Syrah/Shiraz
By in

Syrah/Shiraz

Syrah / Shiraz proeverij: twee namen, één druif, wereld van verschil in het glas. De proeverijen van één druif behoren tot de meest leerzame. Maarten Drop laat ons dezelfde druif proeven, maar dan van syrah en shiraz. Twee namen voor één en dezelfde druif, maar met een wereld aan verschillen in het glas. Een druif die laat zien hoe veelzijdig de wijn ervan kan zijn, afhankelijk van de klimaatzone, het terroir, de stijl van de maker.
Syrah vindt zijn oorsprong in de Rhônevallei in Frankrijk, bekend om zijn elegantie, kruidigheid en structuur. We herkennen aroma’s van zwarte peper, viooltjes, donkere bessen en soms een aardse, rokerige toon. Een goede Rhônewijn is om van te dromen, zoals in deze proeverij de Saint Joseph. In warmere gebieden, zoals Australië, krijgt dezelfde druif vaak de naam shiraz en zijn de wijnen rijper en krachtiger: met sappig zwart fruit, chocolade, zoethout en specerijen, met een vollere body en zachtere tannines. In deze proeverij zijn de Penfolds mooie voorbeelden.
Tijdens deze proeverij vergelijken we verschillende interpretaties van syrah en shiraz. De wijnen liggen qua smaak best dicht bij elkaar. Alle wijnen zijn blind geserveerd.

Serie 1

Twee wijnen uit Australië

2020 Penfolds Max Shiraz


De hele proeverij zien we diepe en vaak ondoorzichtige kleuren, deze wijn heeft een lichtbruine rand. In de geur mokka, ingetogen kruidigheid en kreupelhout. Sappige aandronk, vlotte drinker, goede balans. Pruim, tabak en koffie (MaartenR), zwoel, zoethout en braam (Kees), gemberkoek en geïntegreerde tannines (Eric).

2022 Penfolds BIN 28 Shiraz


Wat Penfolds in Australië doet – het blenden van druiven uit verschillende wijnstreken -, is in Europa niet zo goed denkbaar. Een stijl van het huis is belangrijker. Daarmee maken ze indrukwekkend mooie wijnen. Deze wijn heeft een expressievere geur: warme kruidigheid. Veel karakter, meer vlees op de botten, mineraliteit, soepele tannines, maar iets minder charme op dit moment dan de vorige wijn. Wat minder balans (MaartenR), strenger en intenser (Kees), stroeve tannines, laten liggen (Eric). Maar ja … hoe lang laten liggen dan? Ik zie een wijnvriend op mijn Delectable app die 2007 proeft en zegt: eindelijk na 18 jaar nemen de tannines wat af …

Serie 2

Mooi om in deze tweede serie totaal tegengestelde meningen te zien: dát is karakteristiek voor onze sociëteit. Dat je het bovendien kan zeggen, zonder dat iemand je op de vingers tikt.

2019 L’Astrolab, Domaine Duseigneur, Lirac

Ondoorzichtig. Kleine neus. Sappig met veel body, maar wat mij betreft ook nu nog een kindermoordje want tanninerijk. Belegen neus (Harry), anijs, chocolade en braam (Just),zoethout, licht peper, mist zuren (Annemiek), sinaasappelzeste, gember en lekkere tannines (Willem Jan).

2019 Cliff Edge Shiraz, Mount Langi Ghiran, Victoria

Ondoorzichtig. Ik vind het helemaal niet zo duidelijk dat deze wijn uit Australië komt. Dat komt misschien wel door het koele klimaat in Victoria. Heerlijke amarena kersen in de geur, wat tabak, iets warmer dan de Lirac, fruitrijk in de mond en meer rondeur in de smaak. Kersen (Willem Jan), Mon Chérie en chocolade van 50% (Just), zuren, chocolade, stroef, mist iets (Annemiek), bramen, stevig tannines, een feestje (Harry).

2019 Marqués de Grinón Valdepusa Syrah, Dominio de Valdepusa, Castilla-La Mancha

Enigszins doorzichtig. Gestoofde morellenkersen, sappige rondeur en karakter. Drinkt vrolijk weg, misschien iets te commercieel voor mijn gevoel. Kruidigheid, speels en licht (Harry), stallucht, kool en een vegetale smaak (Willem Jan), wijnbal, iets chemisch, niet aangenaam (Annemiek), bloesemachtig, braam, sherry-cola toets, de mooiste wijn (Just).

Serie 3

Twee wijnen uit Frankrijk

2019 “Silène” Jean-Louis Chave Sélection, Crozes-Hermitage


Een verkeerde fles. De neus is nog geparfumeerd en prettig met wat pruim. Maar zodra een slok op de tong komt is metéén duidelijk: afschuwelijk.

2019 “Les Barcillans” Cornas, Les Vins de Vienne


Les Vins de Vienne is opgericht door drie iconische Rhône-wijnmakers: Yves Cuilleron, Pierre Gaillard en François Villard. Hun gezamenlijke visie is om historische terroirs van de noordelijke Rhône nieuw leven in te blazen met moderne precisie én respect voor traditie. Steek je neus in het glas en je stapt op een boerderij-erf. Stallucht, vanille, pruim. De smaak is vol, goede zuren en lekkere bitters. Karaktervol. Kersen. Kruidig. In mijn aantekeningen: ‘schreeuwt om een blokje kaas.’ Rijke wijn, stinkertje, kersen en milde zuren (Gerard), stroeve, drogende tannines (Fritjof), kruidig en prettig drinkbaar (Kees).

Serie 4

2016 The Dead Arm Shiraz, d’Arenberg, McLaren Vale

Ondoorzichtig. Ik vind dit een geweldige wijn – ik dacht aan een oude stijl Châteauneuf-du-Pape. Complexe geur met Schotse pijptabak, donkere peper, leer, tabak, pruimen. Heel veel karakter in de smaak en die boeiende ogenschijnlijke tegenstelling: rondeur én ontoegeeflijke trekjes. Gedroogde bloemen, drop en cacao (Ingrid), Kers, zoethout, chocolade en peper (MartijnU).
The Dead Arm Shiraz is de iconische topwijn van d’Arenberg, gevestigd in McLaren Vale, Zuid-Australië. Deze cuvée behoort tot de meest onderscheidende en karaktervolle shiraz-wijnen van Australië, beroemd om zijn kracht, complexiteit en uitzonderlijk bewaarpotentieel. d’Arenberg, opgericht in 1912, is een familiebedrijf dat nu onder leiding staat van Chester Osborn, bekend om zijn eclectische stijl, onconventionele aanpak en focus op traditie gecombineerd met experiment. Het domein werkt vrijwel volledig biologisch en biodynamisch, met een sterke nadruk op minimale interventie. De naam “The Dead Arm” verwijst naar een schimmelziekte (Eutypa Lata) die één arm van een wijnstok ‘dood’ maakt.
De andere arm blijft leven en produceert extreem geconcentreerde druiven, met lage opbrengsten. Deze druiven vormen de basis van de intensiteit en diepte van The Dead Arm. De druiven komen uit verschillende oude shiraz-percelen in McLaren Vale, een kustgebied met uitzonderlijke diversiteit aan bodems en microklimaten. Curieus detail: de druiven worden met de voeten getreden, een klassieke techniek die zachte extractie geeft. Rijping 18 tot 24 maanden.

2012 Shiraz, Porseleinberg, Swartland

Ondoorzichtig, fantastische geur met morellenkersen parfum. Kruidkoek. De mooiste geur van de hele serie, met veel fruit. Zeer karaktertevolle smaak met nog duidelijke tannines. Moet een feest zijn met wild. Veel bouillon in de geur, paddenstoelen, over de top (MartijnU), moutig karakter, doet denken aan bockbier en karamel (Ingrid).
Porseleinberg is een iconische Zuid-Afrikaanse wijn die wordt beschouwd als een van de puurste en meest terroirgedreven uitingen van shiraz. Porseleinberg ligt in de Swartland-regio, op een afgelegen berghelling die zijn naam ontleent aan de kenmerkende blauwe leisteen (porseleinsteen) in de schistbodem. Het project werd in 2009 opgericht door Marc Kent (Boekenhoutskloof). De wijnmaker Callie Louw is zeer gerespecteerd. Rijping in grote foeders en deels in cement, vrijwel geen nieuw eiken. De wijn is bedoeld om meer elegant dan krachtig te zijn.

2009 Esprit de Granit, St. Joseph, Cave de Tain, St. Joseph

Als je nog geen wijnliefhebber bent, zou je het om deze wijn absoluut worden. Ondoorzichtig. Gesloten neus aanvankelijk met wat karnemelkzuren. Maar dan alsof een pauwenstaart zich opent: kersen, pruimen, leer. En dat op een heel voorname manier. Rondeur en een zijdezachte smaak met een fluweeltoets. Laurier, peper, lichte zuren, verfwinkel (MartijnU), balsamico, veroudering (Ingrid). Met The Dead Arm de mooiste wijn van de proeverij. Maar smaken verschillen.
Te bedenken dat dit een coöperatiewijn is! Opgericht in 1933 is dit een van de belangrijkste wijnproducenten uit de regio en maakt wijnen uit appellations zoals Saint-Joseph, Hermitage, Crozes-Hermitage en Cornas. De wijngaarden liggen op terrassen met granietbodems aan de rechteroever van de Rhône, waar de diep-doorlatende granietgrond zorgt voor een uitgesproken mineraliteit, frisheid en terroirexpressie in de druiven. Na de gisting op beton gaat de wijn 12 maanden in 400 liter eikenhouten vaten.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Zuid-Afrika: de moeite waard?
By in

Zuid-Afrika: de moeite waard?

Zuid Afrika: de moeite waard? is het thema van Harry van der Zanden. Hij selecteerde zorgvuldig en proefde de wijnen thuis ook voor. Een voorbereiding zoals velen van ons herkennen. Hugh Johnson schrijft in zijn handige pocket wine book dat Zuid Afrika vele klimaten en terroirs kent, maar ook vele tradities. Voor cabernet liefhebbers is Zuid Afrika Stellenbosch, voor pinot liefhebbers Hemel en Aarde, sauvignon blanc liefhebbers kennen Elim en chenin blanc liefhebbers Swartland. Maar hoewel deze handige hokjes een geheugensteun zijn, is het goed om te onthouden dat de bodemdiversiteit en avontuurlijke telers er ook voor zorgen dat je óók syrah uit Elim en cabernet sauvignon uit Hemel en Aarde kunt kiezen. Harry beperkt zich in deze proeverij tot de klassiekste gebieden. Alle wijnen zijn geblindeerd geproefd.

Indrinker

2022 De Morgenzon Stellenbosch Brut


Wereldwijd zoeken producenten naar mogelijkheden om meer mousserende wijn te maken, want dat is het enige segment met groei. Deze druiven zijn vroeg geoogst, in wijngaarden dicht bij zee. De basiswijn wordt voor een deel op hout vergist. Na de tweede gisting op fles volgt nog een ‘sur lattes’ periode van 18 maanden op fles. De dosage ligt op 5 gram. Wijn van chenin blanc, methode Cap Classique. Deze wijn won de derde prijs in de beste wijnen van 2025 van Perswijn. Héél veel zuren, zegt Annemiek, de wijnonderdelen zuren en bitters zijn niet in balans. Bitters zijn niet verweven. MartijnU is veel positiever, al benoemt ook hij hoge zuren. Heel mineralig, stro, groene appel en wat abrikoos. Mijn aantekeningen: goede zuren, eenvoudig, lekker.

Serie 1 – Welke druiven?

2023 Ghost Corner Wild Fermented Sauvignon Blanc

Gerard benoemt ‘groen’ en voor hem is dat sauvignon blanc. Mijn aantekeningen zeggen: leuke wijn, brandnetel en mineraal, sappig en venkel in de smaak. De neus heeft een stinkertje. Veel proevers herkennen de sauvignon blanc. Van sauvignon blanc zijn liefhebbers en haters. Vegetaal en onrijp, zegt Berry, de wijnmaker moet een ander beroep kiezen.

2023 Cederberg Sandpoort Sauvignon Gris


De tweede wijn krijgt positiever commentaar, sauvignon gris (hier met een verfijndere geur) herkennen we niet. Gerard: kruidigheid en tropisch fruit. Berry benoemt brooddeeg, witgeel fruit, een tropisch zoetje en fijne zuren. Mijn aantekeningen: smakelijke wijn, met een wat introverte geur, hooi, snoepjes in de smaak, zuren en bitters zijn licht.

Serie 2 – Welke druiven?

2023 De Morgenzon – Reserve Chenin Blanc


Waar geloof je in? De een gelooft in de maanstand, de ander in muziek in wijngaarden en kelder. De Morgenzon is zo’n domein waar muziek klinkt in de wijngaarden. RobK is positief: ananas en geconfijt fruit, prima balans tussen zoet/zuur/bitters met subtiele bitters. Liselotte prijst het fijne mondgevoel. Mijn aantekeningen: tropisch fruit, citrus, mango en meloen. Mooie rondeur en sappige wijn.

2020 De Grendel Wines – Wooded Sauvignon Blanc


De duurste wijn van de proeverij en die valt voor mij dan in de categorie feestwijn. De meningen lopen sterk uiteen. Goudgele kleur, geur met overrijp fruit, mineraliteit, expressief met een  stinktoon. Sappige ronde smaak. Buiten de prettige smaak heeft RobK geen goed woord voor deze wijn: rubbertonen die álles wegdrukken in de geur, groen en onrijp. Liselotte is ook niet positief en gebruikt woorden die we niet zo vaak horen op onze proeverijen: terpentijn, stopverf, groene paprika en hars in de geur. Teleurstellend voor een wijn in de categorie feestwijn.

Op dit moment in de proeverij kijk ik naar de When Wine app. Veel wijn liefhebbers die biodynamische wijnen waarderen, kijken naar de kalender van Maria Thun om het optimale moment te bepalen voor het proeven van wijn. Je hebt bijvoorbeeld dagen waarop de maan door een aardeteken (Stier, Maagd, Steenbok) gaat. Op deze worteldagen zou een wijn gesloten, vlak of saai smaken, met weinig fruit en aroma. We proeven op een vruchtdag, dit zijn dagen waarop de maan door een vuurteken (Ram, Leeuw, Boogschutter) gaat. Op deze dagen tonen wijnen zich het best met veel balans en de meeste fruittonen. Hier kunnen we dus geen verklaring vinden – zo je al gelooft in zo’n kalender – voor kritische feedback op de wijnen.

Serie 3 – Welke druiven?

2017 Kershaw Klein River Syrah

Half transparant, Italiaans dakpannenbruin aan de rand, zoethout in de geur, sappige wijn met gemiddelde zuren. Toos benoemt laurier, drop, peperigheid en een klein zoetje. Kees fruitigheid, kers. Willem Jan ruikt kersen en rode bes, een zure neus, mokka en brandnetel, zwart fruit, laurier, zoet aanzet en dropachtig.

2019 Ronnie Melck Family Selection Syrah

Half transparant, geur van kersen op brandewijn, introverte geur, moeilijke straffe smaak met veel tannines, wel potentieel denk ik. Nu een eetwijn. Toos benoemt zoet fruit en strakke tannines, ze noemt de wijn “gemaakt’. Kees noemt beide wijnen geen toppers, de tweede wijn steviger met pruimen en laurier. Willem Jan noemt deze wijn iets bruiner, leer, tabak en ceder. De onderdelen van de wijn, kersen, bramen, drop en bitters zijn niet goed geïntegreerd. Totaal oninteressant, noemt Willem Jan de wijn.
Huh, wat is er aan de hand? Het kan niet aan de dag liggen (ze hierboven). Hebben we slechte flessen? Ik denk nog even aan het informational cascade effect: mensen baseren hun oordeel op het gedrag van anderen. Als iemand kritiek geeft, nemen anderen aan dat die persoon goede redenen heeft, en volgen ze die lijn zonder zelf alles te evalueren. Alléén … op onze proefavonden maken we mee dat proevers diametraal tegenover elkaar staan met meningen. Dit effect treedt eigenlijk nooit op in onze proeverijen. Die totaal tegengestelde meningen vind ik een van de charmes van de sociëteit.

Serie 4 – Welke druif?

We eindigen met twee wijnen die zonder meer tot de beste van de proeverij horen. Na onthulling blijkt het twee keer Boekenhoutskloof te zijn, beide gemaakt van cabernet sauvignon. Dit zijn twee wijnen die imponeren, wat mij betreft.

2022 Boekenhoutskloof Cabernet Sauvignon

4/5 donkerkleurig, paars, klassieke geur met cassis, ceder. Héél veel karakter, vroeger zouden ze dit een pastoorswijn noemen, want nog veel te hard, zo’n wijn die je minstens tien jaar weglegt. Leuke wijn. Schreeuwt nú om eten. Claartje benoemt zwart fruit, chocolade en ze noemt de wijn … lekker ongecompliceerd (…). MartijnU ruikt zoethout, laurier, tabak, pure chocolade en veel hout. In één woord: een blockbuster.

2014 Boekenhoutskloof Cabernet Sauvignon

Die dekselse Harry, wat ik hierboven wens (tien jaar wegleggen), krijg ik dus gewoon… zonder het te weten. 5/5 ondoorzichtig donkere kleur, donkerroodbruin. Laurier, tabak, zoethout, soepele aandronk met enorm veel karakter. Toch nog barse tonen. Claartje benoemt droge tannines, subtiel hout en drop en laurier in de geur. MartijnU ruikt rozebottel, roosvicee, tabak, stroef door te veel hout, droppig en laurier.

Het kan verkeren. Wijn is een levend product. Het komt voor dat je een wijn proeft en in de hemel bent. En dat die wijn een volgende keer dat je proeft tegenvalt. Het komt voor dat een wijn zich sluit en na enkele jaren weer opengaat. Dat maakt het wijnproeven reuze interessant.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Vinologenexamen doen zonder vrees
By in

Vinologenexamen doen zonder vrees

Bij de Brabantse Wijnsociëteit proeven we op verbazingwekkend veel verschillende manieren. Fritjof Berenbak blijft dicht bij huis. Hij gaat vinologenexamen doen. En hij gunt ons een voorproefje. We proeven en ‘doen examen’ zonder vrees: bij iedere wijn die blind wordt geschonken kunnen we kiezen tussen a, b of c. Multiple choice dus. We zijn geslaagd als we zeven van de 12 vragen goed beantwoorden.

Ik zag allemaal blije gezichten. Want dit lijkt een stuk gemakkelijker dan zomaar blind proeven en determineren waar de wijn vandaan komt. We hebben er zin in!

In het eerste glas krijgen we de keuze tussen champagne, sparkling wine uit Engeland of cava corpinnat. Zou je een mousserende wijn blind proeven, dan zijn logische vragen: is het champagne, is het een cremant/prosecco/sekt/cava? Of mousserende wijn uit een ander land, dat kan overal zijn, van Zuid Afrika tot Moldavië, van USA tot Engeland. De uitdaging om champagne te proeven, kennen we goed. Champagne is herkenbaar aan gist, brioche, groene appel, hoge zuren. De wijn wie we proeven is mooi, maar heeft niet álle componenten. Dan is de keuze nog tussen Engelse sparkling wine of cava. Wie veel proeft, zou de druiven in cava kunnen herkennen: macabeu, xarel-o, parellada. De Engelse wijn is gemaakt van de klassieke druiven chardonnay en  pinot noir. Mijn aantekeningen: onregelmatige bubbels in het glas, best groot ook, raakt mousse snel kwijt, frisse wijn met goede zuren, prettig, tikje kortaf. De wijn is Gramona Gran Reserva 2018 cava corpinnat.

Bij de tweede wijn krijgen we de keuze tussen Côtes de gascôgne, Côtes de provence of Sancerre. Een vinoloog moet nu weten dat deze wijn van verschillende druiven worden gemaakt. Meestal veel colombard in de Côtes de gascogne, vermentino voor Côtes de provnece en sauvignon blanc voor Sancerre. Mijn aantekeningen: elegante ingetogen geur, ik ruik wat brandnetel – en dat is een indicatie voor sauvignon blanc. Een vriendelijke wijn, vrij kort met prettige zuren. De wijn is Château de Sancerre Passe Avant le Meilleur sauvignon blanc.

Bij de derde wijn krijgen we de keuze tussen Pouilly Fumé, Stellenbosch chenin blanc of Roero Arneis. Een vinoloog weet dat dit weer verschillende druiven zijn met eigen karakteristieken: sauvignon blanc, chenin blanc of roero arneis. Mijn aantekeningen: hooi in de geur (indicatie voor chenin), brede geur met amandelimpressie (indicatie voor roero arneis). Ik proef goede zuren, de wijn is kortaf, heeft wat bitters én… een molligheidsfactor. Roero arneis heeft geen bitters. De wijn is De Morgenzon  Stellenbosch 2022 Reserve chenin blanc.

De multiple choice bij de vierde wijn is godello uit Monterrei, albarino uit Rias Baixas of verdicchio dei castelli de jesi. Twee Spaanse wijnen en een Italiaan, drie verschillende druiven. Mijn aantekeningen: bleke kleur, citrus in de geur, limoen en ook iets ziltigs (indicatie voor godello). De smaak heeft niet heel veel smaakdimensies, de wijn is fris en levendig. De wijn is Finca al lado de bodega 2023 godello.

Inmiddels beginnen we te begrijpen waarom dit het lastigste onderdeel is van het vinologenexamen. “Vaak is er een keuze die afvalt”, zegt Fritjof, “en blijven er twee over waar je de keuze uit moet maken.” Het valt niet mee, ik hoor een van onze goede proevers verzuchten: “Iedereen wordt er recalcitrant van.”

Met minder lach op de gezichten en iets meer geconcentreerd krijgen we de keuze uit verdejo uit 2020, Macon-Loche 2020 of Graves 2020. De wijnexpert weet hier: drie verschillende druiven, nl. verdejo, chardonnay of sauvignon blanc/sémillon. Mijn aantekeningen: lichte kleur, enorme stinkerd, veel mineralen met wat ik beschrijf als een chardonnay afdronk. Ik zit meteen op Macon. Helemaal fout. De wijn is Ossian 2020 verdejo uit Rueda. Wijnnotitie: “karaktervolle , complexe neus met boschampignons, truffel, biscuit en geroosterde amandelen. Ook in smaak krachtig en verfijnd en super geconcentreerd zonder een spoortje van logheid. Typerend is ook mineraliteit en finesse en ongekende gelaagdheid met complexiteit in de afdronk.”

We zijn blij rood te gaan proeven en op papier is dat geen moeilijke keuze: gamay uit Côtes de Brouilly, pinot noir uit Bourgogne of cabernet franc uit Saumur Champigny. Twee wijnen met meestal een lichte kleur en cabernet franc herkennen de proevers meestal door paprika. Mijn aantekeningen: donkere kleur (dan vallen gamay en pinot noir al af). Maar dan een vrolijke gamay geur. Huh? De smaak is straf, veel zuren, een bekkentrekker. Waar moet ik nu op af gaan: geur of smaak? De wijn is Domaine Baron de l’Ecluse Les Garances Côtes de Brouilly, gamay. RobG benoemt de kersen in de geur, een volle wijn met rijpe tannines. Examinator Fritjof heeft geheid weer enkele proevers bij de neus genomen.

De keuze bij het volgende glas zijn Rioja Gran Reserva, Syrah uit Somontano of Corbieres, allen uit 2013. Met twaalf jaar een gerijpte wijn. Weer een keuze tussen verschillende druiven: tempranillo, syrah of blend van carignan, syrah, grenache en mourvèdre. MartijnU benoemt zondoorstoofd fruit, chocolade, amandel en ‘best veel zuren’. Just signaleert stevig fruit zowel zwarte bes als braam en ook tonen van teer en drop. Mijn aantekeningen: warme wijn met veel hout en een enorme stinktoon in de geur. Prettig drinkbaar glas. De wijn blijkt Enate 2013 syrah uit Somontano, Spanje.

Dan volgt een keuze uit Carmenere reserva, Barbera d’Alba of Châteauneuf du Pape. Allen uit 2020, maar dus wel uit drie landen en met verschillende druiven. Mijn aantekeningen: rijpe en rijke wijn met een soepele aandronk en hoge zuren, nog veel toekomst, blijft wat trekken in de mond. MaartenD zegt dat de wijn gestoofd proeft en hoog in de alcohol zit. De wijn is Châteauneuf-du- Pape 2020 Les Combes d’Arnevel.

Als Fritjof inventariseert wie a, b of c kiest, blijkt geregeld dat we in drie groepjes uiteenvallen. Dat is géén teken van goed proeven. Wij kennen toch de karakteristieken van de druiven en landen. Als sociëteitsleden al zo lang samen proeven, moet je tot één oordeel komen. Dat zeggen rationalisten. De emotionelen onder ons glimlachen en genieten van de discussie.

Dan volgt weer een wijn om je te verheugen op het determineren (wij raden natuurlijk niet, dat snapt de lezer wel). Bordeaux linkeroever 2017, Bordeaux rechteroever 2018 of Malbec uit Mendoza 2018. De wijnexpert weet meteen: linkeroever is cabernet sauvignon gedomineerd (streng), de rechteroever is merlot gedomineerd (milder en toegankelijk).  De malbec uit Mendoza kan variëren in stijl, afhankelijk van het terroir en de wijnbouwmethode, maar over het algemeen zijn ze vrij fruitig. Gerard benoemt kruidigheid, tabak en een heel zachte aanzet. Ook Harrie noemt de wijn zacht. Ik worstel met die zachtheid blijkt uit mijn aantekeningen: klassieke wijn (malbec valt af), stinktonen, de geur zit tegen oxydatie aan, een zachte smaak met een hoge zuurgraad. Heeft nog wel rijpingspotentieel. Ondanks de zachte aandronk heeft de wijn een goede structuur met veel kracht. De wijn is Château Cantemerle 2017, Haut Medoc, Grand Cru Classé, linkeroever.

De laatste wijn geeft een keuze tussen Pale Cream Sherry, Madeira Sercial of White Port. We zien hier wéér verschillende druiven: palomino druif, sercial druif of malvasia, gouveio, viosinho en rabigato. De smaakverschillen zijn licht zoet en notig (sherry), veel zuren, droog en ziltig (madeira) en fruitig, zoet tot droog (port). De wijnen hebben ook verschillende alcoholpercentages: 15 tot 17% (sherry), 18 tot 20% (madeira) en 19 tot 20% (port). Harrie is ontzettend resoluut. “Ik vind dit lekker, dus moet het port zijn, want ik hou niet van sherry of madeira.” Spot on! De wijn is Quinta Sta Eufémia Porto White 10 years old. Het hebben van héél duidelijke sympathie of afkeer van wijnstreken en druiven helpt dus bij het determineren.

Uiteindelijk blijkt minder dan de helft van de deelnemers ‘geslaagd’ te zijn. Een leerzame proeverij. We mogen wel vaker zo’n vinologenproeverij doen. Troostrijk is de observatie van actrice Mae West: vergissen is menselijk, maar voelt goddelijk.

 

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Oude en nieuwe wereld verschillen zijn steeds meer achterhaald
By in

Oude en nieuwe wereld verschillen zijn steeds meer achterhaald

Bij het blind wijnproeven is een standaard vraag: oude of nieuwe wereld? Wijn uit een koud of warm gebied? Oude wereldwijnen zijn subtiel, mineraal, aards en elegant met hogere zuurgraad. Nieuwe wereldwijnen zijn rijper, fruitiger, voller en vaak hoger in alcohol, met meer eikenhout en zachtere tannines. Maar klopt dat nog wel? Annemiek Vermeijlen brengt vijf keer twee wijnen blind geproefd op tafel. Steeds een oude en nieuwe wereldwijn. Een onderzoek, gepubliceerd in Food Research International, stelt dat het traditionele onderscheid tussen wijnen uit de oude en nieuwe wereld minder uitgesproken wordt. De sensorische differentiatie tussen deze wijncategorieën is moeilijker geworden. Dat blijkt ook uit deze proeverij

Meer dan ooit is sprake van een wereldwijde wijnmarkt. Consumenten kunnen zowel bij vakman als in de supermarkt ‘from all over the world’ kiezen. Europese wijnmakers vliegen over de hele wereld en maken net zo gemakkelijk wijn in de VS, Australië of Nieuw Zeeland. Wijnmakers uit de nieuwe wereld volgen opleidingen in de oude wereld. De waarde die wijnbouwers hechten aan terroir, ook van niet Franse wijnbouwers, is groot. De wijnbereidingstechnieken in verschillende regio’s zijn vergelijkbaar. Steeds meer raken de traditionele etiketten “oude wereld” en “nieuwe wereld” achterhaald. De termen zijn niet meer accuraat om de verschillen weer te geven. Er is een verschuiving naar een geïntegreerde wereldwijde wijnindustrie, waar traditionele grenzen minder vastomlijnd zijn en wijnmakers wereldwijd kennis en technieken gebruiken om de kwaliteit van hun wijnen te verbeteren.

Serie 1 blind geproefd riesling

 

2023 Riesling, Jordan Stellenbosch, The Real McCoy, Zuid Afrika
2019 Riesling Rittersberg, Jean Paul Schmit, Elzas, Frankrijk demeter bio

De wijnen brengen ons wat in verwarring. Just proeft in de eerste wijn citrus en lemon met hoge zuren, in de tweede appel, tropisch fruit en meer zoetheid. Als je dat vergelijkt met de karakteristieken hierboven genoemd, zou je de wijnen verkeerd plaatsen. Eric doet het goed. Hij spreekt het vermoeden uit dat de eerste wijn uit Australië komt, vuursteen, mineralen, riesling met getoast hout. De tweede wijn plaatst hij in de Elzas, vanwege minder zuren en acacia honing. Ik ben vooral gecharmeerd van de eerste wijn, goede zuren, licht mineralen en prachtig fruit. Wat later de Elzasser blijkt, is een strengere wijn, veel kracht en bitters, echt een wijn om te combineren met een diner.

Serie 2 blind geproefd chardonnay

 

2020 Domaine La Soufrandise, Clos Marie, Pouilly-Fuisse, Frankrijk
2019 CRU Chardonnay, Smith & Sheth, Hawke’s Bay, Nieuw-Zeeland

Allebei mooie wijnen, de eerste heel elegant: wat kruiden in de geur, hap sap fruit, volle wijn met een bittertje. De tweede krachtig en complex: aards, mineraal, heel complete wijn – ik kreeg een Meursault associatie. Maar dat is dus fout, want 1 is oude wereld en 2 nieuwe wereld. Maarten noemt de eerste wijn strak, Valerie benoemt peer, citrus en grapefruit. In de tweede wijn proeft ze kamille, floraliteit, tropisch fruit en verse boter. Maarten benoemt vanille, munt en eucalyptus in de tweede wijn.

Serie 3 blind geproefd pinot noir

 

2019 Acrobat, Oregon, pinot noir, Verenigde Staten
2022 Bourgogne, Prosper Maufoux, Frankrijk

Lichte kleur in het glas en aangename aardbeien in de neus, onmiskenbaar pinot noir. De eerste heeft een lichtbruine rand (ouderdom), sappig en lichte tannines, een echt charmante allemansvriend. De tweede heeft nog een kardinaalrode rand (jonger), is intenser qua geur, voller en met meer karakter.

Serie 4 blind geproefd grenache/syrah/mourvedre blends

 

2017 Geoff Merrill Bush Vines GSM MC Laren Vale, South Australië
2022 Maxime, Brunel de la Gardine, GSM, Côtes-du-Rhône, Frankrijk bio

Claartje is blij met de eerste wijn: zwoel, chocolade en een specerijen mix, de tweede wijn noemt ze streng. Gastproever MartijnU doet het meteen goed, hij benoemt syrah, munt en eucalyptus in de eerste wijn, drop en peper in de tweede wijn. Misschien niet helemaal eerlijk om deze wijnen met maar liefst vijf jaar leeftijdsverschil naast elkaar te zetten. De eerste wijn heeft een rand van dat prachtige Italiaanse dakpannenbruin, mooi belegen tonen in de neus, kruidigheid, voleptueus. Géén allemansvriend zo’n oudje maar meer een acquired taste: ook wat rozebottel en een medicinale jodium toets. Rijke wijn. De tweede heeft een lichtrode rand, wel karakter maar toch ook een beetje een-dimensionaal, met wat lucht in het glas een zoetje en ijzertonen.

Serie 5 blind geproefd syrah

 

2018 Côte-Rôtie ‘Promesse’ Christophe Pichon, Frankrijk
2022 Hommage Joep Dielen Barossa Valley, Australie

Laten we eerlijk zijn: dit is de feestdagen wijn serie. Ik zit stil gelukkig te zijn. Ingrid beschrijft de eerste wijn heel adequaat: zuivelneusje met bramen, kersencompote, rijk en complex. Hans zegt kruidigheid en chocolade. Oh man, dit is hap sap: je neemt een slok, slikt die door in plaats van te spuwen en denkt: ik wil méér. Lichtbruine rand, lichte cassis associatie, kruidig, tikje streng nog. De eerste wijn is zwoeler dan de tweede, zegt MaartenD. De tweede wijn heeft een paarse rand (jong dus). Ingrid benoemt dat paars in kleur en benoemt laurier, drop, jam-igger. Hans benoemt de volheid van de wijn en de kruiden. Mijn aantekeningen bij de tweede wijn: rondeur, mocca, chocolade, aardser en een goede balans. Die is curieus, want een Nederlandse maker, de befaamde Dielen broers uit Venlo. Dat moet Annemiek plezieren, ze kon bij de aanschaf ‘plat kallen’ als Venloos mèdje.

Wat een leerzame proeverij!

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Druivenduo’s: ‘Als je deze wijn graag drinkt, dan lust je deze vast ook.’
By in

Druivenduo’s: ‘Als je deze wijn graag drinkt, dan lust je deze vast ook.’

Onlangs bladerde Kati Bujdosó door de Wine Folly en ontdekte dat er per druivenras onderaan op de pagina suggesties werden gegeven voor vergelijkbare druiven. Maar kloppen die eigenlijk wel? Zo ontstond het thema “Druivenduo’s”. Welke overeenkomsten kunnen we vinden tussen deze druivenrassen en zijn we het eens met de aanbevelingen? We gaan proeven om erachter te komen.
Om ons op weg te helpen krijgen we een lijst van 20 druivenrassen. Jawel dames en heren, een echte druivenbingo.

Indrinker: Macabeo & Xarel-lo


We trappen af met de Sabaté i Coca – Josep Coca – Corpinnat Brut Nature 2019 uit Penedès, Catalonië. Deze wijn stond de afgelopen tijd wel vaker hier op tafel. Annemiek vindt het een mooie en frisse start van de avond. Appels, zuren, toch zacht en mooi geel fruit. Kees benoemt perzik en abrikozen.
 

Serie 1: Albariño & Garganega

 
De eerste wijn uit de serie is de Cantos No Luar 2023 uit Rías Baixas, Galicië. “Liedjes in de maneschijn,” aldus Just. Eric kiest terecht voor albariño: fruitsnoepzuurtjes, vanille, wat steen en vrolijk in de neus. Heel veel zon en daardoor ook zuidelijker in Europa.

Vervolgens blijkt de tweede een verrassende Italiaan, namelijk van een druivenras dat zich wel vaker niet zo gemakkelijk laat raden: de garganega. De Capitel Croce 2022 van Anselmi heeft 8 maanden hout gehad, gevolgd door 9 maanden flesrijping. Stinkerdje, zwavel, vleesbouillon en witte perzik worden genoemd. Maarten ontdekt tropische tonen van meloen, mango, maar ook vuursteen. “Ik vind ‘m karakter hebben,” glundert Peter.


Serie 2: Furmint & Assyrtiko

 
De tweede serie brengt ons duizenden kilometers naar het oosten. We proeven de Oremus Vega Sicilia Tempos Mandolás 2021 uit Tokaj, Hongarije. Het is een furmint die door een rijping van 8 tot 12 maanden in hout al duidelijke geuren van vanille en karamel ontwikkeld heeft. Verder komen de frisse zuren en het citrusfruit naar de voorgrond.

Toos vindt de tweede wijn prachtig. Deze is een stuk voller en heeft meer bitters dan de eerste. Ze benoemt de bloemige neus en goede balans. Een mooie, volle en rijke wijn. Mondvullend en met veel mineraliteit. Deze Estate Argyros Assyrtiko 2022 uit Santorini, Griekenland, heeft daarmee een heel ander karakter dan zijn voorganger.

Serie 3: Chardonnay & Marsanne

 
Na het afstrepen van mcabeo, xarel-lo, albariño, garganega, furmint & assyrtiko moet serie 3 toch een makkie worden? We vervolgen de avond met een Frans duo, dat uiteindelijk Kati’s favoriete duo van de avond wordt. Gerard proeft in de eerste wijn tropisch fruit en citroen. Fraaie zuren, milde bitters.. en denkt aan chardonnay. Deze ‘Le Vieux Puits’ 2022 van Thierry Drouin komt uit Mâcon-Bussières in Bourgogne. Zelf ruik ik tonen van appelsap en citroenrasp. Peter noemt de wijn zacht en lief. “Een wijn die je verleidt.”

De tweede vindt Peter juist het tegenovergestelde: strak, streng, ontoegeeflijk, what you see is what you get. Deze Cave de Tain, Nobles Rives, Crozes-Hermitage 2022 van marsanne heeft een groenige zweem en toont geuren van eik, karamel en citroen. Het florale aroma van lavendel komt me tegemoet en ik droom even weg naar de uitgestrekte lavendelvelden in Zuid-Frankrijk…

Serie 4: Negroamaro & Montepulciano

 
Mijn gelukzalige lavendeldroom wordt woest verstoord door serie 4. Patserwijnen! Vindt Rob.
Beiden diep robijnrood van kleur. Een zoetje, rijpe aardbeien, bijna limonade. Specerijen en baking spice. De wijn wordt getypeerd door een hele frisse aanzet, met veel tannines, zwoel fruitconcentraat van zwarte bessen, kersen en bramen, gevolgd door een lange afdronk.
80% van de druiven krijgt 18 dagen schilinweking en de overige 20% 25 dagen. De 12 maanden houtrijping in vaten zorgt voor prominente toetsen van ceder. Een bijzonder fijne wijn, deze ‘F’ van San Marzano Negroamaro 2021 uit het zonovergoten Apulië.

Wijn 4.2 toont weer die mix van rood en zwart fruit, gecombineerd met de frisse zuren en intense tannines. Dit is pas echt een serie met duidelijke overeenkomsten. In ons glas zit de Collefrisio – Semis – Montepulciano d’Abruzzo 2016 uit Abruzzen, Italië. Just is zeer tevreden met dit duo. De negroamaro wordt voor hem gekenmerkt door krenten en pruimen, evenals de warme gloed van de alcohol. De montepulciano vindt hij nog mooier; duidelijk hout in de neus, een touch van fluweel, de zwartheid van het fruit. Zwijmelt over pure 70% chocola, zwarte bessen en Afrikaanse espresso. Dit glas is echt een feestje.

Serie 5: Petite Syrah & Touriga Nacional

 
De laatste serie brengt ons naar Californië en Portugal. De eerste wijn, Ridge Lytton Estate Petite Sirah 2017 uit Sonoma, Californië, heeft alles wat je zou verwachten van een petite sirah: krachtig, volle body, intens zwart fruit van kersen, bessen en bramen. Lekker veel cederhout. Mag gerust nog járen liggen.

De tweede, Quinta da Romaneira Três Parcelas 2020 uit Douro, heeft een diep robijnrode kleur met een paarse gloed. Flink wat zuren, veel tannines, jammig, ik ruik viooltjes, Just ruikt pruimen, bramen en blauwe bessen. Deze is meer open, opent zich als een pauwenstaart. Dat is een charmeur, aldus Peter. De petite sirah vindt hij echter de mooiste wijn van vandaag.

Conclusie

 Heel toepasselijk sluiten we de avond af in Kati-style met de Hongaarse Patricius Katinka Késői Szüretelésű Noble Late Harvest 2021 uit Tokaj. Ze is zelf het meest te spreken over het duo chardonnay en marsanne. Over de suggesties zijn we het wel eens; het is niet vanzelfsprekend dat de wijnstijlen op elkaar zullen lijken. Sommige karaktereigenschappen van druivenrassen kunnen dan wel in de basis wat van elkaar weghebben, maar terroir, klimaat, vinificatie en rijping spelen natuurlijk een gigantische rol in de uiteindelijke stijl en smaakbeleving. BINGO! 🍷

Verslag en proefnotities door Valerie Bollen

 

Onderscheiden van grenache en syrah
By in

Onderscheiden van grenache en syrah

In deze proeverij staat het onderscheiden van grenache en syrah centraal. Hans van der Horst zit als een ware Pater Familias stil te genieten hoe moeilijk wij dat vinden. Hij zegt: om wijn goed te beoordelen moet je dat op dezelfde wijze doen. Individueel kan je daar beter in worden, als je collectief proeft en gericht feedback geeft mét en aan elkaar. Hans geeft ons daarvoor een mooie proefschema met karakteristieken van beide druiven. En het Franse 20 punten score systeem. Hans uit zich milder en wijzer over zijn streven naar systematisch proeven: omdat we allemaal andere mensen zijn, ontwikkelt iedereen zijn eigen smaakprofiel. Er staan állemaal aantrekkelijke wijnen op tafel. Het is dus én genieten én leerzaam. De beste proeverij die Hans ooit gaf.

Grenache produceert wijnen die fruitig en kruidig zijn, met tonen van aardbeien, leer en zoethout. Wijnen van grenache hebben over het algemeen een hoger alcoholgehalte en kunnen zijdezacht zijn. Syrah-wijnen staan bekend om hun diepe, donkere kleur en hun complexe smaken van blauwe bessen, tabak, groene peper, kruiden en melkchocolade. Ze hebben over het algemeen stevigere tannines en een meer uitgesproken smaakprofiel.

Qua klimatologische voorkeuren gedijt grenache goed in warme, droge klimaten. De druif heeft veel zonlicht nodig om volledig rijp te worden. De druif groeit in gebieden als de zuidelijke Rhône in Frankrijk, Spanje en delen van Californië en Australië. Syrah heeft een iets koeler klimaat nodig dan grenache. De druif doet het goed in regio’s zoals de noordelijke Rhône in Frankrijk, delen van Australië, Washington State en bepaalde gebieden in Zuid-Afrika.

Waar kunnen we de druif aan herkennen?

Over het algemeen heeft grenache minder tannines, de wijnen zijn soepeler en zachter, met een lichtere body. Syrah-wijnen hebben meestal stevigere tannines, met als resultaat een meer uitgesproken structuur en een volle body. Het blijkt in deze proeverij dat het helemaal niet zo gemakkelijk is om de druiven te onderscheiden.

De door mij hoogst gewaardeerde wijnen zijn de volgende.

Aldeya de Aylès 2018  Carinena

Tuilé bruine kleur, open en frivole geur, aardbeien. Sappige wijn met veel spel die heel veel plezier geeft. Allemansvriend. Wijn van grenache. 16/20 punten.

Crozes Hermitage 2021 Vidal Fleury

Purperrode kleur. Toos noemt de wijn wat scherp, ze benoemt leer, cacao en zoethout. Berry benoemt fruitella, Harrie noemt de wijn elegant en ‘dun’. Voor mij is die ‘dun’ juist precies wat de wijn elegant maakt. Een lichte lunchwijn, kom er maar eens om. Frivole en springerige smaak met mooie aardbei in de geur. Is dus geen allemansvriend, maar bij mij toch 16/20 punten. Wijn van syrah.

Montirius 2018 Jardin Secret Côtes du Rhone

Transparante lichte kleur met dakpannenbruine rand. Expressieve en geparfumeerde wijn, met wat kers, tabak en framboos. Heel sappige smaak, rondeur en werkelijke prachtige afdronk. Voor mij 17/20 punten. Gemaakt van 60 jaar oude grenache druiven.

Swanesang 2021 Scoïns of Sinai Stellenbosch Zuid Afrika

Hartendief van Hans. Paarsrode donkere kleur, kruidig, groene peper. De zuren zijn heel dominant. De tannines maken dat het een wijn is die gerust nog enkele jaren de kelder in mag. Vanille in de geur, morelkers ook. Annemiek benoemt eucalyptus. De wijn schreeuwt nu om een lekkere kotelet. 17/20 punten. Gemaakt van syrah.

Ballu Tundu 2015 Cannoneau de Sardegna

Hartendief van Hans. De oudste wijn in de proeverij. Italiaanse dakpannenbruine kleur. De geur is getypeerd door kandij en mineralen. Later ruik ik ook aardbei. Een bescheiden karaktervolle en stevige smaak. Just benoemt gronderigheid en chocolade. 15/20 punten. Gemaakt van grenache.

Shaw + Smith 2018 Balhannah Vineyard Australië

Gerard noemt zwart fruit, salie, leer en tabak. Just benoemt stooffruit. Pruimen en bosui. De zwoele smaak doet hem denken aan slivovitz. Ik noteer paarsrood en donkere kleur. Morelkers. Deze geur noem ik voornaam en rijk. Tabak. Heel veel rondeur, wat romigs, een charmeur met veel kracht, fijn bittertje in de afdronk. 19/20 punten. Syrah uiteraard.

Heerlijke proeverij. De grenache wijnen kregen van mij maar liefst 15,8 punten gemiddeld, de syrah wijnen zelfs 16,4 punten. De laagste score was 14/20, de hoogste score was 19/20.

Peter van den Besselaar