De hand van de wijnmaker bepaalt veel
By in

De hand van de wijnmaker bepaalt veel

Ingrid van Loon zet vier series van twee geblindeerde wijnen op tafel, waar ze niets van vertelt. Thema is de hand van de wijnmaker. We weten dat de wijnen van dezelfde wijnmaker kunnen zijn, of dezelfde druif, of dezelfde wijngaard.

Indrinker

Louis Huot – Carte Noir – Brut – Champagne


Om de mond te zuiveren en naar wijn te zetten, schenkt Ingrid een champagne: Louis Huot Carte Noir. Een mooi glas van 50% pinot meunier, 25% pinot noir en 25% chardonnay. 36 maanden sur lie, 7 gram dosage. Mooie appeltjes in de geur. PeterR ruikt gist en brioche, granny smith, strakke en goede zuren.

Serie 1 Chenin blanc uit Anjou

Opmerkelijk, niemand determineert chenin blanc. Wel hebben we in de smiezen dat de tweede wijn in deze serie op hout heeft gelagerd.

2023 – Château de Passavant – Anjou Blanc – Loire – Frankrijk


Vriendelijke wijn met zachtronde aandronk, mineralen en milde zuren. RobK ruikt jasmijn en rozenblaadjes, filmend in de mond met weinig zuur, maar veel frisheid.

2022 – Château de Passavant – Clos de Plantes – Anjou Blanc – Loire – Frankrijk


Goed gestructureerde wijn met wat florale tonen, bloemetjes. Meer kleur, zachte aandronk, meer kracht en een klein bittertje. De wijn heeft 15 maanden barrique-rijping gehad. De houten versie van de vorige wijn, zegt RobK, die bergamot en abrikoos benoemt.

Serie 2 Mooie, gerijpte grüner veltliner

Opmerkelijk, niemand noemt grüner veltliner, we denken aan riesling en pinot gris. Fijne, positieve commentaren op deze geouderde wijnen van wereldklasse. Ik schat dat weinig proevers in de gaten hebben dat er bijna tien jaar verschil zit in de flessen.

2016 – Knoll Smaragd – Grüner Veltliner – Wachau – Oostenrijk


Geelgouden kleur, kruidig, mango, vettig, hoog in de alcohol, fraaie wijn. Gerard benoemt sinaasappel en honing in de geur, citrustonen en flinke bitters in de smaak.

2007 – Knoll Smaragd – Grüner Veltliner – Wachau – Oostenrijk

Meer goudkleurig, oud goud. Wat minder neus, in de smaak supermineralig, vettig en eleganter dan de vorige wijn. Opvallend lange afdronk, dat betekent een grootse wijn. Gerard benoemt minder neus, honingtonen, dikke bitters en een langer afdronk. Cees is louter positief.

Serie 3 Spätburgunder uit de Pfalz

Een serie waarin de goede druif wél wordt genoemd.

2023 – Bergdolt Spätburgunder – Pfalz – Duitsland


Gutswein. Lichtrood, lieflijke geur, veel karakter, duidelijke bitters. Eric benoemt zwarte pruim, een zoetje, zachte aanzet en aardse smaak.

2022 – Bergdolt Spätburgunder – Kalkmergel – Pfalz – Duitsland


Ortswein. Lichtrood, diepere kleur. In de geur een klein stinkertje, mineralen. Wijn met meer concentraat. Eric ruikt geen neus, proeft iets brandeerigs en betitelt de wijn als flinke wijn.

Serie 4 Rode wijn van vulkanische wijngaarden: nerello mascalese

De apotheose met twee wijnen die we te jong proeven, twee kindermoordjes. Allebei van vulkanische bodem, allebei heel lichte kleur.

2024 – Tenuta delle Terre Nere – Etna Rosso – Sicilië – Italië


Van wijngaarden op de noordflank van de Etna. 98% nerello mascalese en 2% nerello cappuccio. Wijnstokken van 5 tot 50 jaar oud. 14 maanden rijping op grote eikenhouten vaten. Productie van 120.000 flessen. Dieprood, kers in de geur, duidelijk nog te jong, want flinke tannines. Ongelooflijk veel karakter, een wijn die ‘getemd’ moet worden, bijvoorbeeld met 24 uur karaf. Harry is heel blij met heel veel fruit. John benoemt dat als braam en cranberry, maar hij ruikt ook viooltjes en roos. Cees zegt dat de wijn kruidig is.

2024 – Tenuta delle Terre Nere – Fuedo di Mezzo – Il Quadro Delle Rose – Etna Rosso – Sicilië – Italië


Van één single vineyard in Contrada Fuedo di Mezzo. 100% nerello mascalese. Wijnstokken van 60 tot 80 jaar oud. 16 tot 18 maanden rijping op Franse eikenhouten vaten. Productie van 5.000 flessen. Dieprood met al wat bruin in de rand, kers in de geur, veel inhoud en structuur en een wat rondere aandronk, al blijft de wijn bekkentrekkerig in de mond van de tannine. Harry determineert koffie en tabak, John roos, viooltjes, tijm, brood, ceder en ‘we gaan richting leer en tabak’.

Uitdrinker

2023 – Christoph Clüsserath – Schweigener Annaberg – Riesling Beerenauslese – Moezel – Duitsland

Om onze ervaringen nog te overdenken heeft Ingrid een pracht van een uitdrinker in petto. Perfecte balans met schitterende zoet/zuur verhouding. Gerard benoemt honing, prachtige zurenexpressie, abrikoos en milde bitters bij veel rondeur. Voorwaar een prachtige afsluiting van een verrassende proeverij.

Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar

Battle: let’s get ready to rumble!
By in

Battle: let’s get ready to rumble!

Liselotte en Peter spraken af een battle te doen. Ze spraken 5 thema’s af: Vintage Champagne, GG Riesling, Pinot Noir buiten de Bourgogne, Malbec, en als laatste Dessertwijnen ouder dan 20 jaar. In deze proeverij kan het gaan over de vraag of de wijn mooi is en waarom dat dan zo is. En … we gaan stemmen!

Vintage Champagne

De Dream Vintage-collectie van Clouet is een meesterlijke, gastronomische terugblik op de grote jaargangen van champagne. Deze collectie is gemaakt met chardonnay als basis, bekend om zijn elegantie en finesse.

De eerste wijn is lichtgeel met een grove bubbel. Berry proeft veel rijpe appeltjes en een licht ‘stinkertje’, een beetje dubro; de wijn is droog en strak met veel zuren.

Wijn 2 daarentegen is geler van kleur, heeft een fijnere mousse en ook veel appeltonen, maar is mooier in de zuren en tegelijkertijd ronder.

Berry vindt wijn 2 mooier; Cees vindt wijn 1 mooier. Willem Jan vindt de zoet-zuurbalans beter in de tweede wijn; de eerste is vanaf de aanzet al erg zuur.

Er moet een verschil zijn tussen deze twee wijnen, maar wat? Iedereen — ook Liselotte en Peter — vindt wijn 2 mooier, behalve Cees en Annemiek. Er zit een verschil in druivensamenstelling. Wijn 1 (Liselotte) is Dream Vintage 2015 van Clouet, bijna 100% chardonnay.

Wijn 2 (Peter) is Leclerc Pointillart 2012, een blend van pinot noir en chardonnay (50/50). Wat deze fles interessant maakt, is niet zozeer de zeldzaamheid, maar de combinatie van Premier Cru-herkomst (Écueil), de uitstekende jaargang 2012, lange rijping sur lattes en de beperkte productie (ongeveer 2.000 flessen). 2012 geldt in Champagne als een uitstekende jaargang: rijp, geconcentreerd en tegelijkertijd met voldoende zuren voor een lange ontwikkeling. Maar ook de Champagne-oogst van 2015 werd gekenmerkt door uitzonderlijke weersomstandigheden, met hitte en droogte die een optimale rijping van de druiven bevorderden. De wijnen van dit jaar onderscheiden zich door hun rijkdom, balans en bewaarpotentieel, met fruitige en bloemige aroma’s, een prachtige frisheid en een goed geïntegreerde zuurgraad.

Riesling GG

De eerste wijn: geel van kleur, met een ‘stinkertje’ en een petrolneus. Ik proef hoge citruszuren, met petrol en citrus in de mond en af en toe wat bitters. MartijnU vindt Riesling-wijnen moeilijk; deze eerste is intens in petrol en boenwas, heftig in zowel smaak als zuren en zeer intens.

De tweede wijn is anders: vriendelijker van smaak en rechtlijniger, maar mist de balans met andere smaken. Wel heeft hij een lange afdronk.

Glas 1 werd wat opener na het staan. De voorkeur van MartijnU gaat toch uit naar wijn 1, ondanks dat deze in het begin erg heftig was, en vermoedelijk is deze wat ouder. Rob van G. denkt dat wijn 1 door de petrolneus uit een warmer jaar komt, maar vindt het daardoor vreemd dat deze zoveel zuren heeft. Hij vindt wijn 2 mooier, al lukt het hem niet om de kurktoon uit de neus weg te krijgen. De wijn had op zich wel een betere balans en daarom zou hij toch voor wijn 2 kiezen, omdat de eerste volgens hem niet goed is.
Volgens Willem Jan heeft de eerste wijn de klassieke smaken. Dat is anders bij de tweede: framboos in de neus, koffie en karamel. Het duurt lang voordat deze op een riesling begint te lijken; het is dus een vreemde, verwarrende wijn.

De battle verloopt wat anders door een aantal onthoudingen bij deze twee wijnen. Uiteindelijk zijn er drie stemmen voor de eerste wijn van Peter. Het gaat om een biodynamische wijn uit  Rheinhessen: Weingut Kai Schätzel Ölberg Riesling GG 2016. Alle druiven worden met de voet (of met rubberen laarzen) gestampt en schilinweking is standaard. De spontane vergisting verloopt op natuurlijke wijze met eigen gisten; de wijnen worden opgevoed in grote, oude foeders. Het huis is bevriend met Keller en Egon Müller en beschikt over de beroemde Roter Hang in Rheinhessen.

Ook de tweede wijn komt uit Rheinhessen, uit 2018, eveneens biodynamisch: Wittmann Morstein. Deze wijn valt echter tegen. Wittmann wordt vaak in één adem genoemd met Keller, Schäfer-Fröhlich en Dönnhoff als benchmark voor droge Duitse riesling op wereldniveau. Deze ingezette Riesling komt zelfs voor in het boek 101 wijnen die je gedronken moet hebben voor je sterft.
Liselotte en Peter hebben ieder de Rieslings gekocht, omdat ze dachten niet te kunnen winnen met wat ze nog in huis hadden. Uiteindelijk is deze battle nipt gewonnen door Liselotte. Mogelijk waren de wijnen uit de eigen collectie beter dan deze twee ingezette wijnen.

Pinot Noir buiten de Bourgogne

Wijn 1 is transparant rood, met kers en rood fruit in de neus. Daarnaast heeft hij een licht medicijnkastje en een metaalachtige toon in de geur.

“Duitsland,” zegt Willem Jan, en volgens hem is deze jonger dan wijn 2. RobvK benoemt wijn 1 als mooi in de neus, met herkenbare geuren, in de overgang van primair naar tertiair. Het zuur is duidelijk aanwezig en de wijn heeft een fijne lengte.

De tweede wijn is anders: in de neus rijp fruit en een dominante asbakgeur (tertiair).

Zoet, zuur en bitter zijn in balans, maar de tertiaire tonen overheersen. Kruidnagel werd meerdere keren genoemd; ik vond dit zelf in wijn 2 te overheersend. Berry vindt wijn 2 mooier, maar er is grote verdeeldheid over welke wijn beter is. Ook is er discussie over de herkomst van wijn 2. RobvG. vond het moeilijk om te kiezen. Het is een spannende strijd.

De eerste wijn komt uit de Ahr en heeft een bijzonder verhaal vanwege de verwoestende overstromingen van juli 2021. Tijdens de reddingsoperatie werden alleen de beste vaten geselecteerd door Jean Stodden, samen met topwijnmaker H.O. Spanier (bekend van Weingut Battenfeld-Spanier/Kühling-Gillot uit Rheinhessen). Wat overbleef, werd geen compromiswijn, maar een strenge selectie van pure kwaliteit: Spätburgunder.
2020 van Jean Stodden, meegebracht door Liselotte.

De tweede wijn komt ook uit Duitsland, maar dan uit het zuidelijke Baden (nabij de Zwitserse grens) van Weingut von der Mark, een van de bekendere Duitse wijnmakers met de titel Master of Wine. Ook deze wijn is uit 2020 en, net als wijn 1, geïnspireerd op een Bourgondische stijl: Engerstein Spätburgunder Pinot Noir 2020, meegebracht door Peter.

Het is opnieuw een nek-aan-nekrace, maar dit keer met slechts één onthouding: wijn 1 kreeg zeven stemmen en wijn 2 zes. De stand in de battle is nu 2-1 voor Liselotte. Nog twee wijnen te gaan.

Malbec

De volgende twee wijnen worden ingeschonken. Een mooie, diepdonkerrode kleur verschijnt in de glazen. Volgens Hans lijken de wijnen op elkaar.

Eerst komt het zwarte fruit: bessen, een volle chocoladesmaak, een beetje leer en pruimen. De balans is iets zurig en de wijn heeft een goede afdronk.

Wijn 2 heeft meer pruim en tabak, een nog vollere smaak en is, in plaats van zurig, juist minder zuur.

Hans vindt de eerste wijn mooier vanwege de grotere complexiteit. Claartje is het hiermee eens, maar heeft ook tonen van bouillon en stoffige tannines ontdekt; wellicht een Cahors 2016. De tweede wijn heeft meer aardse tonen, is wat dunner dan wijn 1 en bevat ook een zoetje. Mogelijk komt deze wijn uit Uruguay en is hij jonger. Er werden nog andere proefnotities genoemd, zoals anijs en kweepeer, maar de meningen blijven verdeeld. Het was al spannend en nu gaat het wederom gelijk op: wijn 1 krijgt acht stemmen en wijn 2 zes.

Wijn 1 van Peter is een malbec uit de Cahors: Château Pineraie “L’Authentique” uit 2009. De druiven groeien aan 60 jaar oude stokken op een klei-kalkstenen bodem. De wijnen hebben een bewaarpotentieel van 15 tot 20 jaar.

Wijn 2 zou voor een aantal deelnemers aan het NK Blindwijnproeven herkenbaar moeten zijn. Ook deze komt uit de Cahors, van Château du Cèdre – Le Cèdre 2019. Tijdens het NK werd deze alleen door de dames herkend als een malbec, maar de herkomst werd toen, net als nu, niet correct benoemd.

De druiven zijn afkomstig van ongeveer 40 jaar oude stokken en groeien op een terroir van kalksteenpuin op de hellingen en oude alluviale afzettingen. Samen met het unieke microklimaat in de Cahors (met zowel Atlantische als mediterrane invloeden) resulteert dit in krachtige, rijpe wijnen met behoud van frisheid en balans.

Dessertwijnen, gerijpt en ouder dan 20 jaar

Bij een gelijke stand is het nu echt spannend. Maar al snel wordt duidelijk dat wijn 1 geen kans maakt.

Proefnotities wijn 1: okergeel, kurk in de neus, kippenbouillon; in de smaak zoet, bouillonachtig en een beetje vreemd.

Proefnotities wijn 2: okergeel, floraal (sering); in de mond abrikoos, zeer zoet, honingachtig.

Volgens Willem Jan heeft de eerste wijn kurk en klopt deze niet helemaal. De tweede wijn zou chenin blanc kunnen zijn, mogelijk afkomstig uit Coteaux du Layon (vanwege de citrusschil- tonen). Eric ruikt botrytis, noten en boshoning; er zijn wel zuren, maar de wijn is toch zoet, waardoor hij eerder denkt aan Sauternes. Daar is Berry het niet mee eens: hij vindt deze wijn lekkerder dan Sauternes en concludeert dat het dus geen Sauternes is.

Wijn 1, gekozen door Liselotte, is Moulin Touchais 1989, 100% chenin blanc. Domaine Touchais, opgericht in 1787, behoort tot de oudste en meest traditionele wijnhuizen in Anjou, in het hart van de Loirevallei. Ze hanteren een uniek rijpingsproces: de wijnen worden kort na de winter gebotteld en vervolgens minstens tien jaar bewaard in historische, ondergrondse kelders voordat ze op de markt komen. Deze wijnen kunnen 30 tot 55 jaar ouderen. Jammer dat het bij deze fles niet gelukt is.

Peter bracht ook Chenin Blanc in (wijn 2): Domaine des Petits Quarts “Les Melleresses” 2005 Bonnezeaux, komt uit een klein subgebied van 80 hectare met 37 wijnproducenten. Ook dit is 100% chenin blanc, afkomstig uit een klassieke zoete appellatie van de Loire.

Zo’n battle is voor herhaling vatbaar: leerzaam en uitdagend. We kijken uit naar de volgende.

De stemming:
2015 Champagne Clouet 2 stemmen
2012 Champagne Leclerc Pointillart 12 stemmen
2016 Schätzel Ölberg 3 stemmen
2018 Wittman Morsteiner 11 stemmen
2020 Jean Stodden Spätburgunder 7 stemmen
2020 Von der Mark Engelstein 6 stemmen
2009 Pineraie l’Autentique Cahors 8 stemmen
2019 Cedre Cahors 6 stemmen
1989 Moulin Touchais (geen stemmen in verband met kurk)
2005 Petits Quarts Bonnezeaux  (geen stemmen)

Verslag van Annemieke Vermeijlen

Herken de Duitser IV, een interessant blijvend thema
By in

Herken de Duitser IV, een interessant blijvend thema

Herken de Duitser is een thema in de reprise. Berry Marinussen maakte met dit thema interessante proeverijen in 2010, 2015 en 2018. Ook nu getuigt de opzet van zijn kennis en de keuze van wijnen van goede smaak. De meeste proevers bij de neus nemen, dat lukt niet meer. In alle series werd de Duitse wijn door de meeste proevers goed gekozen.
Alle wijnen zijn blind geproefd.

Indrinker

Raumland 2015 sekt cuvee Marie Louise
Gemaakt van pinot noir, 36 maanden rijping, 7 gram dosage. Dit is een lekker glas. RobG benoemt limoen, gist en rijpe appel, Kees goudreinet en abrikoos. De mousserende wijn heeft een goede structuur, goede zuren en mooie bitters in de afdronk. Gek is het dus niet dat ik dit voor champagne aanzie. Dit Rheinhessen wijn huis is de eerste ‘alleen sekt’ producent die lid is geworden van de VDP, een teken van hun kwaliteit.

Serie 1

De wijnen in de eerste serie worden door het merendeel van de proevers als riesling gedetermineerd. Zeven proevers duiden de Duitse wijn, vier proevers niet. Beide wijnen zijn jong. Ze mogen allebei nog zeker tien jaar liggen, aldus Berry.

 

2019 Ratzenberger Bacharacher Wolfshöhle Grosses Gewachs Mittelrhein
Duidelijk iets geler van kleur dan de volgende wijn. Super expressief: boter en tropisch fruit. Veel rijp fruit zoals perzik en ananas, zegt MaartenD. Riesling mineraliteit, zegt MaartenR. Floraal, aldus Liselotte. Prima smaak met duidelijke zuren.

2022 Château Pauque Riesling sous la roche, Luxemburg
Een moezelwijn, maar dan uit Luxemburg. De gepassioneerde Abi Durh maakt hier wijnen met een laag rendement. Dit is het beste dat Luxemburg te bieden heeft. De wijn is veel gereserveerder dan de Duitse wijn met een heel verfijnde geur. De wijn heeft ook iets exotisch en een smaak die veel mensen zal aanspreken. Een charmeur, daar moet je van houden, zegt RobG.

Serie 2

 

De wijnen in de tweede serie is van de chardonnay druif, proeven we. Ook hierbij geeft Berry aan: allebei nog jong, hetzelfde jaar. Zeven van de elf proevers determineerden de Duitse wijn.

2022 Beaune Blanc ‘Les Prevolets’, domaine Barolet-Pernot Père & Fils
De kleuren van de wijnen zijn nagenoeg gelijk. Dit wijnbedrijf beslaat 14 hectare met wij gaarden in Saint-Romain, Auxey-Duresses, Beaune, Puligny Montrachet en Batard Montrachet. Een ‘textbook’ witte Bourgogne. Een enkele proever noemt de wijn té hout gedomineerd. Mijn aantekeningen: geur met mineraliteit, vanille en verfijning. Diepgang in de wijn, die ook fijn nahangt. Een heel complete wijn.

2022 Irhinger Winklerberg, Weingut Dr. Heger
Chardonnay uit Kaiserstuhl, Baden. Just zegt de combinatie van zuren en fruit in deze wijn mooier te vinden. Toos benoemt de steviger zuren. Gerard prefereert de eerste wijn, door de ctirus met stevige bitters en komkommerzuren in deze wijn. Mijn aantekeningen: iets meer zuren en korter dan de eerste wijn. Heeft een mooie ronde geur als de wijn iets langer in het glas is. Proeft een beetje als natuurwijn. Potentie voor de toekomst, kunnen we deze over een jaar of drie nog eens proeven?

Serie 3

 

Bij de rode wijnen herkennen we de Duitse wijnen nog iets beter. Ik vind dat knap. Wat ik al eerder schreef naar aanleiding van dit thema: kies je voor Duitsland omdat de wijn ‘het beste’ is, of juist omdat de ander beter is? In deze serie kies ik voor de tweede wijn als Duits, de mooiste, maar dat is maar één iemand met mij eens. We proeven pinot noir.

2019 Winzergenossenschaft Mayschoss Altenahr Cuvee Trauben XXII

Willem Jan herkent de spätburgunder uit de Ahr: een medicijnkastje, laurier en overdosis eucalyptus. Kees noemt de wijn wat ‘stalig’. De wijn heeft een hele lichte kleur. Ik ruik caramel en zoethout, een licht zoetje in de aandronk, wat bitters en een nog straf trekje tannines. Duidelijk nog te jong. Na het onthullen van de identiteit ben ik overtuigd dat we te jong drinken. We proefden en dronken eerdere jaargangen zoals 2016 en 2018, die vrijwel iedereen blind geschonken voor Bourgogne aanzag.

2020 Sanct-Valentin Pinot Noir Riserva St. Michael-Eppan Alto Adige
Dit is een van de uitblinkers in de proeverij. Er staat al sinds 1850 pinot noir in de Alto Adige, die ze hier Blauburgunder noemen. Een beperkt rendement en druiven uit de oudste wijngaarden zijn redenen  dat hier mooie wijn mogelijk is. Ik ben als een blok gevallen voor deze wijn. Lichte kleur met roodbruine rand. Kreupelhout in de neus. Levendige smaak met verleidelijke bosaardbeitjes in de smaak. Geweldige balans, enorm mooi. Duidelijk met slikfactor. Toos noemt deze wijn eleganter en Willem Jan eleganter. Prachtwijn. Enige opmerking is dat deze wijn twee tot drie keer zo kostbaar is als de wijn uit de Ahr.

Serie 4

 

Na onthullen blijken we een Bordeaux blend te proeven. Dit is de serie waarin alle proevers min één de Duitse wijn goed determineren. In deze serie deed Berry precies het omgekeerde van de vorige serie, nu was de Duitse wijn ruim twee keer zo duur.

2019 Knipser Cuvee X Pfalz
Domein Knipser ligt in Laumersheim en bezit 40 hectare wijngaarden. Deze wijn is gemaakt van de typische Bordeaux druiven: Cabernet Sauvigon, Cabernet Franc en Merlot. Rijping in nieuwe houten vaten gedurende 18 à 20 maanden. Diep donkere kleur met tuilé rand. Cederhout in de geur, vaag wat kers, tannines en een volronde smaak. Ik vind het kindermoord, maar je proeft dat deze wijn zich zal ontwikkelen tot een fluwelig geheel. RobG determineert currykruiden en zwart fruit. Just leer, zwarte bes, rode besjes, chocolade en praliné. Duidelijk een wijn feestwijn.

2018 Sarget de Gruaud Larose, Saint Julien
De Sarget de Gruaud Larose is samengesteld uit 49% Merlot, 39% Cabernet Sauvignon, 11% Petit Verdot en 1% Cabernet Franc. Het is de tweede wijn van chateau Gruadu Larose, tweede Grand Cru Classé 1855. Ook een diepdonkere kleur met een kardinaalrood randje. Ik ruik en proef hier een karrevracht kersen. Rijke smaak, trekkend nog en met een hoog charme-gehalte. Just determineert pruim en bramenjam, rokerigheid en tabak, tikje log.

Uitdrinker

2001 Piesporter Goldtröpchen, Auslese ***, Weingut Breit
Dit is een imposante wijngaard met prachtige ligging met veel zon. Niemand kan bevroeden dat we een 24 jaar oude wijn proeven, nog zó levendig en vitaal. Geur met honing, fijne zuren, abrikoos en een lange afdronk. En die geweldige Mosel balans tussen zoet en zuur. Pracht afsluiter bij het applaus.

 

Verslag en proefnotitie Peter van den Besselaar

De magie van oude wijnstokken: bron van bijzonder mooie wijnen
By in

De magie van oude wijnstokken: bron van bijzonder mooie wijnen

Is een wijn gemaakt van oude stokken, dan schept dat bij mij (en veel andere wijndrinkers) hoge verwachtingen. Rob van Ginneken geeft een proeverij met wijnen van oude wijnstokken. Het idee leeft dat bij oude wijnstokken een lagere opbrengst een betere wijn geeft. Vanaf 35 jaar worden wijnstokken gezien als ‘oud’. Waarom tenminste 35 jaar? Omdat rond die leeftijd in de praktijk stokken meestal al vervangen zijn. Na een jaar of 20 neemt de productiviteit van stokken af, en na een jaar of 50 is de opbrengst over het algemeen niet meer voldoende voor een rendabele bedrijfsvoering. Na de proeverij concludeert Rob dat een directe relatie leggen tussen oude stokken en hogere kwaliteit te simpel is.

Het is zo rond 2009 als Jancis Robinson over oude wijnstokken gaat schrijven. Samen met Tamlin Currin maakte ze een spreadsheet van oude stokken. De spreadsheet werd enorm uitgebreid door een schrijfwedstrijd in 2021 bij de opening van de Old Vine Conference. Deze non-profitorganisatie werd mede opgericht door Sarah Abbott MW, die besloot dat er genoeg gepraat was over oude wijnstokken en dat het, zoals Abbott het uitdrukte, tijd was ‘om een wereldwijde beweging op gang te brengen’ om oude wijngaarden te redden door hun waarde te benadrukken en ze daardoor economisch levensvatbaar te maken. Nu is er een Old Vine Registry , waar wijngaarden met oude stokken staan geregistreerd. Ik zag zelfs een wijngaard erin staan (Armenië) die in 1820 is aangeplant. Dat register is een mooie informatiebron over de zin van oude wijnstokken.

Waarom doen oude stokken ertoe? En hoe beschermen we ze?

Er zijn twee antwoorden op de eerste vraag. In de eerste plaats is het redden van oude wijnstokken duurzaam. Deze wijnstokken hebben zich decennialang en zelfs eeuwenlang aangepast aan stress. Ze hebben geleerd om te leven met droogte, hittegolven; voor platen en ziektes hebben ze immuniteit ontwikkeld. Oude wijnstokken zijn aangepast aan de grond waarop ze staan en zijn daarom veerkrachtiger. In tegenstelling tot jonge wijnstokken hoeven ze niet geïrrigeerd te worden en hebben ze minder of helemaal geen chemische middelen nodig om te overleven. Oude wijngaarden zitten ook vaak vol met klonale diversiteit en zeldzame variëteiten. De genen van oude wijnstokken kunnen bestudeerd worden en materiaal van oude wijnstokken kan vermeerderd worden voor meer veerkrachtige jonge wijnstokken. Bovendien zijn deze grote, knoestige wijnstokken belangrijke reservoirs van biomassa en koolstof; hun oude, diepe en brede wortelnetwerken houden bodems in stand, voeden en beschermen. Oude wijnstokken zijn ook verbonden met het behouden, bewaren, vieren, erkennen, respecteren en waarderen van traditie, oude wijsheid, overgeleverde kennis, ervaring en de mensen die daar integraal deel van uitmaken.

Het tweede antwoord is romantischer. Ze zijn de bron van bijzonder mooie wijnen. Deze wijngaarden brengen de wijnen voort waarmee we geboortes, verlovingen, huwelijken, jubilea en verjaardagen vieren. Of we herinneren ze omdat ze ons tijdens het proeven en drinken even optilden, we heel even een bovenaardse ervaring hadden. De wijnen en wijngaarden veroveren ons hart.

Hoe beschermen we ze? Oude wijnstokken kosten meer. Het simpele antwoord is ‘te gelde maken’, ze vertegenwoordigen meer waarde. We moeten oude wijnstokken meer waarderen dan we doen. Regeringen financieren nu rooiregelingen die oudere wijnstokken vervangen door jonge wijnstokken, die jarenlang geïrrigeerd moeten worden (irrigatiesystemen die in de toekomst misschien niet meer levensvatbaar zijn). Regeringen, bedrijven, organisaties en academische instellingen moeten beschermingsprogramma’s, belastingvoordelen, ondersteunend onderwijs en training voor wijnboeren, proeven en onderzoek financieren. We kunnen wijnen van oude stokken alleen blijven proeven en drinken als importeurs, distributeurs, retailers en consumenten bereid zijn meer te betalen voor de wijnen van oude stokken.

Proeven!

We hebben alle wijnen geblindeerd geproefd, van commentaar voorzien en pas daarna uitgepakt.

Champagne Janisson-Baradon, Toulette Extra Brut 2010
Stokken van gemiddeld 60 jaar oud. Een mooie en herkenbare champagne. Droog, gist, appel en brood, zegt Harrie. Álle karakteristieken van Champagne. Levendige en mooie zuren, staat in mijn aantekeningen, een heel zuivere Blanc de Blancs van chardonnay.

 

2023 Vignobles de la Foliette, Vieilles Vignes La Fontaine Muscadet de Sèvre et Maine sur Lie
Stokken van 40 tot 50 jaar oud. Melon de Bourgogne. Een enorme charmeur, alleen al het expressieve bouquet, met peer, banaan, snoepjes. Mango en ananas, zegt Annemiek. Volronde smaak. Ik hoor bij de proeverij ‘kan overal vandaan komen’ en als je een punt van kritiek wilt hebben, is het deze. Niet super typisch voor Muscadet. Mooie wijn.

2021 Mâcon-Vinzelles, Les Morandes, C. & L. Tripoz
Stokken van 40 jaar oud. Deze wijn van chardonnay krijgt de handen niet op elkaar. Geen zwavel toegevoegd. Gistig, zegt Annemiek. Ik geef toe, de wijn heeft een stinkertje, veel mineralen en is geen allemansvriend. Maar daarom wel héél intéressant, want enorm veel karakter en een lange afdronk.

 

2019 Meyer-Näkel, Edition Old Vines Ahr, Duitsland
Stokken van 30 tot 35 jaar oud. Deze spätburgunder ruikt naar vuursteen en kersen, zegt Kees. Subtiele wijn met pruimen, aldus Valerie. Wijn met karakter, staat in mijn aantekeningen: mineraliteit, zachte aandronk, fijne en pittige smaak.

2015 Papaioannou, Ktima Old Vines, Nemea, Griekenland
Stokken van 45 jaar oud. Deze agiorgitiko uit Griekenland is een van de mooiste wijnen van Griekenland, naar mijn overtuiging. Pruim, braam, vol en krachtig, zegt Kees. Valerie benoemt ook pruimen en roemt de subtiliteit van de wijn. De geur ontwikkelt zich in het glas, eerst after eight mint en chocolade, later ook bessen. Veel power heeft deze dinerwijn en veel karakter.

 

2021 Moulin-à-Vent, Cuvee Héritage, Paul Janin
Stokken van gemiddeld 50 jaar oud, met stokken tot 100 jaar in de wingerd. Bloedmooie Beaujolais met een schitterende geur die zich langzaam opent als een pauwenstaart. Echt waanzinnig mooi. Maarten benoemt munt, Just zwarte bes, drop en chocolade. Je kan niet alles hebben, de smaak is wat rank na die prachtgeur. Veel bitters, een goede dinerwijn.

2021 Alvaro Palacios, Les Terrasses Priorat, Spanje
Stokken in de wingerd van 60 tot 90 jaar oud. Naast de expressieve Beaujolais is deze Priorat elegant introvert. Ik ruik bessen en chocolade, Just ruikt zwarte kers, tijm céder, koffie. Goed gebalanceerde wijn met geïntegreerde tannines.

 

2019  Vigno Valle del Maule, De Martino, Chili
Stokken van 60 jaar oud.  Gemaakt van 85% carignan, aangevuld met malbec en cinsault. Deze wijn heeft bijna alles : mooie geur met morelkers, heel rijke geur. Pepertje. Sappige en ronde smaak, klassewijn.

2019 Ridge, Geyserville, Alexander Valley, Californië
Stokken die variëren van 15 tot maar liefst 125 jaar en ouder, gemiddeld is 60% ouder dan 50 jaar. Caramel in de geur, zachte wijn, zegt Eric. Ik ben liefhebber van álle wijnen van Ridge. Deze wijn van 71% zinfandel, 19% carignan, 7% petite sirah en 3% alicante bouschet combineert strengheid én vrolijkheid. Heel bijzondere klassewijn.

 

2023 Schonfels No 111 Kabinett, Peter Lauer, Saar
Gemaakt van 111 jaar oude stokken. Piepjonge klassewijn met die adembenemende spanning tussen het zoet en de zuren.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Adeneuer uit de Ahr doorgeproefd
By in

Adeneuer uit de Ahr doorgeproefd

Liselotte Brouwers raakte bij een bezoek aan de Ahr in de ban van de spätburgunders bij domein J.J. Adeneuer. Dit bijna dertien hectare grote domein produceert jaarlijks zo’n 93.000 flessen, het overgrote deel (85%) rood, wat wit (10%) en ook mousserend (5%). De Blanc de Noir sekt is een mooie binnenkomer, met prijzende commentaren van de proevers. Voor alledag maakt het domein een Purist serie, we proeven weissburgunder 2022 (mineraal getypeerd, jasmijn, peer, sappig en lage zuren), blanc de noir 9992022 (zalmkleurig, liefelijker) en de spätburgunder 2021 (aardbei, toffeesnoepje, kreupelhout, perfecte lunchwijn).

 

2022 Frühburgunder

Hartendief van Liselotte, een beetje tot haar verrassing, want de wijn is nu lekkerder dan op het domein. Dat kan natuurlijk ook. Opgevoed op gebruikte houten vaten. Paarszweem, ik ruik iets van karton, de zuren associeer ik met de Napoleon snoepjes. Gerard prijst de kersen en rokerigheid. Willem Jan noemt de fijne bitters.

2022 Spätburgunder

Opgevoed op gebruikte houten vaten met 10% nieuwe vaten. Lichte kleur, geen kleurverschil met de nummer 2. Aardbei, kreupelhout, zachte wijn met een klein zoetje, goede balans en mooie zuren. Harrie noemt de wijn elegant en herkent kersenbonbons. Lekker met een gebakken of gegrillde tonijn.

2020 Spätburgunder Nummer 2

Opgevoed op gebruikte houten vaten.  Donders mooie wijn, licht van kleur, complexe geur met ceder, sigarenkistje, creme de cassis. Goede body, duidelijk nog tannines, heel veelbelovende wijn die nu al heerlijk is. Méér body dan de gewone spätburgunder, zegt Rob. Hij ruikt in déze wijn de kersenbonbon. Harrie heeft moeite met de wijn vanwege een kattenbak associatie.  Berry roemt de fijne aanzet.

2020 Spätburgunder Nummer 1

Hartendief van Liselotte. Opgevoed op gebruikte houten vaten. Mooi glas wijn met zalige geur, in mijn aantekeningen staat aardbeienmousse. Sappige rondeur met een piepklein zoetje. Dit is een echte sommelierswijn, zegt Rob, interessant, vuursteen. Zelfs Just gaat hier overstag, als niet-liefhebber van spätburgunder en wijn met rood fruit: kaneel, cassis, zoete rozijnen, een bittertje en koffie met melk.

2020 Spätburgunder Rosenthal Grosses Gewachs

Rosenthal is een deel van de wijngaard met een microklimaat. Opgevoed op gebruikte houten vaten van Frans eikenhout. De wijnstokken zijn hier 45 jaar oud. Deze wijn is lekker, zegt Just. Hij ruikt kersen en een vleug paddenstoelen, de smaak is sappig met een vleug braam. Ik vind sommelierswijn al een enorme aanbeveling, maar begrijp ineens nuance als Rob heel prijzend gaat praten over déze wijn: een liefhebberswijn in zijn ogen. Lekker, zegt hij. Iets meer kleur, framboos, niet allemaal over praten maar gewoon genieten! Mijn aantekeningen: zoete pruim, aardbei en kreupelhout. Zachte en elegante aandronk, zéér uitgebalanceerde wijn met een hap sap slikfactor.

We sluiten nog af met een tresser, de Duitse grappa, erg gewaardeerd. Mooie proeverij, Liselotte.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar