die we proefden.
Prachtige balans.

Cuvee René

Vernoemd naar de oprichter. Van chardonnay druiven die
worden verbouwd in ‘Les Crayeres’ in Romery en pinot noir druiven uit het
nabijgelegen Ecueil. Zes jaar ‘sur lattes’, en daarvan weten we inmiddels hóe
langer de wijn op fles heeft gerijpt, hoe rijker de smaak. De helft van de
gebruikte wijn heeft op foeders gerijpt. De wijn die we proeven komt uit 2009
en 2010, gebotteld in 2011. Hoge zuurgraad, heel true to type, appeltjes geur,
bloemetjes zelfs. De zuren spelen hier een mooi spel, het is een speelse wijn.

Studiereis Champagne (2): Thierry Grandin, meester van pinot meunier
By in ,

Studiereis Champagne (2): Thierry Grandin, meester van pinot meunier

Het domein van proprietaire-negociant Thierry Grandin wordt
gerund door zoon Pierre, die ons ontvangt. Dit domein beslaat 5 hectares, met
voornamelijk Pinot Meunier.  Sinds 2000
is het domein gaan streven naar meer biodiversiteit, volgens de Terra Vitis
principes (klik hier: http://terravitis.nl/cms/
).

Cuvee Tradition, 100% pinot meunier

Karaktervolle geur, limoen en appeltjes in de smaak,
levendige en speelse zuren.

Cuvee Marcel Jardin, gelijke delen chardonnay, pinot meunier
en pinot noir

Neus met gist en appeltjes. Rondeur in de smaak, levendige
smaak en finesse. Deze valt bij de meeste proevers meer in de smaak. Pierre
vertelt dat de 100% pinot meunier wijnen liefhebberswijnen zijn, “als ik in
Parijs wil verkopen, moet er chardonnay inzitten.”

Cuvee Prestige, millisime
2009
                                       

Deze wijn kenmerkt zich door verfijning. Gemaakt van 50%
chardonnay en gelijk delen pinot meunier en pinot noir. Brioche in de geur,
speelse en levendige smaak met hoge zuren. Deze wijn heeft 8 jaar ‘sur lattes’
gerijpt. En dat proef je.

Cuvee Brut Nature, 100% pinot meunier

Zero dosage. Speelse en levendige wijn met mooie zuurgraad.
Verfijnde en culinaire wijn.

Geluk zit in een doosje
Studiereis Champagne (1): over J de Telmont spreken we nog járen
By in ,

Studiereis Champagne (1): over J de Telmont spreken we nog járen

De Brabantse Wijnsociëteit gaat regelmatig op studiereis.
Dit jaar bracht dat ons naar Champagne. Philippe Manfrendini vertelt ons het
verhaal van dit familiewijnhuis, waarvan de oorsprong in 1912 ligt. Hij doet
dat met verve. Deze storyteller vertelt ons enkele verhalen die we ongetwijfeld
nog járen memomeren. 

De eigen wijngaarden van wijnhuis J de Telmont in Damery liggen
in 8 crus. Een deel ervan – zo’n 15 hectares – is in transitie naar biologische
wijnbouw. Het huis koopt ook druiven, het verwerkt de druiven van zo’n 107 hectares
verspreid over 40 gemeentes. Bij de rondleiding zien we hoe zorgvuldig het huis
werkt, met opvang van drie verschillende stromen wijn uit de pers, opslag van
verschillende wijngaardplots en rijping voor een deel op houten fusten. We
lopen in de flessenkelder, waar we warempel véél oude jaargangen zien: 1986,
1976, 1969 zelfs. En die zijn ook gewoon te koop. 

Bij de proef op de tong is de Grand Reserve Brut  (gemaakt
van gelijke delen chardonnay, pinot meunier en pinot noir) elegant en prettig.
Volle geur met licht gist. Smaak met frisse zuren en een klein amandelbitter.

De jaargang champagnes maken indruk. Ze hebben wat langer
‘sur lattes’ op de fles gerust en onze rondleider maakt eenvoudig duidelijk dat
dit positief is. Je wéét gewoon meer als je zes jaar naar school bent geweest
dan drie jaar. Daar brengen wij niets tegen in. 

Blanc de Blancs Chardonnay 2010

Géén malolactische fermentatie. Duidelijk gist in de neus.
Héél zuiver in de geur, mineralen en appeltjes. True to type champagne met een
hoge zuurgraad. Verfijnd bittertje in de afdronk. Deze wijn lag 6 jaar ‘sur
lattes’. 

 

Vintage 2006 gemaakt van 40% chardonnay, 40% pinot meunier
en 20% pinot noir

Goudgeel qua kleur. Een rijkere wijn met noten in de geur,
appeltjes, goede balans in de mond, rijkere wijn. Deze heeft 10 jaar ‘sur
lattes’ gelegen. Wie goed ruikt merkt ook een koffie expressie op. 

Sans Soufre Ajoute – Brut

De biologisch gemaakte champagne met druiven uit 2012,
gemaakt van chardonnay en pinot meunier. Ik ben er van onder de indruk: zeer
true to type, zeer zuiver. Messcherpe champagne met levendige en prettige
smaak.

Terroir en wijnproductie, betalen we de prijs?
By in ,

Terroir en wijnproductie, betalen we de prijs?

Aconcagua valei met wijngaarden van Errazuriz

Diederick
Swagemakers baseert zijn proeverij op de actualiteit. Door ongunstige
weeromstandigheden  gaat de wijnproductie
naar een historisch dieptepunt. Italië, Frankrijk en Spanje, de top drie
wijnlanden is zwaar getroffen met dalingen van 15 tot 23%. Dat kan effect
hebben op de prijs in de winkel. Diederick heeft van de meest gangbare druiven
(sauvignon blanc, chardonnay, pinot noir en Bordeaux blends) oude en nieuwe
wereld naast elkaar gezet.

Terroir
staat voor de combinatie van omstandigheden die invloed hebben op de wijnstok.
Klimaat, ligging en bodem, Een wijn van bijvoorbeeld pinot noir uit Bourgogne
of Californië zal anders smaken. Wijnstokken in een warm klimaat groeien
bovendien sneller. De cyclus in Californië is korter dan die in Bourgogne; om
een complexe structuur te ontwikkelen met veel smaak- en geurstoffen is die
langere periode feitelijk beter. Wijnen uit een gebied waar de druif snel kan
groeien kunnen heel krachtig zijn, maar missen het raffinement van wijn uit
koelere gebieden.

Indrinker       Champagne Drappier, Quattuor Blanc de Quatre Blancs extra brut, prachtige
Champagne van twee gangbare en twee curieuze druiven : 25% Arbanne, 25% Petit Meslier, 25% Blanc
Vrai, 25% Chardonnay.
Zéér true to type met appeltjes
in de geur en gistende appeltjes in de smaak. 

In
de serie Sauvignon Blanc staat een Astrolabe,
Marlborough/ Nieuw-Zeeland, sauvignon blanc 2016 naast de klassieke Domaine des
Berthiers, Jean-Claude Dagueneau, Poully Fume 2015. Voor mij wint de Pouilly
Fumé die frivool en elegant is, brandnetels en mineralen in de geur. Heel
sappig. Dat nieuwe wereld wijnen óók kunnen rijpen bewijst de Pride &
Glory, sauvignon blanc 2011 uit Marlborough die een fantastische geur heeft met
kiwi en passiefruit, grapefruit en abrikoos. 

In
de serie Chardonnay verkies ik Joseph
Drouhin, Meursault/ Bourgogne, chardonnay 2012 boven de wijn uit Oregon
Californië van… Domaine Drouhin. Deze Chardonnay 2012 is eenvoudiger dan de
Meursault, die zich kenmerkt door een botertje in de complexe geur. Heel rijke
smaak met weer dat boterige. Een krachtige en vette jongen, deze Bourgogne. 

Wijngaarden van Hahn in Californië

De
serie Pinot Noir bestaat uit Domaine
Philippe Charlopin-Parizot, Fixin/ Bourgogne, pinot noir 2009 (kruidig,
kreupelhout en herfstbos met een voor mij te bittere smaak) en een adembenemend
mooie Californische pinot poir, hartendief van Diederick: Hahn  Lucienne2013, Santa Lucia Highlands. Ik ruik
framboos en wat kruiden, deze wijn exceleert door een uitstekende balans met
rijpe tannines. Berry noemt de wijn warm, ruikt cederhout, mineralen en kersen
en roemt de zachte aanzet. 

De
twee geblindeerde Bordeaux blends komen
uit Aconcagua Valley en Saint Julien. Errazuriz Don Maximiano is de tweede
hartendief van Diederick en dat is volkomen begrijpelijk. De wijn is voor 93%
gemaakt van cabernet sauvignon, aangevuld met cabernet franc en petit verdot. De
wijn plakt aan het gehemelte, zegt Eric. Hij proeft rood fruit en chocolade,
ruikt zwarte bes en leer in de stevige wijn. Mijn aantekeningen: ceder in de
geur, laurier, heel klassiek. Sappige wijn met een aanlokkelijke bessensmaak.
Uitgebalanceerd en harmonieus. Chateau Lagrange 1998 is krachtig en vind ik wat
moeilijk te proeven naast de prachtige Chileense wijn. Ik ruik ergens ver weg
ook een lichte oxytoon. 

           Twee
uitdrinkers hebben we. Deze Dessert
wijnen zijn allebei mooi en evengoed onvergelijkbaar. Astrolabe, Marlborough/
Nieuw-Zeeland, chenin blanc late harvest 2013 heeft mooie citrus tonen en een
excellente balans. Disznoko, Tokaji Aszu 5 puttonyos, Hongarije heeft óók een
geweldige balans, de wijn is levendig met in de geur abrikoos en kruidkoek.                                       Fijne proeverij. 

       

ij.

Drinking windows: wat is het ideale drinkmoment?
By in ,

Drinking windows: wat is het ideale drinkmoment?

Peter van den Besselaar vertelt ons dat iedere
wijn zijn ‘drinking window’ heeft, ook wijn heeft een leven. De meeste
bewaarwijnen hebben even keldertijd nodig om beter te worden. Na verloop van
nog meer tijd gaat de kwaliteit ook weer achteruit. De periode daar tussenin is
‘het ideale drinkmoment’.

We starten deze proeverij met champagne Fallet-Gourron, blanc de blancs,
grand cru, extra brut
. Met
7 jaar “sur lattes” is dit – voor mij – een héérlijke, zalvige champagne met een ongelooflijk fijne mousse.
Noël roemt de friszure aanzet, volle rijpe smaak, boenwas, peer en geen brioche.
Berry noemt: floraal, boter, mint, fijne frisse zuren en ‘lang’. Dit is
voorwaar een veelbelovende start.

We vervolgen de blindproeverij met twee – volgens Peter –
‘pastoorswijnen’. Bescheiden wijnen uit onbescheiden magnumflessen. De eerste
is château Gros Moulin, 2003, Côtes de
Bourg
. Roodbruin, forse zuren, beetje rood fruit en een boerse stallucht.
De tweede is château La Croix Bellevue, 1989, Lalande de Pomerol. Ook roodbruin, met oranje randje. Eleganter, een zoetje, runderfond,
cacao, tabak en mest. Door de leeftijd belegener en daardoor voor de een mooier
en voor de ander al ‘erover’. We ervaren meteen dat het ‘drinking window’ ook
persoonsgebonden is.

Het leven van Bordeaux wijn betaat uit een  fase van houtrijping, botteling, fase op dronk, optimale drinkfase, gevolgd door afnemende kwaliteit en tot slot uitgeput. De tweede serie bestaat uit twee keer Lalande
de Pomerol. Beide zijn donker roodpaars van kleur. Angelique omschrijft château Ame de Musset, 2010 treffend
als kersen, kruiden, aards, mos, zuren en tannine. Een heerlijke wijn! La Fleur de Boüard, 2009, is boerser
met leer, kelder, bessen, zuren en hardere tannines.

We vervolgen met twee keer Saint Julien van
hetzelfde huis uit een geheel ander jaar. Kees zegt over château Gloria, 2012: korte neus, drop, droge tannines en stroeve
afdronk. Hans L. vindt ‘m te jong en druistig. Over château Gloria, 2001 zegt hij: mooi, zuren spelen over hele vlak
door, aardse tonen, stroef van tannines, prachtig! Voor Peter is dit één van
zijn hartediefjes.

We gaan door met gerijpte grand cru classé
1855.
De château Pédesclaux, 2004, Pauillac heeft een magistrale
afdronk!
Daaraan voorafgaand, volgens Just, tabak, leer en
koffie. Kees voegt daar dan yoghurt en chocolade aan toe. En terwijl Claartje
spanning mist, zegt Berry: op top, mooi fruit en mooi zacht. Hans L. vindt ‘m
misschien zelfs te rond.

De tweede is château Talbot, 1989, St. Julien. Voor Peter is ook dit een
hartedief. Duidelijk wordt dat het drinking
window
voor Peter later is dan gemiddeld. Hij houdt van de tertiaire
sensaties die anderen omschrijven als bouillon, champignons, schimmel,
bosgrond. Ook Willem Jan ruikt alle elementen van een Alpenweide en nog veel
meer.

De afsluiters komen uit de Loire. Château Soucherie, 2011, Coteaux du Layon Premier Cru Chaume is goudkleurig. Paul noemt bloesem, honing, meloen en ananas. Net als ik vindt Hans L.
deze jong, vief en mooi. De tweede is veertien jaar ouder, een nu twintig jaar
oude chenin blanc.
Het
is de okerkleurige château Pierre Bise,
1997, Coteaux du Layon Beaulieu
.
Claartje herkent meer
body, rijping, stroopsoldaatjes, honing en bloemen.

We genieten nog even na van de resterende
bodempjes en de door Paul geselecteerde kazen. En passant zegt Noël dat deze
mooie proeverij hem aan het denken zet over de volgende week door hem in te
zetten wijnen….

Verslag en proefnotities Eric Hoepelman 

Chardonnay van klassiek tot nieuwe wereld doorgeproefd
By in ,

Chardonnay van klassiek tot nieuwe wereld doorgeproefd

Jaap Cuijpers brengt een serie van 10 wijnen van de
chardonnay druif op tafel. Na de voortreffelijke champagne als indrinker nog
vier Franse wijnen, maar ook wijn  uit
Italië, Australië, Chili, Zuid Afrika, Verenigde Staten en Spanje. Ik zie een
mengeling van plezier en ongeloof op het gezicht als Nieuwe Wereld wijnen in
Frankrijk worden geplaatst. Zo zie je maar, een proeverij van wijnen van één
druif ‘all over the world’ is in opzet eenvoudig, in uitwerking verrassend. Een
beschrijving van opmerkelijke wijnen.

Wijngaarden van Pol Roger

Pol Roger champagne 2004 Blanc de Blancs

Deze millisimé champagne is duidelijk al wat gekleurd, met
mooie tonen van gist en appels, vitaal bittertje in afdronk, veel inhoud,
concentraat. Niet iedere proever waardeert de wijn hoog, want ja we drinken
immers niet wekelijks jaargang chamapgnes en er zijn ook geluiden over ‘te
oud’. De gôut anglaise is een acquired taste. 

Bruna Rocca
2013 Cadet Chardonnay

Deze wijn uit Langhe Piëmonte is het meest goudgeel en biedt
een pauwenstaart  van geurimpressies, boter
en bloemen, de smaak is krachtig en rijk

Beaune Blanc 2012 Louis Jadot

Een wijn met veel mineralen en boter in de smaak, rokerig,
vol en veel karakter. In de geur ook wat tropisch fruit. Een wijn met veel smaakintensiteit.

Enate 2016 Chardonnay uit Somontano

Jaap noemt de wijn ‘wat gemaakt’, de meeste proevers kunnen
deze stijl met vergisting op barrique, 8 mnd op lie gerijpt, enorm waarderen.
Ik ruik een bloemrijke lentetuin en proef een zachte aandronk met een zekere
verfijning. Als ik ergens in moet verdrinken dan graag in deze, zegt Martijn.
Paul benoemt de kruisbessen en waardeert hoe het fruit en hout verweven zijn.

Les Caillerets ligt nagenoeg tegen het beroemde Montrachet

Chassagne
Montrachet 2007 Vincent Morey Les caillerets 1er Cru

Veel aanhangers voor deze klassieke Franse wijn die mooi is
gerijpt. Ik vind de neus niet zijn grootste kwaliteit want enigszins klein,
maar dat compenseert een goede balans, veel bitters, veel kracht en mooie afdronk.