Gerard van Avendonk kiest een eenvoudig uitgangspunt voor wat een uitmuntende proeverij blijkt te zijn: Herken de Franse wijn! Hij schenkt blind in series van twee. Steeds vier vragen. De belangrijkste: welke van de twee wijnen komt uit Frankrijk? Wat is de druif? Waar komt de andere wijn vandaan? Wat zijn de verschillen? We bespraken vooral de wijnen met proefnotities. Iedere proever kan zelf terugkijken in de notities welke wijn de persoonlijke voorkeur kreeg. Bij mij kregen bij de zes series vier keer de niet-Franse wijnen een hogere waardering.
De Franse wijnen die op tafel staan zijn:
– Anjou/Loire: 2024 Château de la Roulerie, Les Terrasses, chenin blanc
– Bourgogne: 2022 Auxey Duresses Les Hoz Blanc, Agnes Paquet, chardonnay
– Bordeaux: 2020 Château Fonroque, Saint-Émilion Grand Cru Classé, merlot
– Rhône : 2021 Cornas, Cave de Tain, syrah
– Bordeaux: 2021 Château Cos Labory, St. Estéphe, Grand Cru Classé, cabernet sauvignon
– Zuid-West: 2011 Château Bouscasse Frimaire, Pacherenc du Vic-Bilh, Alain Brumont, petit manseng
De andere wijnen die op tafel staan zijn:
– Zuid-Afrika: 2022 Mulderbosch Old Vine, Stellenbosch, Steen op Hout, chenin blanc
– Californië USA: 2023 Bernardus, Monterey Country, chardonnay
– Italië: 2020 Cont‘Ugo, Tenuta Guado Al Tasso, Bolgheri, Antinori, merlot
– Australië: 2022 Penfolds bin 150 Marananga, shiraz
– Spanje: 2019 Torres Mas la Plana, Penedès, cabernet sauvignon
– Italië: 2020 Celcaia Berberani Muffa Nobile, grechetto
Indrinker
2018 Pongracz Desiderius – Méthode Cap Classique – Stellenbosch – Zuid-Afrika
Heerlijk glas om de mond naar wijn te zetten: groene appel en licht brioche, licht nootmuskaat, mooie frisse citruszuren. Andere proefnotities: zacht (Lieselotte), rijke neus met salie en borsthoning (Eric), lichte mineraliteit (Toos), klein zoetje (MartijnG). Dit is de prestige cuvee van het huis, een eerbetoon aan Desiderius Pongrácz, de Hongaarse aristocraat en landbouwkundige. Hij zat na de Tweede Wereldoorlog bijna tien jaar gevangen in Siberische werkkampen. Daarna vluchtte hij tijdens de Hongaarse Opstand in 1956 naar Zuid-Afrika. Hij schreef het boek Practical Viticulture (1978) dat nog steeds als standaardwerk geldt voor Afrikaanse wijnbouwers. Deze wijn is gemaakt zoals in Champagne: tweede gisting op fles, gemaakt van 70% chardonnay en 30% pinot noir en lange rijping sur lattes. Deze prestige cuvée wordt alleen in excellente jaren gemaakt (2003, 2008, 2009, 2015 en nu 2018). Jaargang 2018 kreeg maar liefst 69 maanden sur lattes.
Serie 1 Chenin blanc
Lastige serie. Wat zijn de verschillen tussen chenin blanc uit de Loire en chenin blanc uit Zuid Afrika? De grootste verschillen zijn voornamelijk te linken aan het terroir, de bodem en het klimaat, maar ook aan de gebruikte productiemethodes. De Franse chenin blancs uit de Loire zijn meestal droger, hebben een meer minerale smaak en meer focus op zuur en structuur. Vaak met tonen van appel, honing en soms een hint van bloemen. De Zuid-Afrikaanse wijnen hebben een fruitigere smaak van appel, perzik en tropisch fruit. Er is meer gebruik van eikenhouten vaten.
2024 Château de la Roulerie, Les Terrasses – Anjou – Loire
Licht bloemetjes in de geur en een honingtoets, ook marsepein en anijs. Heel verkwikkende wijn, frisse zuren, klein bittertje en iets strenger/eenvoudiger dan de Zuid-Afrikaanse wijn.
2022 Mulderbosch Old Vine, Stellenbosch, Steen op Hout – Zuid-Afrika
Duidelijk gelere kleur (houtrijping), zelfde bloemetjes, vanille, vuursteen, elegant en verfijnder dan de Anjou, bijna mollige wijn, prachtig.
Serie 2 Chardonnay
Wat zijn de verschillen? Bourgogne is terroirgedreven, Californië meer fruitgedreven met opvallende houttonen door gebruik van nieuwe eiken vaten. Terroir- en stijlverschil.
2022 Auxey Duresses Les Hoz Blanc, Agnes Paquet – Bourgogne
Kleine neus met mineralen en citrus, later wat stalig. Een stevige, mooie wijn, recht voor zijn raap met een erg mooie balans. John haalt veel uit het glas: jasmijn, peer, perzik, mango, ananas, venkel, boter en natte steen. Deze wijn heeft mijn voorkeur.
2023 Bernardus, Monterey Country – Californië USA
Grote neus met explosief parfum. Too much. Zoete galiameloen. Straffe bitters in de smaak, bij deze wijn moet je wel eten. MartijnG ruikt asperges en een stinkertje; Harry typeert het verschil krachtig: “Deze wijn heeft alles van de vorige, maar dan gekwadrateerd”.
Serie 3 Merlot
Helemaal geen makkelijke serie. Dezelfde jaargang, dezelfde druif. Héél stevige wijnen. Saint-Émilion is tanninerijk en complex, de merlot uit Toscane is zachter.
2020 Cont‘Ugo – Tenuta Guado Al Tasso – Bolgheri – Antinori – Italië
50% doorzichtig in kleur, lichtgebrande geur met caramel en kruiden, kreupelhout, hoog in alcohol, enorme kracht met mooie bitters in de afdronk. 12 maanden rijping op Frans eiken en daarna nog 6 maanden flesrijping. Cees is in zijn hum met deze wijn: fantastisch, pruim, braam, peper en zoethout. Toos benoemt chocolade en een scherpe aanzet. Kati teer, bramen en onrijpe smaak. Willem Jan honingdrop, Berry ceder, leer en heel straf.
2020 Château Fonroque, Saint-Émilion Grand Cru Classé – Bordeaux
Gemaakt van 85% merlot, aangevuld met cabernet franc. Wat een straffe wijn! Ik was even terug in de schoolbankjes met een potje Oost-Indische inkt, en dan had je zo’n lapje om je pen mee af te vegen. Dat inktlapje, dat ruik ik nu. Ontoegeeflijke pastoorswijn met veel aardse tonen in de smaak. Ik dacht aan malbec (!). Bijzonder: drinkt erg lekker. Biodynamisch, 16 maanden vatrijping op oud en nieuw hout. Cees vindt de wijn te droog, drop, cederhout en kruiden. Toos beaamt de strengheid, Willem Jan rode kers en groenheid, Kati teer, zwoele jammigheid.
Serie 4 Syrah
Prachtige serie. We drinken deze serie jong en dat komt tot uiting in de strengheid. Het verschil tussen de Oude Wereld en Nieuwe Wereld: de Franse wijn terroirgedreven (graniet en klei), focus op elegantie en structuur. De Australische wijn is rijker met meer opvallend houtgebruik, fruitgedreven.
2021 Cornas, Cave de Tain (coöperatie) – Rhône
Cornas is de kleinste appellatie in de Noordelijke Rhône en ligt ingeklemd tussen Saint-Joseph en Saint-Péray. 50% doorzichtige kleur met bruine rand. Een geparfumeerde neus met kersen, klassiek. Sappige smaak, tikje streng, rondeur en goede balans, erg lekker, vrolijke wijn! MaartenR laurier, zoethout en zure kers. Martijn getoast hout, Harry cacao en yoghurt, kers.
2022 Penfolds Bin 150 Marananga – Australië
Marananga is e een heet sub-district ten noordwesten van Barossa, in de staat South-Australië. 75% ondoorzichtig met paarse rand, zwoele morellenkersen, zoet. Een inktachtige smaak, zwoel en met hoge bitters, absoluut mooi – het mooi van ‘één glas is genoeg’. Harry proeft stevige bitters en stevige tannines. MaartenR kruidig, zwoel, drop en drogend. 16 maanden vatrijping.
Serie 5 Cabernet sauvignon
Leuke serie. Met de 1970 Black Label versloeg Torres indertijd alle Franse wijnen. Anno nu zou de Mas La Plana wat voller en eleganter moeten zijn, de Cos Labory meer complex. Althans volgens ChatGPT, dat Gerard gebruikte om een inkijkje te krijgen in de verschillen.
2019 Mas La Plana – Penedès – Torres
Gemaakt van cabernet sauvignon. 50% doorzichtig, schitterende geur: lekker kruidig, stevige smaak met mooie bitters en geweldig goede balans. Zo’n wijn waaraan alles klopt. Harry benoemt stevige bitters en tannines, MaartenR cassis, zwoele kruidigheid en drop.
2021 Château Cos Labory – St. Estéphe Grand Cru Classé
Gemaakt van 60% cabernet sauvignon, 30% merlot en 7% petit verdot. Iets lichter rood, klassieke neus met aardsheid, stenen, speculaaskruiden en kaneel. Mist het concentraat van de vorige wijn in mijn ogen (toch maar een rendement van 32 hl/ha), maar heeft nog veel potentieel voor ontwikkeling.
Serie 6 Dessertwijnen
Kijk, iedere fles uit de proeverij zou een mooie ‘zondagse’ fles zijn. En dan is het soms zonde om die naast elkaar te zetten. Want een heeft vaak last van de andere. Dat voel ik vooral in deze serie. Kleine flesjes, dure wijn (zes tientjes per fles). Gemaakt van verschillende druiven, petit manseng uit Zuid-west Frankrijk en grechetto uit het Midden-Italiaanse Umbrië.
2011 Château Bouscasse Frimaire – Pacherenc du Vic-Bilh – Alain Brumont – Sud Ouest
Petit manseng. Een levendige wijn met honing en perzik in de geur, geweldige balans tussen zoet en zuur. Eric benoemt abrikoos, hazelnoot en popcorn, mandarijn, speculaas en kaneel. Fijne zuren. Willem Jan mandarijn en noot, Kati rijke geur met abrikoos, munt en kweepeer. Fantastische dessertwijn, gemaakt van 30 jaar oude stokken petit manseng, druiven die zijn geplukt in november. Persing van hele trossen, selectie van de most tijdens het persen. Gisting in nieuwe vaten bij 18 °C. Rijping op de droesem, 8–12 maanden in nieuwe vaten, met roeren van de droesem. De oudste wijn uit de proeverij, maar volstrekt levendig, kan nog moeiteloos tien jaar doorrijpen.
2020 Calcaia Berberani – Muffa Nobile – Orvieto
Deze grechetto-wijn heeft last van de Frimaire die we net proefden. Calcaia staat op het etiket, het is een Orvieto Classico Superiore Muffa Nobile. Muffa betekent schimmel en dit is dus een wijn waarvan de grechetto-druiven zijn aangetast door nobele rotting. Heel aangename wijn met carameltonen. Geconfijt fruit en munt, zegt Kati, maar mist zuren. Daardoor ontbreekt het in spanning in de wijn, aldus Willem Jan. Eric stemt in met medicinale toets, lijm, bloesem. Zoete nectar zonder zuur.
Een heerlijke proeverij!
Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar