Wines of Masters IV: Kathleen van den Berghe op bezoek
By in

Wines of Masters IV: Kathleen van den Berghe op bezoek

Valerie Bollen is een vernieuwer. Haar proeverijen hebben áltijd iets innovatiefs, daar hou ik van. Ze was de eerste die viooltjes uitdeelde in de proeverij waarbij ze opriep om specifieker te zijn over bloemengeuren. Ze was de eerste die popcorn op een proeverij combineerde met wijn. Ze is de eerste die een heuse Master of Wine op bezoek laat komen. Het is alweer haar vierde proeverij die in het teken staat van Masters of Wine, de studie die ze zelf is begonnen.
Kathleen van den Berghe is de 516e Master of Wine, ze kreeg haar pin in november 2025. We proeven de twee domeinen van Kathleen: Château de Minière uit Bourgueil en Château de Suronde in Rochefort. Natuurlijk proeven we de wijnen en bespreken we die. Een thema dat we eigenlijk nooit bespreken, komt vanavond wél aan bod. Ondernemerschap. Kathleen noemt zich wijnondernemer. Ze interesseert zich in de wensen van de consument. Dus verkoopt ze ook bag-in-box wijnen, duurzamer dan in de fles. Dus experimenteert ze, met bijvoorbeeld witte wijn van rode druiven, met een rode mousserende wijn, met gedealcoholiseerde wijn (0%). Dat er aan marketing veel aandacht wordt gegeven, blijkt ook uit de fraaie etiketten en naamgeving van de wijnen.

Mousserend

Evidence X Sophistication Cremant de Loire

Deze brut nature van Château de Minière is gemaakt van 100% cabernet franc. ‘Geinig’, zegt MaartenR, de wijn doet hem denken aan een zoet perenijsje. Liselotte noemt goudsbloemen in de geur (zie tweede regel van dit artikel, we leren het!). Annemiek ruikt kruiden, appel en stevige bitters. Ik ruik granny smith, meloen. De afdronk is lang.

Wit

2024 Ceci nést pas un Blanc, Vin de France

De witte instapwijn van Château de Minière is gemaakt van 100% cabernet franc, een blanc de noir. Vlotte drinker, te drinken zonder eten, aldus Kathleen. Ik vind de wijn wat introvert. Fritjof benoemt appelig met een verrassend rond mondgevoel.

2024 Tension, Château de Minière, chenin blanc jonge stokken

Deze wijn bevalt mij beter: hooi in de geur, mineralen, een klein stinkertje, mooie zuren en een bittertje. Viscoos romige, aldus Willem Jan, met mango en ananas tonen. Wit van Château de Suronde Château de Suronde ligt echt op een bevoorrechte plek. Wie hier in de zomer komt, kan dat ervaren, in amfitheater achtige ligging: het is daar nét warmer. Quarts de Chaume kent een microklimaat door het riviertje Layon. Door de ochtendmist van het riviertje Layon kan hier edele rotting ontstaan en een van de mooiste zoete wijnen van Frankrijk worden gemaakt. Kathleen vertelt haar visie dat de wijn in de wijngaard wordt gemaakt en met biodynamisch werken krijg je betere druiven. We horen hier meteen wat een ondernemer hoofdpijn kan bezorgen, want die werkwijze vraagt méér van het wijnmaakteam. Het helpt enorm als die werkers de intrinsieke overtuiging delen dat biodynamie tot betere resultaten zal leiden.

2022 La Réaliste, Anjou, chenin blanc van jonge stokken

Heel zuivere wijn met hooi in de geur en veel sap in de smaak. Annemiek benoemt mineraliteit.

2020 L’Expressioniste, Anjou Ronceray, chenin blanc van oude stokken

Licht peer en meloen in de geur, deze wijn heeft mooiere rondingen, flink wat body en verfijnde bitters. Ronceray is een naam die wijnmakers gebruiken voor droge witte wijnen afkomstig van de beroemde hellingen van Chaume (1er Cru) en Quarts-de-Chaume (Grand Cru). De naam verwijst naar de middeleeuwse Abbaye du Ronceray — die in de 11e eeuw eigenaar was van delen van de wijngaarden. Annemiek benoemt stenen en kervel. Dit is de mooiste droge witte wijn.

Rood: Bourgueil van Château de Minière

2023 Ceci n’est pas un Rouge, Vin de France


De instapwijn van cabernet franc. Een broertje van de witte wijn die hierboven is beschreven. Gemaakt voor de jonge-mensensmaak, vlot te drinken. Ik mag de wijn wel, eenvoudig en zuiver, met de kleur die men Clairet noemt in Bordeaux (héél licht), zoet en frivool bouquet, echt een vriendje. Lekker bij de picnick, bij de lunch.

2022 Bourgueil Équilibre


De maaltijdwijn van cabernet franc. Een tikje strenger, lichte tannines, zegt Toos. MartijnU benoemt de kruidigheid. Ik vind deze wijn nu ingetogen.

2019 Bourgeuil Les Bézards, Interprétation


Kijk, hier gaat mijn hart eindelijk sneller kloppen. Wijn van 100 jaar oude cabernet franc stokken, met een laag rendement 15/20 hl/ha. Opgevoed op foeders en deels amforen. Fritjof benoemt potloodslijpsel, Claartje zwart fruit en een nog stroeve afdronk. Hier ruik ik tabak, zoethout, een rijke geur met complexiteit en een dikke smaak. Héérlijk, dit is de wijn voor ons soort mensen, wijngepassioneerden. Deze wijn en een wildgerecht, daar mag je mij voor wakker maken. Rijpt op magnum uitstekend, zegt Kathleen, tot twintig à dertig jaar.

Rood en mousserend

Creativité X Inattendu Cabernet Franc


De wijn rijpt 2 tot 3 jaar sur lattes. Bijzonder. En hoewel wijnmakers zich nooit laten verleiden tot een voorkeurskeuze tussen de eigen wijn, begrijp ik wel dat Kathleen trots is op deze wijn. Rood en mousserend is redelijk uniek (Bouvet Ladubay heeft zijn rubis). Just is heel positief: roosvicee in de geur, zwarte bes, cassis, geconcentreerd fruit. Aantrekkelijke sappige wijn.

Zoet en wit

2023 La Symboliste, Coteaux du Layon


De wijn die excelleert in een prachtige zoet/zuur balans. Een wijn die bovendien kan rijpen en die je dus jaren kan volgen als je er zes of meer in de kelder legt. Het bouquet vind ik nu bescheiden, in de smaak nog wat duidelijke bitters. Supermooi, zegt MaartenR. Willem Jan is onder de indruk van die prachtige balans.

Wijntoerisme

Kathleen houdt een warm pleidooi voor wijntoerisme. De domeinen liggen prachtig en langs de Loire en haar zijrivieren is het goed fietsen. En ja, ben je eenmaal ter plekke gegrepen door de wijnen dan wil je die thuis ook drinken. De herinnering aan een wijndomein dat je zelf bezoekt, maakt zo’n wijn áltijd lekkerder. Wat is dé grote uitdaging? is een vraag. Het antwoord is nuchter en met twee benen op de grond: de wijn verkopen. In Frankrijk daalt de wijnconsumptie per hoofd van de bevolking ; in ons land worden alternatieven voor wijn voor jongeren interessanter. Voor wijnafficionado’s is er de vraag: is er urgentie om deze wijnen te kopen of op te leggen? De concurrentie tussen streken is moordend. Het antwoord daarop is voor iedereen verschillend. Zeker is dat de koopbereidheid toeneemt als je tussen de wijngaarden hebt gelopen.

Terugdenkend aan deze proeverij moet ik denken aan de uitspraak dat je een klein vermogen kan maken als wijnbouwer. Maar dan moet je met een groot vermogen beginnen …

Verslag en proefnotities Peter van den Besselaar

Proeven met als inspiratie het 'Masters of Wine'-examen
By in

Proeven met als inspiratie het 'Masters of Wine'-examen

Eerder verzorgde Valerie een proefavond met als thema ‘Wijnen van Masters. Dit heeft Peter van den Besselaar geïnspireerd om eens nader te kijken naar het examen om ‘Master of Wine’ te worden. Zou hij die stille ambitie koesteren?

Een Master of Wine word je niet zomaar. Daar moet je wel wat voor doen. En dat is nog best veel ook! Behalve ontiegelijk veel theorie moet je donders goed kunnen proeven. Want er zijn vier blindproeverijen met steeds 12 wijnen onderdeel van het examen. Met vaak een hele leuke en ongewone opzet, bijvoorbeeld drie wijnen die aan elkaar verwant zijn, zoals een droge Bordeaux van een Sauternes domein, de tweede Sauternes wijn en de eerste Sauternes wijn. En dan moet je aangeven waarom die wijnen verwantschap hebben.

We proeven met een soortgelijke opzet. We mogen het hoofd breken over lastige verwantschapsvragen. “Of – gewoon – lekkere wijnen proeven”, zegt Peter met een glimlach.

 

Het MW-examen is ontworpen om de breedte en diepte van de theoretische kennis en praktische vaardigheden van een kandidaat in de kunst, wetenschap en handel van wijn te testen. Het niveau van het examen is vandaag de dag nog net zo streng als in 1953, toen zes van de 21 kandidaten slaagden. Elk jaar worden de vragen gesteld en beoordeeld door een panel van MW's met hulp van een externe jurylid. 

Je kunt het Masters of Wine programma overal ter wereld volgen, met de optie om seminars bij te wonen in een van onze studiecentra in Australië, Europa of Noord-Amerika. Het programma bestaat uit drie fasen en het duurt minimaal drie jaar om je te kwalificeren als MW. De meeste studenten doen er echter langer over om een pauze in te lassen tijdens hun studie, om hun proefvaardigheden te verfijnen of om opnieuw examen te doen. Elke fase van het programma vindt plaats binnen een beperkt tijdsbestek. 

Fase 1

Dit is de basisfase. Voor de meeste studenten is dit de eerste serieuze interactie met IMW. Het is ook een kans om MW's en medestudenten in een professionele en sociale omgeving te ontmoeten. Fase één bestaat uit een residentieel seminar van vijf dagen en vier niet-residentiële cursusdagen. Gedurende het jaar moeten maximaal zes werkstukken ter beoordeling worden ingediend. Het hoogtepunt van deze fase is de stage one assessment (S1A), die begin juni plaatsvindt in Londen, Napa of Adelaide. Deze bestaat uit een 12-wijnen blindproeverij en twee theorie-essays. Je mag pas door naar de tweede fase van het studieprogramma als je slaagt voor S1A.

Fase 2

Fase twee is een cruciale periode. Het omvat een residentieel seminar van vijf dagen en vier niet-residentiële cursusdagen. In de loop van het jaar moet je een aantal opdrachten ter beoordeling indienen. Aan het einde van de tweede fase leg je de eerste twee delen van het MW-examen af. Het praktijkgedeelte bestaat uit drie 12-wijnen blinde proeverijen waarbij wijnen moeten worden beoordeeld op ras, herkomst, commerciële aantrekkingskracht, vinificatie, kwaliteit en stijl. Het theoriegedeelte bestaat uit vijf papers over wijnbouw, vinificatie en pre-botteling procedures, de behandeling van wijn, de handel in wijn en hedendaagse kwesties. De examens vinden begin juni plaats en als je voor beide onderdelen slaagt, ga je door naar de derde fase.

Het MW-examen bestaat uit drie afzonderlijke delen: het theorie- en praktijkexamen aan het einde van de tweede fase en het onderzoeksverslag aan het einde van de derde fase.  

Fase 3

De derde fase is gewijd aan de research paper (RP). Dit is het laatste onderdeel van het MW-examen en bestaat uit een individueel werkstuk van tussen de 6.000 en 10.000 woorden. Kandidaten mogen wijn-gerelateerde onderwerpen voorstellen uit elk gebied van de wetenschappen, kunsten, geesteswetenschappen, sociale wetenschappen of elke andere discipline. Je hebt de vrijheid om te bepalen hoe je een onderwerp verkent, zolang het je maar in staat stelt om een rigoureuze interpretatie van het onderwerp uit te voeren en bijdraagt aan ons begrip van de wereld van wijn. Het IMW biedt voorbereidende workshops over de RP gedurende het hele studieprogramma.

Alleen als iemand slaagt voor alle drie onderdelen van het examen, komt hij of zij in aanmerking voor het lidmaatschap van het IMW. Het lidmaatschap van de IMW en het naleven van de gedragscode geeft recht op de kwalificatie Master of Wine en het gebruik van de titel, of de afgekorte vorm ervan, (MW) achter de naam.

Je kunt de examens terugvinden op https://www.mastersofwine.org/mw-exam

2023

 Wijnen Master of Wine
  • Wijn 1 - 4 zijn traditionele methode mousserende wijnen, geen enkele komt uit de champagne. Identificeer de herkomst en de druivensoorten. 
  • Wijn 5 - 7 zijn gemaakt volgens verschillende productiemethodes. Identificeer de herkomst en de druivensoorten, geef commentaar over de commerciële toepassingen. 
  • Wijn 8 - 9 komen van dezelfde regio. Identificeer welke en welke druivensoorten. 
  • Wijn 10 - 12 komen uit verschillende landen, ze zijn gemaakt van dezelfde druif. Identificeer de druif en beschrijf de productiemethodes. 

 

Serie 1 – drie gemeenschappelijke kenmerken

Twee mousserende wijnen worden ingeschonken. Aan ons de taak om drie gemene delers te bespeuren. Later zal blijken dat de gemeenschappelijke kenmerken zijn:

  • jaar: 2015
  • 72 maanden sur lie
  • druivenras(sen): chardonnay gedomineerd

 

Wijn 1: Leclère-Pointillart, 2015, Premier Cru Champagne

50% chardonnay, 50% pinot noir. 72 maanden rijping sur lie.

Dit is een ‘hartediefje’ van Peter!

               

Wijn 2: Montfort Le Général, 2015, Trento zero dosage

100% chardonnay. 72 maanden rijping sur lie.

Serie 2 – zelfde gebied, twee verschillen

Wat zou het herkomstgebied zijn? Loire en Alsace worden door ons het meest genoemd. Het blijkt Alsace te zijn.

 

Wijn 3: Mémoire, 2021, Domaine Dirler-Cadé Alsace

Mix van auxerrois, pinot gris, muscat ottonel, gewurztraminer, chasselas en riesling. De druiven komen van oude stokken (gemiddeld 35 jaar), die staan aangeplant op zandsteenbodems van de Buntsandstein in Guebwiller en Bergholtz. Na de handmatige oogst vindt de vergisting plaats in rvs vaten en oude houten vaten. De wijn rijpt nog 11 maanden sur lie.

Deze wijn wordt door ons als ‘stuivend’ beoordeeld. Veel geur in de neus. Als druiven komen sauvignon blanc, riesling en muscat voorbij. Dat bleek zo slecht nog niet.

 

Wijn 4: Tokade, 2016, Domaine Schoenheitz Alsace

100% pinot gris, 20 maanden houtrijping, 1 barrique opgevoed op acaciahout en 1 barrique op eikenhout.

Het houtgebruik wordt onmiskenbaar waargenomen. De wijn is consistent in geur en smaak: zuren, zacht, vanille komen voorbij. Een volle wijn.

 

Serie 3 – dezelfde druif

Als alternatieven komen voorbij: gamay, syrah en cabernet franc. Laatstgenoemde blijkt correct.

Het kleurverschil verklapt iets van de leeftijd; van rood-paars naar bruin-rood. Ook de glans neemt toe. Wijn 5 heeft nog fruitaroma’s en is rijper en zwoeler. Bij wijn 6 komt het houtgebruik tevoorschijn. Zowel wijn 6 als wijn 7 hebben nog duidelijk tannines.

 

Wijn 5: La Coucoute de Fontenille, 2022, cabernet franc, Bordeaux

100% cabernet franc afkomstig van 20 jaar oude stokken op een slib en gravelbodem. Zonder toegevoegd sulfiet.

Wijn 6: Aurélien Revillot, Sur les Hauts, Bourgueil, 2021

Aurélien Revillot komt uit de Bourgogne, waar hij werkte bij Domaine Romanee-Conti. De cabernet franc voor deze cuvée komt van de hellingen aan de randen van de appellatie. De wijnstokken zijn tussen de 30 en 50 jaar oud en staan op een zachte helling van klei-kalksteenbodem.

Dit is een ‘hartediefje’ van Peter!

 

Wijn 7: Frédéric Mabileau, Eclipse 2014 St. Nicolas de Bourgueil

Cabernet franc, wijnstokken geplant in 1963, biodynamisch, inheemse gisten, fermentatie op nieuwe eikenhouten vaten, rijping 24 maanden.

Serie 4 – dezelfde druif, welk gebied

Wederom een serie met dezelfde druif. Het blijft een fijne manier van proeven, als je al weet dat het dezelfde druif moet zijn. De paarse gloed verklapt al veel. Dat hebben niet veel druivenrassen. Vervolgens zit er ook een groene toon in de smaak. Dan is het wel duidelijk: malbec! Dat ze alle drie uit Frankrijk komen was dan weer minder evident.

 

Wijn 8: Domaine Michaud, 2019, Les Trois Côt, Touraine

Zanderige bodem met kalksteen ondergrond. De wijngaarden liggen op de zuidelijke en zuidoostelijke hellingen van de Cher. Mechanische oogst, malolactische gisting in kuipen in november en december. Rijping in vaten gedurende 1 jaar. Geen toegevoegde sulfieten en niet gefilterd. 

Wijn 9: Clos Troteligotte, 2019, K-lys Cahors, malbec

Selectie van micro-percelen, inheemse gisten, zachte extractie, lange maceratie, sulfietvrije vinificatie, rijping in eiken vaten (20 en 30 hl) op fijne droesem gedurende 24 maanden. 17/20 Jancis Robinson : “It is one of the most refined, ethereal Cahors I’ve ever tasted. Cahors Unplugged.” Bio dynamisch 

Wijn 10: Château Montdoyen, 2018, État d’Esprit, Côtes de Bergerac

50% malbec, 50% merlot. Malbec op zandbodem, merlot op kleibodem. De druiven worden manueel geplukt en rijpen op grote houten foeders van 500 l gedurende 16 maanden. 

Uitdrinker

We sluiten af met een uitdrinker. Het is Torgiano, Vino Santo, 2010, Lungarotti. Gemaakt van ingedroogde Trebbiano en grechetto-druiven. Daarna 30 maanden gerijpt op barriques.

Een mooi slot, van een mooi uitgewerkt thema. Op naar het Master of Wine-examen?