Mooi idee van Rob van Ginneken. Hij laat ons blind Grosses Gewächs-wijnen uit Duitsland proeven met steeds een Grand Cru tegenhanger uit een ander land. Waar veel Europese topclassificaties hun kracht ontlenen aan geschiedenis en reputatie (denk aan de 1855 classificatie in Bordeaux of het classificatie systeem in Bourgogne), Grosses Gewächs-eisen baseren zich op moderne, strikte kwaliteitscriteria die terroir en precisie centraal stellen.
Grosses Gewächs (GG)-wijnen zijn het hoogste kwaliteitsniveau van droge wijnen van de Verband Deutscher Prädikatsweingüter (VDP). Het zijn wijnen met precisie, spanning en bewaarpotentieel. Wijnen moeten een pure expressie zijn van de wingerd en het terroir. Wat dat betreft streven verschillende classificatiesystemen vaak hetzelfde na.

Wat maakt een Grosses Gewächs?
Een Grosses Gewächs komt uitsluitend van VDP Grosse Lage: historisch erkende topwijngaarden met een bewezen reputatie. De eisen voor de droge wijn zijn streng en transparant:
– herkomst: afkomstig uit één exact afgebakende topwijngaard met alleen rassen die traditioneel bij het terroir passen – in deze proeverij riesling en Spätburgunder
– opbrengstbeperking: vaak is de opbrengst 30 à 40 hl/ha of lager, maximaal is 50 hl/ha toegestaan
– oogst & selectie: handmatige oogst, strenge selectie van rijpe druiven
– kwaliteitscontrole: extra keuring vóór toelating tot de markt
– rijping: minimale rijpingstijden om harmonie te garanderen.
Het resultaat zijn wijnen die imponeren op structuur, mineraliteit en terroir-expressie.

Europese Grand Cru wijnen
In Frankrijk is een Grand Cru vaak gedefinieerd op een historische classificatie of een wijngaardhiërarchie. Dus ook eisen qua herkomst en opbrengstbeperking, de regels rond stijl (bijvoorbeeld droogheid) zijn minder uniform dan bij GG. In Spanje ligt een groeiende nadruk op single vineyards en herkomst, veel minder historisch vastgelegd en minder strenge standaarden. In Italië focussen de regels op druif en herkomst en niet op één vaste stijldefinitie zoals bij GG.

Alle wijnen zijn blind geserveerd.

Indrinker

Paul Bara Grand Rosé Brut Champagne Bouzy Grand Cru

De champagne krijgt positieve kritieken: lekkere aardbeien, granny smith, goede balans met zowel zoetje als bittertje.

Serie 1

We determineren snel de riesling in glas 1 en breken ons het hoofd over de wijn in glas 2, knap bij elkaar gezet door Rob.

2022 Forstmeister Geltz Zilliken, Rausch Riesling

Rausch is een iconische, steil hellende wijngaard aan de Saar, beroemd om zijn uiterst precieze, koele en mineraalgedreven rieslings. De wijnen combineren hoge zuurgraad met finesse, kruidigheid en een uitgesproken zoutige leisteenexpressie, vaak met groot rijpingspotentieel. De bodem bestaat uit leisteen. Wijnstokken van 30 jaar oud. Mooi complex, herkenbare schieffer, meloen en turks fruit, enigszins zoete geur, een sappige wijn met veel spanning en goede balans. Appel, walnoten en meleon in de geur, zegt Toos, die spreekt van een práchtige wijn. Willem Jan ruikt ook petrol.

2019 Tenuta delle Terre Nere, Etna Bianco Calderara Sottana

Deze wijn heeft het aanvankelijk wat moeilijk na de Rausch. Toos heeft moeite met de in haar woorden boerse wijn. Tenuta delle Terre maakt zijn Etna Bianco van carricante, een druif die op grote hoogte haar maximale precisie toont. Limoen en goudreinet, sappige goede balans. Bij tweede en derde beoordeling, denk ik: wow, heel elegant en verfijnd. De wijn is strak, zilt en citrusgedreven, met florale tonen en hoge natuurlijke zuren. Toch ook wat honing, zegt MaartenD. De combinatie van koele ligging (tot ca. 900 m) en arme vulkanische bodems van lava en as geeft deze witte wijn spanning.

Serie 2

Oef, in deze serie is lastiger vast te stellen welke de Riesling is? Aaaah, een GG Riesling én een Elzasser Riesling, blijkt na onthulling.

2019 Trimbach, Frédéric Emile Riesling
MaartenR zegt: dit is niet míjn wijn, de geur doet hem denken aan een luchtbed, de smaak benoemt hij als ingetogen, mineraal, citrus en limoen, zure aanzet. Eric ruikt iets verbrands en noemt de zuurgraad érg hoog. Wel merkt hij op: heel lange afdronk, altijd een goed teken.

In het zuiden en zuidoosten hebben de terroirs Grands Crus Geisberg en Osterberg van Ribeauvillé, die uitkijken over het landgoed, al generaties lang deze wijn voortgebracht. De gemiddelde leeftijd van de wijnstokken, ongeveer 45 jaar, biedt beperkte opbrengsten. De mergel-kalksteen-zandsteen- en schelpkalksteensamenstelling van het terroir (Muschelkalk) en rijpe druiven geven deze wijn een opmerkelijke persoonlijkheid: een droge en krachtige Riesling, geaccentueerd door een minerale toon en een fijn bewerkte zuurgraad. Ik ruik mineralen en suikermeloen, de smaak is vol en rond en opmerkelijk krachtig met heel hoge zuren.

2017 Wagner Stempel, Heerkretz Riesling
Eric ruikt staal en steen en noemt de wijn minder verfijnd dan de vorige. Louter enthousiasme in míjn aantekeningen: citroengras in de rijke geur, fijne zuren met een limoenimpressie, prachtige balans, elegant en verfijnd. De Heerkretz en Höllberg zijn de enige wijngaardnamen die op etiketten van Wagner-Stempel gebuikt worden en dan nog mondjesmaat, namelijk alleen op flessen van het allerhoogste niveau. De druiven voor de Heerkretz rijpen langzaam en de Heerkretz is een gereserveerde en ‘intellectuele’ wijn. Voor zijn Grosse Gewächse gebruikt het domein druiven uit percelen op het midden van de steile hellingen, afkomstig van stokken met een leeftijd van 25 jaar of ouder en ligt de opbrengst op maximaal 30 hl/ha. Vuursteen en petrol, zegt MaartenR, die de mooie afdronk prijst en duidelijk een voorkeur heeft voor deze wijn.

Serie 3

Rob waarschuwt dat in deze serie de wijnen meer uit elkaar lopen; dat is meteen te zien in de kleur, heel licht en donker.

2021 Jean Stodden, Ahr, Hardtberg Spätburgunder
Liselotte benoemt wierrook en zure kersen, de wijn heeft in haar ogen iets groens (niet positief). De lichte kleur is een indicatie voor Spätburgunder, de geur heeft dat lekkere toffeezoetje. Vanille en kruidigheid, héél lichtvoetig en een wat vluchtige smaak. Hardtberg is een beroemde wijngaard in de Ahr-vallei, bekend om zijn steile hellingen en ideale omstandigheden voor Spätburgunder (pinot noir). De bodem bestaat uit rode en blauwe leisteen, wat de wijnen hun typische elegantie, fijne tannines en minerale spanning geeft. Dankzij de koele klimaatomstandigheden en optimale zuidwestelijke ligging ontstaan wijnen met geconcentreerde kersenaroma’s, subtiliteit en een groot bewaarpotentieel.

2016 Château Grand Mayne, Saint-Emilion Grand Cru Classé
Roosvicee, inkt, potloodslijpsel en zwarte olijven, ruikt Liselotte. De rijke geur heeft duidelijk kers en een vanille-zoetje, de volrode smaak heeft souplesse, verfijning en de slikfactor. Deze Saint‑Émilion Grand Cru is gemaakt van 85% merlot en 15% cabernet franc. Rijk fruit gedragen door elegantie en structuur.

Serie 4

Twee wijnen van de 2018-jaargang.

2018 J.J. Adeneuer, Ahr Kräuterberg Spätburgunder
Mooie geur met verfijning, toffeezoetje, goede balans, later ook rozen in de geur. Aantrekkelijke smaak met lange afdronk. Er worden jaarlijks maar 800 flessen gemaakt van deze wijn. Kräuterberg is een steile, zuidwestelijk georiënteerde wijngaard in de Ahr-vallei, ideaal voor de teelt van Spätburgunder dankzij de optimale zoninval en koele klimatologische omstandigheden. De bodem bestaat voornamelijk uit roodbruine en blauwe leisteen.

2018 Bodegas La Horra, CORIMBO I, Ribera del Duero
Een project van RODA. De CORIMBO I wijngaard produceert een krachtige, elegante wijn die de expressie van de Ribera del Duero laat zien. De wijngaarden liggen op kalkrijke, steenachtige bodems met uitstekende drainage, wat de tempranillo-druiven concentratie en fijne structuur geeft. Dankzij de hoge ligging en optimale zonblootstelling ontstaan wijnen met intense donkere bessen, kruidigheid en rijpe, zachte tannines, gecombineerd met een groot bewaarpotentieel. De kruiden die ik ruik zijn laurier en pruimen.

Proefnotities en verslag Peter van den Besselaar