Tag: chenin blanc

Chenin blanc herkennen? "Niet te doen!"
By in

Chenin blanc herkennen? "Niet te doen!"

Annemiek Vermeijlen kiest een persoonlijke observatie als uitgangspunt voor haar proeverij: “Hoe vaak hebben we niet twijfels… denken we een chenin blanc te proeven, is het toch iets anders en andersom.” Al bij de proefnotities van de eerste serie zegt Annemiek: “Uit wat ik hoor, is dit precies wat ik bedoel. Chenin blanc is gemakkelijk te verwarren met grüner veltliner of andere druiven.”

Eerst de indrinker, om de mond naar de wijn te zetten. Daarna proeven we blind drie series met steeds een of twee chenin blanc. De wijnen hebben vergelijkbare prijzen. Hier speelt al een belangrijke vraag. Wanneer is een chenin blanc typisch? Allerlei witte wijnen zijn tegenwoordig aangenaam en prettig. Dat komt door toenemende kennis van wijnmaken en het gebruik van industriële gisten. In het iedere-dag-drinken-segment (zeg wijnen tot 15 euro, zoals in serie 1) lijken steeds meer wijnen op elkaar. “Dat het zo moeilijk is, komt ook doordat de kenmerken van de druiven overlappen”, zegt Annemiek. Kijken we naar het boek Wine Folly dan zien we dat limoen een karakteristiek is die genoemd wordt bij chenin blanc én grüner veltliner én grenache blanc én verdejo. Blijven over: kamille, peer, honing, gele appel en sinaasappel om chenin blanc te herkennen. De tannine is in alle vier genoemde druiven hetzelfde, alcohol ook, body eveneens. Zit er duidelijk wat meer zoet in de wijn, dan zou dat weer duiden op chenin blanc. Het is niet gek dat ik middenin de proeverij hoor: “het is niet te doen” en iets hoopvoller: “het blijft heel moeilijk.”
Ondertussen drinken we heel aardige wijnen. Lees maar. Annemiek heeft de proeverij zoals altijd gedegen voorbereid, met iets meer dan een pagina aan informatie per wijn.

Indrinker

Louis de Grenelle Grande Cuvee Brut – Saumur – Loire – Frankrijk


Mousserend van chenin blanc en chardonnay, gemaakt volgens de méthode traditionelle.

Serie 1

2024 Sophie Germanier – Chenin Blanc – Paarl – Zuid-Afrika

Meteen een hartendief van Annemiek. Bloemig-mineraal getypeerd, wat stal. Prettige, ranke wijn, vrij eenvoudig. MartijnU benoemt de mineraliteit en perzik, hij ruikt iets groens. Rob noemt koekkruiden.

2024 Misty Cove Landmark – Grüner Veltliner – Marlborough – Nieuw Zeeland

Meer body en structuur dan de vorige wijn, stevig met middellange afdronk. In de geur citrus, marsepein en Turks fruit. Ik zag deze wijn voor de chenin blanc aan. MartijnU denkt aan riesling vanwege de citruszuren.

2024 Cueva del Chaman – Verdejo – Rueda Sobre Lias – Spanje

Grapefruit en citrustonen, een heel zuivere wijn die lang nahangt. Willem Jan ruikt buxus, MartijnU snoepjes en bitters. Perzik, zegt Annemiek.

Serie 2

2024 Gunther Steinmetz Paulinsberg – Chenin Blanc – Mosel – Duitsland

Hartendiefje van Annemiek. Volstrekt verassende wijn, want… uit de Moezel. Chenin blanc is hier pas in 2021 geplant en 2024 is de eerste jaargang van deze wijn. Geplant op steile hellingen van de Paulinsberg. Expressieve geur al, met bloemetjes, marsepein en Turks fruit. Sappige mineralen in de smaak, gemiddelde zuren en korte afdronk. Fritjof prijst het ronde mondgevoel. Willem Jan benoemt een groenige toets, bouillon, citrus, ananas, abrikoos en mango. RobG benoemt sappigheid en munt: lekker fris.

2023 Raats – Chenin Blanc – Polkadraai Hills – Stellenbosch – Zuid-Afrika

In mijn aantekeningen lees ik: zweterige mineralen. En ook andere proevers noemen een stinkertje. Heel intense wijn met hooi. Fijne wijn, moeilijk te definiëren, een prettige schraalheid (zoals je in Franse chenin blanc wel ziet), mooi nahangend. Andere proevers benoemen hazelnoten, citrus (Willem Jan), appel, grapefruit en ziltigheid (Fritjof), kruidigheid (RobG), honing (Hans) en karameltonen (Annemiek).

2022 Clos Figueras Font de la Figuera – Priorat Blanco – Spanje


Samengesteld uit drie druiven: viognier, garnacha blanc en chenin blanc. Bloemig, zwoel, ruikt zoet, sappige aandronk, goede structuur, wijn met de slikfactor. Bescheiden neus, grapefruit en bitters (RobG), appel en mineralig (Fritjof), munt, salmiak en drop (Willem Jan).

Serie 3

2021 Chateau de Passavant – Clos des PLANTES – Anjou – Frankrijk

Daar is-ie dan: de Franse chenin blanc. Klassiek, citrus en mineraal, deze wijn geeft zich niet zo gemakkelijk. Frisse zuren en ingetogen elegantie, een zekere schraalheid ook. Kati is enthousiast en benoemt sinaasappel, grapefruit, peper, limoen, karamel en gember. Valerie vindt de floraliteit typerend. De wijn doet Eric denken aan natuurwijn.

2024 New Chapter – Grüner Veltliner – Oostenrijk

Citrusgetypeerd, hooi en mineraal, mooie balans, enige frivoliteit, hoog in zuren. Kati benoemt een zoete aanzet, butterscotch, appel en sinaasappelschil, romigheid en flinke zuren.

Hereafter Here 2024, Chenin Blanc, Western Cape – Zuid-Afrika

Moeilijke wijn: een enorme stinkerd, veel bitters, schraal, maar o, o, ontzettend zuiver. Mooie wijn. Kati zegt: goede balans, honing, snoepjes, limoen, ananas, sinaasappel en honing. Eric ruikt zwavel en kool.

Als Annemiek de balans opmaakt, is de conclusie dat chenin blanc een veelzijdigheid aan aroma’s en smaken kan bieden. De specifieke kenmerken van de wijn hangen sterk af van het terroir, de gebruikte technieken en de rijpheid van de druiven.

Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar

Zuid-Afrika: de moeite waard?
By in

Zuid-Afrika: de moeite waard?

Zuid Afrika: de moeite waard? is het thema van Harry van der Zanden. Hij selecteerde zorgvuldig en proefde de wijnen thuis ook voor. Een voorbereiding zoals velen van ons herkennen. Hugh Johnson schrijft in zijn handige pocket wine book dat Zuid Afrika vele klimaten en terroirs kent, maar ook vele tradities. Voor cabernet liefhebbers is Zuid Afrika Stellenbosch, voor pinot liefhebbers Hemel en Aarde, sauvignon blanc liefhebbers kennen Elim en chenin blanc liefhebbers Swartland. Maar hoewel deze handige hokjes een geheugensteun zijn, is het goed om te onthouden dat de bodemdiversiteit en avontuurlijke telers er ook voor zorgen dat je óók syrah uit Elim en cabernet sauvignon uit Hemel en Aarde kunt kiezen. Harry beperkt zich in deze proeverij tot de klassiekste gebieden. Alle wijnen zijn geblindeerd geproefd.

Indrinker

2022 De Morgenzon Stellenbosch Brut


Wereldwijd zoeken producenten naar mogelijkheden om meer mousserende wijn te maken, want dat is het enige segment met groei. Deze druiven zijn vroeg geoogst, in wijngaarden dicht bij zee. De basiswijn wordt voor een deel op hout vergist. Na de tweede gisting op fles volgt nog een ‘sur lattes’ periode van 18 maanden op fles. De dosage ligt op 5 gram. Wijn van chenin blanc, methode Cap Classique. Deze wijn won de derde prijs in de beste wijnen van 2025 van Perswijn. Héél veel zuren, zegt Annemiek, de wijnonderdelen zuren en bitters zijn niet in balans. Bitters zijn niet verweven. MartijnU is veel positiever, al benoemt ook hij hoge zuren. Heel mineralig, stro, groene appel en wat abrikoos. Mijn aantekeningen: goede zuren, eenvoudig, lekker.

Serie 1 – Welke druiven?

2023 Ghost Corner Wild Fermented Sauvignon Blanc

Gerard benoemt ‘groen’ en voor hem is dat sauvignon blanc. Mijn aantekeningen zeggen: leuke wijn, brandnetel en mineraal, sappig en venkel in de smaak. De neus heeft een stinkertje. Veel proevers herkennen de sauvignon blanc. Van sauvignon blanc zijn liefhebbers en haters. Vegetaal en onrijp, zegt Berry, de wijnmaker moet een ander beroep kiezen.

2023 Cederberg Sandpoort Sauvignon Gris


De tweede wijn krijgt positiever commentaar, sauvignon gris (hier met een verfijndere geur) herkennen we niet. Gerard: kruidigheid en tropisch fruit. Berry benoemt brooddeeg, witgeel fruit, een tropisch zoetje en fijne zuren. Mijn aantekeningen: smakelijke wijn, met een wat introverte geur, hooi, snoepjes in de smaak, zuren en bitters zijn licht.

Serie 2 – Welke druiven?

2023 De Morgenzon – Reserve Chenin Blanc


Waar geloof je in? De een gelooft in de maanstand, de ander in muziek in wijngaarden en kelder. De Morgenzon is zo’n domein waar muziek klinkt in de wijngaarden. RobK is positief: ananas en geconfijt fruit, prima balans tussen zoet/zuur/bitters met subtiele bitters. Liselotte prijst het fijne mondgevoel. Mijn aantekeningen: tropisch fruit, citrus, mango en meloen. Mooie rondeur en sappige wijn.

2020 De Grendel Wines – Wooded Sauvignon Blanc


De duurste wijn van de proeverij en die valt voor mij dan in de categorie feestwijn. De meningen lopen sterk uiteen. Goudgele kleur, geur met overrijp fruit, mineraliteit, expressief met een  stinktoon. Sappige ronde smaak. Buiten de prettige smaak heeft RobK geen goed woord voor deze wijn: rubbertonen die álles wegdrukken in de geur, groen en onrijp. Liselotte is ook niet positief en gebruikt woorden die we niet zo vaak horen op onze proeverijen: terpentijn, stopverf, groene paprika en hars in de geur. Teleurstellend voor een wijn in de categorie feestwijn.

Op dit moment in de proeverij kijk ik naar de When Wine app. Veel wijn liefhebbers die biodynamische wijnen waarderen, kijken naar de kalender van Maria Thun om het optimale moment te bepalen voor het proeven van wijn. Je hebt bijvoorbeeld dagen waarop de maan door een aardeteken (Stier, Maagd, Steenbok) gaat. Op deze worteldagen zou een wijn gesloten, vlak of saai smaken, met weinig fruit en aroma. We proeven op een vruchtdag, dit zijn dagen waarop de maan door een vuurteken (Ram, Leeuw, Boogschutter) gaat. Op deze dagen tonen wijnen zich het best met veel balans en de meeste fruittonen. Hier kunnen we dus geen verklaring vinden – zo je al gelooft in zo’n kalender – voor kritische feedback op de wijnen.

Serie 3 – Welke druiven?

2017 Kershaw Klein River Syrah

Half transparant, Italiaans dakpannenbruin aan de rand, zoethout in de geur, sappige wijn met gemiddelde zuren. Toos benoemt laurier, drop, peperigheid en een klein zoetje. Kees fruitigheid, kers. Willem Jan ruikt kersen en rode bes, een zure neus, mokka en brandnetel, zwart fruit, laurier, zoet aanzet en dropachtig.

2019 Ronnie Melck Family Selection Syrah

Half transparant, geur van kersen op brandewijn, introverte geur, moeilijke straffe smaak met veel tannines, wel potentieel denk ik. Nu een eetwijn. Toos benoemt zoet fruit en strakke tannines, ze noemt de wijn “gemaakt’. Kees noemt beide wijnen geen toppers, de tweede wijn steviger met pruimen en laurier. Willem Jan noemt deze wijn iets bruiner, leer, tabak en ceder. De onderdelen van de wijn, kersen, bramen, drop en bitters zijn niet goed geïntegreerd. Totaal oninteressant, noemt Willem Jan de wijn.
Huh, wat is er aan de hand? Het kan niet aan de dag liggen (ze hierboven). Hebben we slechte flessen? Ik denk nog even aan het informational cascade effect: mensen baseren hun oordeel op het gedrag van anderen. Als iemand kritiek geeft, nemen anderen aan dat die persoon goede redenen heeft, en volgen ze die lijn zonder zelf alles te evalueren. Alléén … op onze proefavonden maken we mee dat proevers diametraal tegenover elkaar staan met meningen. Dit effect treedt eigenlijk nooit op in onze proeverijen. Die totaal tegengestelde meningen vind ik een van de charmes van de sociëteit.

Serie 4 – Welke druif?

We eindigen met twee wijnen die zonder meer tot de beste van de proeverij horen. Na onthulling blijkt het twee keer Boekenhoutskloof te zijn, beide gemaakt van cabernet sauvignon. Dit zijn twee wijnen die imponeren, wat mij betreft.

2022 Boekenhoutskloof Cabernet Sauvignon

4/5 donkerkleurig, paars, klassieke geur met cassis, ceder. Héél veel karakter, vroeger zouden ze dit een pastoorswijn noemen, want nog veel te hard, zo’n wijn die je minstens tien jaar weglegt. Leuke wijn. Schreeuwt nú om eten. Claartje benoemt zwart fruit, chocolade en ze noemt de wijn … lekker ongecompliceerd (…). MartijnU ruikt zoethout, laurier, tabak, pure chocolade en veel hout. In één woord: een blockbuster.

2014 Boekenhoutskloof Cabernet Sauvignon

Die dekselse Harry, wat ik hierboven wens (tien jaar wegleggen), krijg ik dus gewoon… zonder het te weten. 5/5 ondoorzichtig donkere kleur, donkerroodbruin. Laurier, tabak, zoethout, soepele aandronk met enorm veel karakter. Toch nog barse tonen. Claartje benoemt droge tannines, subtiel hout en drop en laurier in de geur. MartijnU ruikt rozebottel, roosvicee, tabak, stroef door te veel hout, droppig en laurier.

Het kan verkeren. Wijn is een levend product. Het komt voor dat je een wijn proeft en in de hemel bent. En dat die wijn een volgende keer dat je proeft tegenvalt. Het komt voor dat een wijn zich sluit en na enkele jaren weer opengaat. Dat maakt het wijnproeven reuze interessant.

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Wines of Masters IV: Kathleen van den Berghe op bezoek
By in

Wines of Masters IV: Kathleen van den Berghe op bezoek

Valerie Bollen is een vernieuwer. Haar proeverijen hebben áltijd iets innovatiefs, daar hou ik van. Ze was de eerste die viooltjes uitdeelde in de proeverij waarbij ze opriep om specifieker te zijn over bloemengeuren. Ze was de eerste die popcorn op een proeverij combineerde met wijn. Ze is de eerste die een heuse Master of Wine op bezoek laat komen. Het is alweer haar vierde proeverij die in het teken staat van Masters of Wine, de studie die ze zelf is begonnen.
Kathleen van den Berghe is de 516e Master of Wine, ze kreeg haar pin in november 2025. We proeven de twee domeinen van Kathleen: Château de Minière uit Bourgueil en Château de Suronde in Rochefort. Natuurlijk proeven we de wijnen en bespreken we die. Een thema dat we eigenlijk nooit bespreken, komt vanavond wél aan bod. Ondernemerschap. Kathleen noemt zich wijnondernemer. Ze interesseert zich in de wensen van de consument. Dus verkoopt ze ook bag-in-box wijnen, duurzamer dan in de fles. Dus experimenteert ze, met bijvoorbeeld witte wijn van rode druiven, met een rode mousserende wijn, met gedealcoholiseerde wijn (0%). Dat er aan marketing veel aandacht wordt gegeven, blijkt ook uit de fraaie etiketten en naamgeving van de wijnen.

Mousserend

Evidence X Sophistication Cremant de Loire

Deze brut nature van Château de Minière is gemaakt van 100% cabernet franc. ‘Geinig’, zegt MaartenR, de wijn doet hem denken aan een zoet perenijsje. Liselotte noemt goudsbloemen in de geur (zie tweede regel van dit artikel, we leren het!). Annemiek ruikt kruiden, appel en stevige bitters. Ik ruik granny smith, meloen. De afdronk is lang.

Wit

2024 Ceci nést pas un Blanc, Vin de France

De witte instapwijn van Château de Minière is gemaakt van 100% cabernet franc, een blanc de noir. Vlotte drinker, te drinken zonder eten, aldus Kathleen. Ik vind de wijn wat introvert. Fritjof benoemt appelig met een verrassend rond mondgevoel.

2024 Tension, Château de Minière, chenin blanc jonge stokken

Deze wijn bevalt mij beter: hooi in de geur, mineralen, een klein stinkertje, mooie zuren en een bittertje. Viscoos romig, aldus Willem Jan, met mango en ananastonen. Wit van Château de Suronde Château de Suronde ligt echt op een bevoorrechte plek. Wie hier in de zomer komt, kan dat ervaren, in amfitheater achtige ligging: het is daar nét warmer. Quarts de Chaume kent een microklimaat door het riviertje Layon. Door de ochtendmist van het riviertje Layon kan hier edele rotting ontstaan en een van de mooiste zoete wijnen van Frankrijk worden gemaakt. Kathleen vertelt haar visie dat de wijn in de wijngaard wordt gemaakt en met biodynamisch werken krijg je betere druiven. We horen hier meteen wat een ondernemer hoofdpijn kan bezorgen, want die werkwijze vraagt méér van het wijnmaakteam. Het helpt enorm als die werkers de intrinsieke overtuiging delen dat biodynamie tot betere resultaten zal leiden.

2022 La Réaliste, Anjou, chenin blanc van jonge stokken

Heel zuivere wijn met hooi in de geur en veel sap in de smaak. Annemiek benoemt mineraliteit.

2020 L’Expressioniste, Anjou Ronceray, chenin blanc van oude stokken

Licht peer en meloen in de geur, deze wijn heeft mooiere rondingen, flink wat body en verfijnde bitters. Ronceray is een naam die wijnmakers gebruiken voor droge witte wijnen afkomstig van de beroemde hellingen van Chaume (1er Cru) en Quarts-de-Chaume (Grand Cru). De naam verwijst naar de middeleeuwse Abbaye du Ronceray — die in de 11e eeuw eigenaar was van delen van de wijngaarden. Annemiek benoemt stenen en kervel. Dit is de mooiste droge witte wijn.

Rood: Bourgueil van Château de Minière

2023 Ceci n’est pas un Rouge, Vin de France


De instapwijn van cabernet franc. Een broertje van de witte wijn die hierboven is beschreven. Gemaakt voor de jonge-mensensmaak, vlot te drinken. Ik mag de wijn wel, eenvoudig en zuiver, met de kleur die men Clairet noemt in Bordeaux (héél licht), zoet en frivool bouquet, echt een vriendje. Lekker bij de picnick, bij de lunch.

2022 Bourgueil Équilibre


De maaltijdwijn van cabernet franc. Een tikje strenger, lichte tannines, zegt Toos. MartijnU benoemt de kruidigheid. Ik vind deze wijn nu ingetogen.

2019 Bourgeuil Les Bézards, Interprétation


Kijk, hier gaat mijn hart eindelijk sneller kloppen. Wijn van 100 jaar oude cabernet franc stokken, met een laag rendement 15/20 hl/ha. Opgevoed op foeders en deels amforen. Fritjof benoemt potloodslijpsel, Claartje zwart fruit en een nog stroeve afdronk. Hier ruik ik tabak, zoethout, een rijke geur met complexiteit en een dikke smaak. Héérlijk, dit is de wijn voor ons soort mensen, wijngepassioneerden. Deze wijn en een wildgerecht, daar mag je mij voor wakker maken. Rijpt op magnum uitstekend, zegt Kathleen, tot twintig à dertig jaar.

Rood en mousserend

Creativité X Inattendu Cabernet Franc


De wijn rijpt 2 tot 3 jaar sur lattes. Bijzonder. En hoewel wijnmakers zich nooit laten verleiden tot een voorkeurskeuze tussen de eigen wijn, begrijp ik wel dat Kathleen trots is op deze wijn. Rood en mousserend is redelijk uniek (Bouvet Ladubay heeft zijn rubis). Just is heel positief: roosvicee in de geur, zwarte bes, cassis, geconcentreerd fruit. Aantrekkelijke sappige wijn.

Zoet en wit

2023 La Symboliste, Coteaux du Layon


De wijn die excelleert in een prachtige zoet/zuur balans. Een wijn die bovendien kan rijpen en die je dus jaren kan volgen als je er zes of meer in de kelder legt. Het bouquet vind ik nu bescheiden, in de smaak nog wat duidelijke bitters. Supermooi, zegt MaartenR. Willem Jan is onder de indruk van die prachtige balans.

Wijntoerisme

Kathleen houdt een warm pleidooi voor wijntoerisme. De domeinen liggen prachtig en langs de Loire en haar zijrivieren is het goed fietsen. En ja, ben je eenmaal ter plekke gegrepen door de wijnen dan wil je die thuis ook drinken. De herinnering aan een wijndomein dat je zelf bezoekt, maakt zo’n wijn áltijd lekkerder. Wat is dé grote uitdaging? is een vraag. Het antwoord is nuchter en met twee benen op de grond: de wijn verkopen. In Frankrijk daalt de wijnconsumptie per hoofd van de bevolking ; in ons land worden alternatieven voor wijn voor jongeren interessanter. Voor wijnafficionado’s is er de vraag: is er urgentie om deze wijnen te kopen of op te leggen? De concurrentie tussen streken is moordend. Het antwoord daarop is voor iedereen verschillend. Zeker is dat de koopbereidheid toeneemt als je tussen de wijngaarden hebt gelopen.

Terugdenkend aan deze proeverij moet ik denken aan de uitspraak dat je een klein vermogen kan maken als wijnbouwer. Maar dan moet je met een groot vermogen beginnen …

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Vinologenexamen doen zonder vrees
By in

Vinologenexamen doen zonder vrees

Bij de Brabantse Wijnsociëteit proeven we op verbazingwekkend veel verschillende manieren. Fritjof Berenbak blijft dicht bij huis. Hij gaat vinologenexamen doen. En hij gunt ons een voorproefje. We proeven en ‘doen examen’ zonder vrees: bij iedere wijn die blind wordt geschonken kunnen we kiezen tussen a, b of c. Multiple choice dus. We zijn geslaagd als we zeven van de 12 vragen goed beantwoorden.

Ik zag allemaal blije gezichten. Want dit lijkt een stuk gemakkelijker dan zomaar blind proeven en determineren waar de wijn vandaan komt. We hebben er zin in!

In het eerste glas krijgen we de keuze tussen champagne, sparkling wine uit Engeland of cava corpinnat. Zou je een mousserende wijn blind proeven, dan zijn logische vragen: is het champagne, is het een cremant/prosecco/sekt/cava? Of mousserende wijn uit een ander land, dat kan overal zijn, van Zuid Afrika tot Moldavië, van USA tot Engeland. De uitdaging om champagne te proeven, kennen we goed. Champagne is herkenbaar aan gist, brioche, groene appel, hoge zuren. De wijn wie we proeven is mooi, maar heeft niet álle componenten. Dan is de keuze nog tussen Engelse sparkling wine of cava. Wie veel proeft, zou de druiven in cava kunnen herkennen: macabeu, xarel-o, parellada. De Engelse wijn is gemaakt van de klassieke druiven chardonnay en  pinot noir. Mijn aantekeningen: onregelmatige bubbels in het glas, best groot ook, raakt mousse snel kwijt, frisse wijn met goede zuren, prettig, tikje kortaf. De wijn is Gramona Gran Reserva 2018 cava corpinnat.

Bij de tweede wijn krijgen we de keuze tussen Côtes de gascôgne, Côtes de provence of Sancerre. Een vinoloog moet nu weten dat deze wijn van verschillende druiven worden gemaakt. Meestal veel colombard in de Côtes de gascogne, vermentino voor Côtes de provnece en sauvignon blanc voor Sancerre. Mijn aantekeningen: elegante ingetogen geur, ik ruik wat brandnetel – en dat is een indicatie voor sauvignon blanc. Een vriendelijke wijn, vrij kort met prettige zuren. De wijn is Château de Sancerre Passe Avant le Meilleur sauvignon blanc.

Bij de derde wijn krijgen we de keuze tussen Pouilly Fumé, Stellenbosch chenin blanc of Roero Arneis. Een vinoloog weet dat dit weer verschillende druiven zijn met eigen karakteristieken: sauvignon blanc, chenin blanc of roero arneis. Mijn aantekeningen: hooi in de geur (indicatie voor chenin), brede geur met amandelimpressie (indicatie voor roero arneis). Ik proef goede zuren, de wijn is kortaf, heeft wat bitters én… een molligheidsfactor. Roero arneis heeft geen bitters. De wijn is De Morgenzon  Stellenbosch 2022 Reserve chenin blanc.

De multiple choice bij de vierde wijn is godello uit Monterrei, albarino uit Rias Baixas of verdicchio dei castelli de jesi. Twee Spaanse wijnen en een Italiaan, drie verschillende druiven. Mijn aantekeningen: bleke kleur, citrus in de geur, limoen en ook iets ziltigs (indicatie voor godello). De smaak heeft niet heel veel smaakdimensies, de wijn is fris en levendig. De wijn is Finca al lado de bodega 2023 godello.

Inmiddels beginnen we te begrijpen waarom dit het lastigste onderdeel is van het vinologenexamen. “Vaak is er een keuze die afvalt”, zegt Fritjof, “en blijven er twee over waar je de keuze uit moet maken.” Het valt niet mee, ik hoor een van onze goede proevers verzuchten: “Iedereen wordt er recalcitrant van.”

Met minder lach op de gezichten en iets meer geconcentreerd krijgen we de keuze uit verdejo uit 2020, Macon-Loche 2020 of Graves 2020. De wijnexpert weet hier: drie verschillende druiven, nl. verdejo, chardonnay of sauvignon blanc/sémillon. Mijn aantekeningen: lichte kleur, enorme stinkerd, veel mineralen met wat ik beschrijf als een chardonnay afdronk. Ik zit meteen op Macon. Helemaal fout. De wijn is Ossian 2020 verdejo uit Rueda. Wijnnotitie: “karaktervolle , complexe neus met boschampignons, truffel, biscuit en geroosterde amandelen. Ook in smaak krachtig en verfijnd en super geconcentreerd zonder een spoortje van logheid. Typerend is ook mineraliteit en finesse en ongekende gelaagdheid met complexiteit in de afdronk.”

We zijn blij rood te gaan proeven en op papier is dat geen moeilijke keuze: gamay uit Côtes de Brouilly, pinot noir uit Bourgogne of cabernet franc uit Saumur Champigny. Twee wijnen met meestal een lichte kleur en cabernet franc herkennen de proevers meestal door paprika. Mijn aantekeningen: donkere kleur (dan vallen gamay en pinot noir al af). Maar dan een vrolijke gamay geur. Huh? De smaak is straf, veel zuren, een bekkentrekker. Waar moet ik nu op af gaan: geur of smaak? De wijn is Domaine Baron de l’Ecluse Les Garances Côtes de Brouilly, gamay. RobG benoemt de kersen in de geur, een volle wijn met rijpe tannines. Examinator Fritjof heeft geheid weer enkele proevers bij de neus genomen.

De keuze bij het volgende glas zijn Rioja Gran Reserva, Syrah uit Somontano of Corbieres, allen uit 2013. Met twaalf jaar een gerijpte wijn. Weer een keuze tussen verschillende druiven: tempranillo, syrah of blend van carignan, syrah, grenache en mourvèdre. MartijnU benoemt zondoorstoofd fruit, chocolade, amandel en ‘best veel zuren’. Just signaleert stevig fruit zowel zwarte bes als braam en ook tonen van teer en drop. Mijn aantekeningen: warme wijn met veel hout en een enorme stinktoon in de geur. Prettig drinkbaar glas. De wijn blijkt Enate 2013 syrah uit Somontano, Spanje.

Dan volgt een keuze uit Carmenere reserva, Barbera d’Alba of Châteauneuf du Pape. Allen uit 2020, maar dus wel uit drie landen en met verschillende druiven. Mijn aantekeningen: rijpe en rijke wijn met een soepele aandronk en hoge zuren, nog veel toekomst, blijft wat trekken in de mond. MaartenD zegt dat de wijn gestoofd proeft en hoog in de alcohol zit. De wijn is Châteauneuf-du- Pape 2020 Les Combes d’Arnevel.

Als Fritjof inventariseert wie a, b of c kiest, blijkt geregeld dat we in drie groepjes uiteenvallen. Dat is géén teken van goed proeven. Wij kennen toch de karakteristieken van de druiven en landen. Als sociëteitsleden al zo lang samen proeven, moet je tot één oordeel komen. Dat zeggen rationalisten. De emotionelen onder ons glimlachen en genieten van de discussie.

Dan volgt weer een wijn om je te verheugen op het determineren (wij raden natuurlijk niet, dat snapt de lezer wel). Bordeaux linkeroever 2017, Bordeaux rechteroever 2018 of Malbec uit Mendoza 2018. De wijnexpert weet meteen: linkeroever is cabernet sauvignon gedomineerd (streng), de rechteroever is merlot gedomineerd (milder en toegankelijk).  De malbec uit Mendoza kan variëren in stijl, afhankelijk van het terroir en de wijnbouwmethode, maar over het algemeen zijn ze vrij fruitig. Gerard benoemt kruidigheid, tabak en een heel zachte aanzet. Ook Harrie noemt de wijn zacht. Ik worstel met die zachtheid blijkt uit mijn aantekeningen: klassieke wijn (malbec valt af), stinktonen, de geur zit tegen oxydatie aan, een zachte smaak met een hoge zuurgraad. Heeft nog wel rijpingspotentieel. Ondanks de zachte aandronk heeft de wijn een goede structuur met veel kracht. De wijn is Château Cantemerle 2017, Haut Medoc, Grand Cru Classé, linkeroever.

De laatste wijn geeft een keuze tussen Pale Cream Sherry, Madeira Sercial of White Port. We zien hier wéér verschillende druiven: palomino druif, sercial druif of malvasia, gouveio, viosinho en rabigato. De smaakverschillen zijn licht zoet en notig (sherry), veel zuren, droog en ziltig (madeira) en fruitig, zoet tot droog (port). De wijnen hebben ook verschillende alcoholpercentages: 15 tot 17% (sherry), 18 tot 20% (madeira) en 19 tot 20% (port). Harrie is ontzettend resoluut. “Ik vind dit lekker, dus moet het port zijn, want ik hou niet van sherry of madeira.” Spot on! De wijn is Quinta Sta Eufémia Porto White 10 years old. Het hebben van héél duidelijke sympathie of afkeer van wijnstreken en druiven helpt dus bij het determineren.

Uiteindelijk blijkt minder dan de helft van de deelnemers ‘geslaagd’ te zijn. Een leerzame proeverij. We mogen wel vaker zo’n vinologenproeverij doen. Troostrijk is de observatie van actrice Mae West: vergissen is menselijk, maar voelt goddelijk.

 

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Er is meer dan één hemel: zoet, zoeter, zoetst
By in

Er is meer dan één hemel: zoet, zoeter, zoetst

Deze proeverij is zelfs voor ons bijzonder: alleen maar wijnen met restzoet. Wie erbij is, verheugt zich erop. Willem Jan Withagen helemaal, hij is dagenlang bezig geweest met het keuzeproces wélke wijn uit zijn kelder op tafel te zetten. Bij deze wijnen denken we vaak aan hemelse nectar, of het spreekwoordelijke engeltje dat over de tong …. Nou ja, de lezer begrijpt het wel. Willem Jan heeft een prachtige presentatie gemaakt met solide achtergrondinformatie. Zie onder dit verslag. We ‘testen’ de zoetheidsgraden in de proeverij met een heuse oechslemeter. Dit is een instrument waarmee het suikergehalte in vloeistoffen, zoals druivenmost (onvergiste wijn), bierwort of suikerwater voor sorbets, te meten is. In de wijnbouw bepaal je er het potentiële alcoholpercentage mee.

Alle wijnen zijn open geproefd.

     

Collet Champagne demi-sec
Van chardonnay, pinot noir en pinot meunier. Sappige rondeur met brioche, zegt Annemiek en sinaasappelzest, zegt MaartenR. Prettig glas, zegt Toos.

2023 Bopparder Hamm, MM, Feinherb riesling Matthias Müller, Mittelrhein
Levendige witte wijn, een favoriet van Willem Jan, impressie van honing in geur, heel mooie balans tussen zoet en zuur. Grapefruit fruit en een bittertje, determineert Annemiek. MaartenR herkent witte peper.

2019 Ürziger Wurzgarten, Auslese, Merkelbach, Mosel
In oktober 2023 is Rolf overleden en in mei 2024 overleed Alfred. 2019 is de laatste jaargang die de oude broers Alfred en Rolf Merkelbach zelf maakten. Klassieke riesling, waarvan MartijnU opmerkte dat hij er rabarber in ruikt. En vervolgens ruiken we dat allemaal! Leisteen geur, frivole smaak, hap sap (je wilt een volgende slok), zal nog enorm aan kwaliteit winnen met ouderen. Voldoende zuren om de smaak spannend te houden. Heerlijk.

1995 Montlouis moelleux, Yves Chienne
Klassieke chenin blanc uit de plaats aan de overkant van Vouvray. Heeft veel last van de volgende wijn. Hooi en licht honing, prachtige balans, levendig, maar ook de eerste tonen van oxydatie. Doet het prachtig bij spekkoek, weet Willem Jan.

   

2015 Quarts de Chaume, Brochet
Dit is een hemelse wijn, verrassend gekleurd voor een tien jaar oude chenin blanc. De wijn wordt gemaakt bij Ampelidae, waar we tien jaar geleden op wijnreis waren. Deze wijn is gemaakt door Frederic Brochet, die gefascineerd is door chenin blanc. In 2020 heeft hij het domein verkocht. Amberkleurig, ik ruik wat amandelen, pure, voluptueuze rijkdom, prachtig en rijk zoet. RobG noemt de Loire wijn écht lekker, volzoet, mooie abrikoos en caramel. Deze wijn kan nog zeker decennia rijpen. Aangeraden bij een eenvoudig stuk Roquefort of een zachte taart met peer en amandelen. en natuurlijk een lekker stuk foie gras.

2014 Domaine de Chirac, vin de paille, Corrèze, biowijn
Ontdekt door Noël Geisen. Zeldzame rode dessertwijn van cabernet sauvignon en cabernet franc uit Midden Frankrijk. De wijn ruikt naar vlees, zegt Annemiek. Claartje ruikt noten en honing, de structuur van de prachtige wijn is stroopachtig. Echt een wijn om een feestelijk diner mee te beëindigen: rondeur en balans, prachtig zoet zonder plakkerig te zijn.

2021 Pillitteri  Eiswein, Vidal, Canada
Claartje prijst de balans van deze wijn, geelkleurig, bloemetjes in de geur, dragon en koriander. Mijn aantekeningen: abrikoos, sappig, pracht balans.

De laatste wijnen

Er is meer dan één hemel. In 2 Korintiërs 12:2 verwijst Paulus naar iemand die werd “weggerukt tot in de derde hemel”, wat kan duiden op verschillende niveaus van het hiernamaals. In de islam en het jodendom spreekt men van zeven hemelen. In het hindoeïsme en boeddhisme zijn er verschillende niveaus van hemelen, afhankelijk van iemands spirituele vooruitgang. In sommige tradities worden er tot  33 hemelen beschreven. Elke volgende fles verdient een eigen hemel. Laten we dat idee dat er één hemel is uit de wereld helpen.

   

2018 Château Closiot, Les dames de Bonneau, Barak
Er was maar één wijn die bij de jaargang 2022 boven Closiot werd geplaatst: d’Yquem. Onbekend domein met een bekende eigenaar. Jean Marie Guffens, de magiër uit Macon/Bourgogne, kocht dit domein. Hij maakt hier droge wijn als er geen edelzoete wijn te maken is. Deze 2018 is een voorbeeldig glas Barsac. Heerlijk honingzoet, oordeelt MartijnU. Een wat introverte geur, maar abrikoos in de smaak, wat amandel en kokosmakroon. Voldoende zuren ook, merkt Willem Jan op. Grote prestatie.

2017 Ürziger Wurzgarten, Trockenbeerenauslese, Mosel, Karl Erbes
Leisteen geur. Veel tropisch fruit en botytris, zegt Willem Jan. Deze wijn heeft een veel zoetere aanzet dan de Barsac, maar ook enorm veel rondeur en als tegenhanger van het zoet mooie zuren. Welke prefereer je? Dat is een kwestie van smaak.

2016 Pajzos, Tokaji Essenzia
Tokaj Essenzia is een van de zeldzaamste en meest luxueuze wijnen ter wereld. Die drink je maar enkele keren in het leven. Gemaakt van de puurste nectar van overrijpe, door botrytis aangetaste druiven, heeft een extreem hoog suikergehalte en een stroperige textuur. Door zijn lage alcohol (bij deze 2 procent) en intense, honingzoete smaak met complexe aroma’s is het eerder een vloeibare delicatesse dan een gewone wijn. Heel apart, zegt Annemiek. Vloeibare stroop. Maar toch ook met florale aroma’s, aldus RobG. Claartje heeft dé quote van deze proeverij: dit zoet proeft zo zoet niet. Voor mij hemelse nectar.

 

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar